Định hình chuẩn mực mới cho doanh nghiệp Việt Nam

Phó Thủ tướng Mai Văn Chính phát biểu tại Diễn đàn Quốc gia “Văn hóa với doanh nghiệp năm 2026”

Tham dự Diễn đàn có Phó Thủ tướng Mai Văn Chính, Nguyên Bộ trưởng Bộ TTTT Lê Doãn Hợp, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển văn hóa doanh nghiệp Việt Nam Hồ Anh Tuấn. Diễn đàn còn có sự tham dự của đại diện các ban, bộ, ngành; các cơ quan quản lý; nhiều chuyên gia văn hóa; doanh nghiệp trên cả nước; đại diện các cơ quan báo chí.

Văn hóa là điều kiện sống còn để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh

Diễn đàn Quốc gia “Văn hóa với doanh nghiệp năm 2026” là điểm hội tụ của một tư duy phát triển mới, nơi văn hóa không còn đứng bên lề của kinh tế, mà được xác lập như một trục dẫn, một hệ điều tiết có khả năng định hình chất lượng tăng trưởng và bản sắc của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn mới.

Sự hiện diện của Phó Thủ tướng Mai Văn Chính, cùng các nhà lãnh đạo, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp trên cả nước cho thấy tầm vóc của một Diễn đàn không chỉ mang tính trao đổi, mà còn mang ý nghĩa định hướng.

Phó Thủ tướng Mai Văn Chính phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy đã nhấn mạnh một điểm mấu chốt trong tư duy phát triển hiện nay: Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã xác lập tư duy đột phá khi xác định: “Phát triển văn hóa, con người là nền tảng nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước”.

Quan điểm này không chỉ đặt văn hóa ngang tầm với kinh tế, chính trị, xã hội mà còn nhấn mạnh vai trò điều tiết của văn hóa đối với mọi hoạt động phát triển, trong đó có hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Theo Thứ trưởng, sự thành bại của doanh nghiệp không chỉ phụ thuộc vào công nghệ hay nguồn vốn mà sâu xa hơn là ở tính chính trực, sự minh bạch, bản sắc văn hóa mà doanh nghiệp đó xây dựng và lan tỏa.

Việc xây dựng đội ngũ doanh nhân Việt Nam có chuẩn mực đạo đức, văn hóa kinh doanh, bản lĩnh và khát vọng vươn tầm quốc tế là nhiệm vụ trọng tâm. Mỗi doanh nghiệp cần soi chiếu hoạt động của mình theo hệ giá trị quốc gia và chuẩn mực con người Việt Nam như yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương, sáng tạo.

Đồng thời, ngành văn hóa sẽ tập trung hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý, xây dựng các bộ quy tắc ứng xử, đặc biệt trên không gian mạng, nhằm tạo môi trường kinh doanh minh bạch và cạnh tranh công bằng.

Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy phát biểu khai mạc Diễn đàn

Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy: Ngành Văn hóa sẽ chuyển mạnh phương thức quản lý tập trung, tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý, cụ thể hóa các chuẩn mực đạo đức thành quy phạm pháp luật khả thi

Trong bối cảnh ấy, văn hóa kinh doanh không còn là khẩu hiệu hay lớp “trang trí đạo đức”, mà trở thành năng lực cạnh tranh cốt lõi. Một doanh nghiệp có thể sở hữu công nghệ tiên tiến, nguồn vốn lớn, nhưng nếu thiếu tính chính trực, thiếu minh bạch và không xây dựng được bản sắc văn hóa, thì những lợi thế ấy khó có thể chuyển hóa thành giá trị bền vững.

Đặt trong hệ quy chiếu rộng hơn, việc xây dựng đội ngũ doanh nhân Việt Nam hôm nay không chỉ là câu chuyện năng lực điều hành, mà là quá trình hình thành một lớp “chủ thể văn hóa” - những người vừa mang bản lĩnh kinh doanh, vừa là người kiến tạo và lan tỏa hệ giá trị Việt Nam trong không gian toàn cầu.

Một trong những điểm nhấn quan trọng được Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy đề cập là yêu cầu hoàn thiện thể chế văn hóa. Đây chính là khâu chuyển hóa các giá trị từ nhận thức sang hành động.

Ông Hồ Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển văn hóa doanh nghiệp Việt Nam, đã công bố Bộ giá trị Văn hóa kinh doanh Việt Nam

Việc xây dựng các bộ quy tắc ứng xử, đặc biệt trong không gian mạng, hay việc cụ thể hóa các chuẩn mực đạo đức thành quy phạm pháp luật không chỉ nhằm kiểm soát hành vi, mà sâu xa hơn là tạo dựng một môi trường kinh doanh minh bạch, thúc đẩy cạnh tranh công bằng để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Sự chuyển dịch từ mô hình quản lý tập trung sang quản trị hiện đại cũng phản ánh một bước tiến trong nhận thức: Nhà nước không chỉ kiểm soát, mà đóng vai trò kiến tạo môi trường để các giá trị văn hóa được thực hành một cách tự nhiên và bền vững trong cộng đồng doanh nghiệp.

