Định hình hướng tuyến đường sắt cao tốc Bến Thành - Cần Giờ

Sở Quy hoạch - kiến trúc vừa có tờ trình gửi UBND TP.HCM về việc phê duyệt phương án tuyến và vị trí công trình của dự án đường sắt Bến Thành - Cần Giờ. Đây là bước đi quan trọng để hiện thực hóa tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên kết nối trung tâm thành phố với đảo Cần Giờ.

Tuyến dài gần 54km, đi qua 9 phường, xã

Theo tờ trình số 2695/TTr-SQHKT ngày 22/4/2026, dự án do Công ty CP Đầu tư và phát triển đường sắt cao tốc Vinspeed làm nhà đầu tư. Tuyến đường sắt này có tổng chiều dài khoảng 53,8km, bắt đầu từ ga Bến Thành ở trung tâm thành phố và kết thúc tại Cần Giờ.

Hướng tuyến được bắt đầu tại Km0+00 khu vực công viên 23 tháng 9, ngay trước chợ Bến Thành. Tuyến đi về hướng Đông Nam dọc theo đường Ký Con vượt qua rạch Bến Nghé sang đường Vĩnh Khánh, cắt qua đường Hoàng Diệu sau đó đi vào đường Nguyễn Tất Thành.

Đến gần khu vực cầu Tân Thuận 2, tuyến chuyển hướng Đông Nam sang đường Nguyễn Văn Linh qua nút giao với đường lên cầu Phú Mỹ và vào đường Nguyễn Lương Bằng. Tuyến chuyển hướng Đông Nam đi vào giữa đường Nguyễn Lương Bằng, đường 15B, đường D1 đến cầu vượt sông Rạch Đĩa sang xã Nhà Bè.

Sau khi sang xã Nhà Bè, tuyến chuyển hướng Đông Nam qua khu tái định cư Vạn Phát Hưng, khu dân cư Phú Xuân và vượt qua sông Soài Rạp sang xã Bình Khánh.

Tuyến chuyển hướng đông và đi song song với đường bộ cao tốc Bến Lức - Long Thành, sau đó chuyển hướng đông nam vượt qua cao tốc Bến Lức - Long Thành tại km18+800 và đi vào hành lang đường Rừng Sác.

Tuyến tiếp tục đi thẳng, bám theo đường Rừng Sác, vượt qua đường Trần Quang Nhơn sang xã An Thới Đông.

Sau đó, tuyến tiếp tục đi thẳng về phía đông theo hướng tuyến của đường Rừng Sác vượt qua sông An Nghĩa, Rạch Đôn thì chuyển hướng đông nam vượt sông Lôi Giang.

Tuyến bám theo đường Rừng Sác vượt qua sông Dinh Bà bằng cầu Dần Xây sang xã Cần Giờ.

Sau khi vào xã Cần Giờ, hướng tuyến cơ bản bám theo đường Rừng Sác đến cuối đường Rừng Sác tại nút giao với đường Duyên Hải rồi tiếp tục đi thẳng về vị trí cuối tuyến tại Khu đất 39ha.

Đáng chú ý, dự án được thiết kế là đường đôi, khổ 1.435mm, điện khí hóa với tốc độ thiết kế lên đến 350km/h. Giai đoạn 1 của dự án sẽ ưu tiên bố trí hai ga chính là ga Bến Thành và ga Cần Giờ. Giai đoạn 2 sẽ tiếp tục triển khai thêm bốn ga trung gian, gồm Tân Thuận, Tân Mỹ, Nhà Bè và Bình Khánh.

Hướng tuyến tránh "vùng lõi" khu dự trữ sinh quyển

Về hướng đi cụ thể, từ công viên 23 tháng 9, tuyến đi ngầm rồi chuyển dần sang đi nổi. Sau khi vượt sông Soài Rạp sang địa phận Bình Khánh, tuyến sẽ đi song song với cao tốc Bến Lức - Long Thành trước khi bám dọc theo hành lang đường Rừng Sác.

Sở Quy hoạch - kiến trúc nhấn mạnh, hướng tuyến đã được lựa chọn kỹ lưỡng để đi qua vùng đệm khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ, tuyệt đối không đi vào vùng lõi để bảo vệ cảnh quan và hệ sinh thái.

Tại khu vực trung tâm, dự án cũng ghi nhận những điều chỉnh tích cực sau khi tham vấn cộng đồng.

Cụ thể, phương án tuyến hiện tại đã được điều chỉnh để không ảnh hưởng đến khu đất của Công ty Minh Long (huyện Nhà Bè cũ) và giảm thiểu tác động đến các khu dân cư hiện hữu như Vạn Phát Hưng hay Cảng Sài Gòn.

Ngoài ra, trong tờ trình lần này, Sở Quy hoạch - kiến trúc cũng báo cáo UBND thành phố về một số vướng mắc đang được xử lý.

Cụ thể, Sở Quy hoạch - Kiến trúc đề xuất UBND TP giao Sở Xây dựng tham mưu, trình UBND TP báo cáo HĐND TP tại kỳ họp tới để thông qua chủ trương và quyết định đầu tư dự án mở rộng đường Nguyễn Tất Thành, bảo đảm đồng bộ tiến độ với tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ.

Đối với mô hình TOD, nhà đầu tư được yêu cầu xác định "tâm quy ước" của các nhà ga và đề-pô để làm cơ sở phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng, giúp khai thác hiệu quả quỹ đất dọc tuyến.

Việc sớm phê duyệt phương án tuyến được xem là cơ sở pháp lý quan trọng để triển khai dự án đền bù, giải phóng mặt bằng. Khi hoàn thành, tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển mà còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội cho vùng Đông Nam Bộ nói chung và các địa phương phía Nam TP.HCM nói riêng.