Định giá VN-Index xuống thấp, thị trường đã đến vùng 'săn' cơ hội?

Tại ngày 30/9, P/E trượt 12 tháng của VN-Index còn 12,05 lần, giảm từ 12,46 lần vào cuối tháng 8. Đáng chú ý, nếu loại nhóm cổ phiếu Vingroup gồm VIC, VHM, VRE và VPL, P/E của thị trường chỉ còn khoảng 10,07 lần. Đây là vùng định giá được đánh giá thấp so với lịch sử, nhất là khi lợi nhuận doanh nghiệp được kỳ vọng tiếp tục cải thiện.

Định giá đã hấp dẫn

Tuy nhiên điều này không có nghĩa là “giảm sâu thì sẽ tăng trở lại”. Sau nhịp điều chỉnh, VN-Index vẫn cần thêm những tín hiệu đủ mạnh để xác nhận dòng tiền đang quay lại.

Một trong những tín hiệu đáng chú ý nhất sau nhịp điều chỉnh là khoảng cách giữa giá cổ phiếu và triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp đã trở nên hợp lý hơn.

Sau nhịp điều chỉnh, VN-Index đang về vùng định giá hấp dẫn hơn.

VNDIRECT đưa ra các kịch bản định giá dựa trên tăng trưởng lợi nhuận năm 2026. Nếu lợi nhuận toàn thị trường tăng 25-31%, VN-Index tại mức P/E 12 lần có thể tương ứng vùng 1.818-1.914 điểm. Nếu thị trường chấp nhận mức P/E 13 lần, vùng định giá tương ứng có thể lên 1.969-2.073 điểm.

Điều này cho thấy về mặt cơ bản, thị trường vẫn còn dư địa nếu tăng trưởng lợi nhuận diễn ra đúng kỳ vọng. Đặc biệt, mùa công bố kết quả kinh doanh quý III đang trở thành một biến số quan trọng.

Không chỉ VNDIRECT nhìn thấy vùng định giá tương đối hấp dẫn. Báo cáo thị trường của BSC cũng cho thấy P/E của thị trường ở mức 12,7 lần tại cuối tháng 8, thấp hơn khoảng 6% so với mức bình quân 5 năm. Trong quý II/2026, lợi nhuận sau thuế toàn thị trường tăng 51% so với cùng kỳ, trong khi nhóm doanh nghiệp thuộc VN-Index tăng 47,4%.

Đáng chú ý, lợi nhuận đang tăng nhanh hơn giá cổ phiếu là một trong những nguyên nhân khiến P/E thu hẹp. Đây là điểm khác biệt quan trọng so với một thị trường chỉ đơn thuần tăng giá nhờ mở rộng định giá.

Tuy vậy, BSC cũng lưu ý sự phân hóa giữa các ngành rất lớn. Trong quý II, dầu khí, bất động sản, bán lẻ và tài nguyên cơ bản ghi nhận mức tăng lợi nhuận cao, trong khi công nghệ, hàng cá nhân và gia dụng, du lịch - giải trí hay ô tô và phụ tùng lại suy giảm. Điều này có nghĩa không phải toàn bộ thị trường đều đang rẻ theo cùng một nghĩa.

Đây cũng là lý do cơ hội trong quý IV có thể nghiêng nhiều hơn về câu chuyện chọn cổ phiếu thay vì mua cả thị trường.

VNDIRECT hiện đưa ra kịch bản cơ sở với xác suất 70% rằng VN-Index có thể duy trì vùng hỗ trợ 1.716-1.730 điểm và dao động trong khoảng 1.720-1.800 điểm. Nếu chỉ số đóng cửa tuần trở lại trên 1.800 điểm, đáy ngắn hạn có thể được xác nhận, mở ra khả năng hồi phục lên vùng 1.830-1.860 điểm.

Một số công ty chứng khoán khác cũng nhìn thấy khả năng hồi phục, nhưng thận trọng hơn.

Theo TPS, vùng 1.715-1.720 điểm đang phát huy vai trò hỗ trợ sau khi VN-Index hình thành mẫu hình nến nhấn chìm tăng. Chỉ số có khả năng hướng tới vùng 1.760-1.780 điểm. Tuy nhiên, TPS vẫn đánh giá xu hướng giảm là chủ đạo và nhịp tăng hiện tại mới dừng ở mức hồi phục kỹ thuật.

VCBS cũng cho rằng VN-Index có thể tiếp tục hồi phục, nhưng trước mắt vẫn phải đối mặt vùng kháng cự 1.750-1.760 điểm và có khả năng rung lắc trong biên độ khoảng 20 điểm.

Như vậy, điểm chung trong các đánh giá là cơ hội hồi phục đang xuất hiện, nhưng chưa đồng nghĩa thị trường đã bước vào một chu kỳ tăng mới.

Dòng tiền vẫn là “bài kiểm tra” quan trọng

Nếu định giá là yếu tố tạo nền cho thị trường, thì dòng tiền mới là yếu tố quyết định khả năng biến nền định giá hấp dẫn thành một nhịp tăng thực sự. Đây chính là điểm khiến giới phân tích vẫn giữ sự thận trọng.