Ở góc độ rộng hơn, việc xây dựng môi trường văn hóa trong doanh nghiệp, từ đời sống tinh thần của người lao động đến hệ sinh thái sáng tạo, chính là cách thức nuôi dưỡng “năng lượng nội sinh” cho phát triển. Văn hóa, trong trường hợp này, không phải là kết quả, mà là điều kiện tiên quyết.

Ban tổ chức công bố và phát động cộng đồng doanh nghiệp thực hiện Bộ giá trị Văn hóa Kinh doanh Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Văn hóa - “tài sản bền vững” trong một thế giới nhiều biến động

Phát biểu tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Mai Văn Chính một lần nữa khẳng định: văn hóa vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển.

Điều đáng suy ngẫm là cách nhìn nhận văn hóa như một loại “tài sản”, không phải tài sản hữu hình, mà là giá trị tích lũy lâu dài, khó sao chép và có khả năng tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững nhất.

Một nền kinh tế mạnh không chỉ được đo bằng quy mô GDP, năng lực công nghệ, thị phần hay mức độ hội nhập, mà còn được đánh giá bằng văn hóa kinh doanh; trách nhiệm xã hội; tính minh bạch; tinh thần sáng tạo và khát vọng cống hiến của doanh nghiệp.

Phiên tọa đàm 1 chủ đề “Chính phủ kiến tạo - Hoàn thiện thể chế cho chuẩn mực kinh doanh mới”

“Trong nền kinh tế hiện đại dựa trên tri thức, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và toàn cầu hóa, văn hóa được thấm sâu, thể hiện trong cách doanh nghiệp quản trị, cách doanh nhân ứng xử, cách chúng ta cạnh tranh, hợp tác và phụng sự xã hội và trở thành nguồn lực nội sinh, là sức mạnh mềm của nền kinh tế quốc gia trong kỷ nguyên mới”, Phó thủ tướng nhấn mạnh

Từ thực tiễn các quốc gia trên thế giới và ở nước ta: Văn hóa kinh doanh chính là tài sản quý giá, bền vững nhất của doanh nghiệp; là nền tảng tạo lập thương hiệu doanh nghiệp. Công nghệ có thể thay đổi; thị trường có thể biến động; sản phẩm có thể lạc hậu, nhưng văn hóa và uy tín thương hiệu luôn là giá trị bền vững để doanh nghiệp tồn tại, phát triển lâu dài và định vị vị trí.

Sau 40 năm đổi mới, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đã có bước phát triển mạnh mẽ với hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, khu vực tư nhân đóng góp khoảng 60-65% GDP, tạo việc làm cho hơn 30 triệu lao động, kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 vượt 920 tỉ USD.

Phiên tọa đàm 2 chủ đề “Doanh nghiệp hành động - Lan tỏa giá trị và nâng tầm doanh nghiệp Việt Nam”

Những con số này cho thấy một nền kinh tế đang lớn lên về quy mô. Nhưng Diễn đàn lần này đặt ra một yêu cầu cao hơn: tăng trưởng phải đi cùng với việc định hình chất lượng phát triển mà cốt lõi là văn hóa kinh doanh.

Việc nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã vươn ra thị trường quốc tế, tham gia vào các lĩnh vực công nghệ, logistics, thương mại điện tử… đặt ra một câu hỏi: chúng ta sẽ bước ra thế giới với tư cách gì?

Một quốc gia không chỉ được nhận diện qua sản phẩm, mà còn qua cách thức sản xuất, cách thức ứng xử và hệ giá trị mà doanh nghiệp mang theo.

Nguyên Bộ trưởng Bộ TTTT Lê Doãn Hợp và Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy trao chứng nhận cho các doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa kinh doanh Việt Nam năm 2025, mức dẫn dắt

Nỗ lực chuẩn hóa hệ giá trị văn hóa kinh doanh Việt Nam

Tại Diễn đàn, ông Hồ Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển văn hóa doanh nghiệp Việt Nam, đã công bố Bộ giá trị Văn hóa kinh doanh Việt Nam.

Bộ giá trị Văn hóa kinh doanh Việt Nam, với 7 nhóm giá trị cốt lõi và “28 chữ vàng”: “Thượng tôn pháp luật - Chữ tín làm đầu - Lấy dân làm gốc - Đổi mới sáng tạo - Trách nhiệm cộng đồng - Gìn giữ bản sắc - Khát vọng vươn xa”.

Nếu nhìn dưới góc độ văn hóa học, đây là một nỗ lực đáng chú ý nhằm “chuẩn hóa” hệ giá trị của doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh hội nhập. Bộ giá trị này vừa kế thừa truyền thống văn hóa dân tộc, vừa tiếp thu tinh hoa quản trị hiện đại, tạo nên một hệ quy chiếu để doanh nghiệp tự soi chiếu và điều chỉnh hành vi.

BTC trao chứng nhận cho các doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa kinh doanh Việt Nam năm 2025, mức tiến bộ

Quan trọng hơn, nó góp phần hình thành một “ngôn ngữ chung” về văn hóa kinh doanh, điều kiện cần để xây dựng niềm tin trong môi trường kinh doanh và trong quan hệ với đối tác quốc tế.

Thông điệp xuyên suốt của Diễn đàn có thể được cô đọng trong một mệnh đề: doanh nghiệp muốn đi xa phải đi cùng văn hóa.

Văn hóa, trong cách tiếp cận này, không còn là phần “bổ sung”, mà trở thành cấu phần của chiến lược phát triển. Từ việc hoàn thiện thể chế, xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, đến việc hình thành hệ sinh thái sáng tạo và thúc đẩy hợp tác công - tư, tất cả đều cần một nền tảng văn hóa đủ mạnh để nâng đỡ.

Khi Phó Thủ tướng kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp “lấy liêm chính làm nền tảng, lấy sáng tạo làm động lực, lấy phát triển bền vững làm mục tiêu”, đó không chỉ là lời hiệu triệu, mà là một định hướng phát triển mang tính hệ giá trị.

BTC trao chứng nhận cho các doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa kinh doanh Việt Nam năm 2025, mức cơ bản

Ở cấp độ sâu hơn, mỗi doanh nghiệp được kỳ vọng trở thành một “trung tâm lan tỏa văn hóa”, mỗi doanh nhân trở thành một “đại sứ văn hóa kinh doanh”.

Đây chính là cách mà văn hóa đi vào đời sống kinh tế, không qua những khẩu hiệu lớn, mà qua những thực hành cụ thể, bền bỉ và nhất quán.

Diễn đàn có 2 phiên tọa đàm. Phiên 1 chủ đề “Chính phủ kiến tạo - Hoàn thiện thể chế cho chuẩn mực kinh doanh mới” tập trung phân tích tư duy phát triển mới đặt ra từ Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV, làm rõ vai trò kiến tạo của Nhà nước trong việc xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển.

Phiên 2 chủ đề “Doanh nghiệp hành động - Lan tỏa giá trị và nâng tầm doanh nghiệp Việt Nam” tập trung vào các giải pháp thực tiễn nhằm chuyển hóa các giá trị văn hóa thành chuẩn mực hành động trong quản trị và phát triển doanh nghiệp.

BTC trao chứng nhận tri ân các nhà tài trợ cho Diễn đàn

Ra mắt CLB Báo chí với văn hóa doanh nghiệp tại Diễn đàn

Bộ giá trị văn hóa kinh doanh Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Triết lý nền tảng: Dân vi bản - lấy nhân dân làm gốc

Doanh nghiệp tồn tại và phát triển vì hạnh phúc của con người, vì sự thịnh vượng của đất nước và vì tương lai của các thế hệ mai sau.

Hệ thống 12 giá trị cốt lõi:

1. Tầng cốt cách doanh nhân

Yêu nước – Đặt lợi ích quốc gia lên trên hết.

Tín nghĩa – Giữ chữ tín và ứng xử nhân nghĩa trong kinh doanh.

Phụng sự – Kinh doanh vì lợi ích cộng đồng và xã hội.

Bản sắc – Phát huy giá trị văn hóa Việt Nam trong thương hiệu và sản phẩm.

2. Tầng bản lĩnh doanh nghiệp

Liêm chính – Minh bạch, trung thực và thượng tôn pháp luật.

Tự chủ – Phát huy nội lực và làm chủ vận mệnh doanh nghiệp.

Trí tuệ – Lấy tri thức và công nghệ làm động lực phát triển.

Sáng tạo – Không ngừng đổi mới để tạo ra giá trị mới.

3. Tầng tầm vóc toàn cầu

Khát vọng – Xây dựng doanh nghiệp Việt Nam hùng mạnh, vươn tầm thế giới.

Hội nhập – Chủ động tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Hợp tác – Cùng phát triển với đối tác và cộng đồng.

Bền vững – Phát triển hài hòa giữa kinh tế, xã hội và môi trường.

Thông điệp: Chính phủ kiến tạo – Doanh nghiệp hành động – Văn hóa dẫn dắt.

NGUYỄN ANH; ảnh: LÊ HIẾU