Trong tuần giao dịch từ 28/9 đến 2/10, VN-Index giảm 2,66%, xuống 1.737,71 điểm. Khối ngoại tiếp tục bán ròng mạnh với khoảng 1.660 tỷ đồng chỉ trên HoSE trong tuần, trong khi tổng giá trị bán ròng từ đầu năm được SHS ước tính ở mức khoảng 95.000 tỷ đồng.

Theo báo cáo VASB/BSC, khối ngoại đã bán ròng hơn 3,7 tỷ USD trong 8 tháng đầu năm, trong khi nhà đầu tư cá nhân trong nước chiếm khoảng 70% giá trị giao dịch. Cấu trúc dòng tiền này khiến thị trường dễ biến động mạnh theo tâm lý ngắn hạn.

Thực tế trong những phiên đầu tháng 10 cho thấy dòng tiền chưa trở lại đồng đều. Yuanta Việt Nam đánh giá chất lượng thị trường chưa có nhiều thay đổi, tâm lý vẫn thận trọng và phân hóa. Lực cầu có xuất hiện nhưng mới tập trung vào một số nhóm có triển vọng kết quả kinh doanh tốt như bán lẻ, tiêu dùng, cao su và dầu khí; trong khi dòng tiền lớn vẫn dè dặt với các nhóm vốn hóa lớn như ngân hàng, chứng khoán và bất động sản.

Yuanta vì vậy chưa kỳ vọng VN-Index có thể nhanh chóng trở lại vùng 1.780-1.800 điểm một cách bền vững, đồng thời khuyến nghị nhà đầu tư duy trì tỷ trọng thận trọng.

Quan điểm của Beta cũng đáng chú ý khi cho rằng dòng tiền hiện vẫn ở trạng thái chọn lọc, chưa lan tỏa trên toàn thị trường. Thanh khoản suy giảm cho thấy nhà đầu tư chưa sẵn sàng gia tăng mức độ tham gia. Theo đơn vị này, cần chờ kết quả kinh doanh quý III để đánh giá lại triển vọng tăng trưởng của từng doanh nghiệp trước khi nâng tỷ trọng.

SHS đánh giá VN-Index có thể tiếp tục tích lũy trong vùng 1.730-1.775 điểm. Cơ hội vẫn tồn tại ở những ngành có triển vọng tăng trưởng như dầu khí, cảng - vận tải biển, bảo hiểm và bán lẻ, nhưng dòng tiền chưa có dấu hiệu gia tăng mạnh ở vùng giá cao.

Ở góc nhìn dài hơn, bài toán dòng tiền còn phụ thuộc vào nhiều biến số vĩ mô. BSC chỉ ra một số áp lực như thanh khoản hệ thống căng thẳng khi tín dụng tăng nhanh hơn huy động, chênh lệch tín dụng - huy động ở mức cao, lạm phát chịu tác động từ thuế quan và cú sốc năng lượng. Đây là những yếu tố có thể ảnh hưởng đến mặt bằng lãi suất và khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư.

Ngược lại, nếu áp lực tỷ giá giảm, lãi suất ổn định hơn, Fed bớt thắt chặt và dòng vốn ngoại dần quay lại theo câu chuyện nâng hạng, thanh khoản thị trường có thể được cải thiện trong những tháng cuối năm.

Vì vậy, vùng 1.730 điểm hiện trở thành một mốc quan trọng đối với tâm lý thị trường. Nếu giữ được vùng hỗ trợ này và thanh khoản cải thiện trong các phiên hồi phục, xác suất hình thành đáy ngắn hạn sẽ tăng lên. Ngược lại, nếu lực cầu tiếp tục yếu và chỉ số xuyên thủng vùng hỗ trợ, thị trường có thể phải tìm một mặt bằng cân bằng thấp hơn.

Điều đáng chú ý là ngay cả trong kịch bản tiêu cực, VNDIRECT vẫn đánh giá dư địa giảm sâu có thể được hạn chế bởi mặt bằng định giá đã chiết khấu và triển vọng kết quả kinh doanh quý III. Tuy nhiên, nếu Fed tiếp tục tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản trong tháng 10, áp lực bán ròng của khối ngoại có thể kéo dài và VN-Index có nguy cơ lùi về vùng 1.650-1.660 điểm.

Như vậy, thị trường chứng khoán đang đứng giữa hai lực kéo. Một bên là định giá đã hấp dẫn hơn, lợi nhuận doanh nghiệp tiếp tục cải thiện và mùa kết quả kinh doanh quý III đang đến gần. Bên còn lại là dòng tiền chưa thực sự trở lại, khối ngoại vẫn bán ròng và xu hướng kỹ thuật ngắn hạn chưa hoàn toàn đảo chiều.

Trong bối cảnh đó, việc VN-Index có thể hướng tới vùng 1.830-1.860 điểm sẽ phụ thuộc không nhỏ vào khả năng chỉ số lấy lại mốc 1.800 điểm cùng sự cải thiện của thanh khoản.

Với nhà đầu tư, đây có thể chưa phải thời điểm để chạy theo những phiên hồi phục mạnh. Thay vào đó, nhịp điều chỉnh đang tạo ra cơ hội sàng lọc những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, triển vọng lợi nhuận rõ ràng và mức định giá hợp lý. Khi dòng tiền xác nhận quay trở lại, những cổ phiếu đã tích lũy được nền giá và duy trì tăng trưởng lợi nhuận có thể trở thành nhóm dẫn dắt cho nhịp hồi phục tiếp theo.