Định hình sản phẩm du lịch Cao Bằng từ góc nhìn thị trường

Giữ nghề, xây dựng không gian trải nghiệm

Tại các làng nghề thuộc các xã: Quảng Uyên, Hạnh Phúc, các doanh nghiệp lữ hành trực tiếp tìm hiểu nghề làm hương Phja Thắp, làm giấy bản Dìa Trên, nghề rèn Phúc Sen và làm ngói Lũng Rì. Đây là những giá trị văn hóa có thể tạo nên nhóm sản phẩm chuyên biệt, kết hợp trải nghiệm thủ công, ẩm thực và không gian làng bản. Bà Thái Thị Thanh Lan, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội, Chủ tịch Câu lạc bộ Du lịch Thủ đô đánh giá các làng nghề là những giá trị di sản quý, nhưng để trở thành sản phẩm du lịch cần gắn bảo tồn nghề với tổ chức khai thác phù hợp.

Đoàn Famtrip khảo sát, trải nghiệm các làng nghề truyền thống tại Cao Bằng.

Qua khảo sát, làng giấy Dìa Trên có triển vọng phát triển sản phẩm trải nghiệm nhưng cần tiếp tục hoàn thiện không gian đón khách. Tại Phúc Sen, Pác Rằng, khu vực sản xuất cần được tổ chức hợp lý để vừa giữ nét đặc trưng, vừa thuận tiện cho du khách quan sát, trải nghiệm quy trình làm nghề. Với Lũng Rì, cần chú trọng vệ sinh môi trường, sắp xếp không gian và từng bước quy hoạch điểm đến đồng bộ hơn. Một vấn đề đáng lưu ý là tính mùa vụ. Không phải thời điểm nào du khách đến cũng có thể trải nghiệm đầy đủ hoạt động sản xuất. Cần nghiên cứu cách tổ chức để các làng nghề có thể duy trì hoạt động phục vụ khách quanh năm. Bảo tồn và duy trì nghề truyền thống là điều kiện quan trọng để các làng nghề giữ sức hút với du khách. 

Cùng với đó là xây dựng mức phí trải nghiệm hợp lý, đầu tư nhà vệ sinh đạt yêu cầu phục vụ khách quốc tế, bố trí thùng rác phù hợp và nâng chất lượng vệ sinh môi trường. Những yếu tố tưởng như nhỏ nhưng trực tiếp ảnh hưởng đến cảm nhận của du khách.

Đoàn Famtrip khảo sát thác Bản Giốc - một trong những điểm đến tiêu biểu trên hành trình.

Kết nối điểm đến, hoàn thiện dịch vụ

Qua hành trình khảo sát, các doanh nghiệp quan tâm không chỉ cảnh đẹp hay câu chuyện văn hóa, mà còn là chất lượng của từng điểm “chạm” trong hành trình và khả năng kết nối thành những tuyến sản phẩm phù hợp với từng nhóm khách. Cảnh quan đẹp cần gắn với đường tiếp cận thuận tiện, biển chỉ dẫn rõ ràng, điểm dừng chân an toàn, sạch sẽ và không gian chăm sóc tốt. Thái độ của người làm dịch vụ cũng góp phần tạo ấn tượng với du khách: sự niềm nở, thân thiện, chủ động hướng dẫn và sẵn sàng hỗ trợ là những yếu tố cần được chú trọng. Với các điểm ngắm cảnh, yêu cầu không dừng ở việc sở hữu một vị trí đẹp. Không gian cần được đầu tư, tổ chức và bảo đảm các điều kiện về an toàn, vệ sinh, dịch vụ theo hướng chuyên nghiệp, phù hợp với khả năng phục vụ khách quốc tế. 

Từ góc nhìn doanh nghiệp, thác Bản Giốc và động Ngườm Ngao có thể tạo thành tuyến lõi về di sản - cảnh quan; Ngọc Côn, Mắt Thần núi, đèo Khau Cốc Chà có dư địa phát triển các trải nghiệm ngoài trời, nhiếp ảnh, điểm ngắm cảnh; trong khi những không gian giao thương, văn hóa bản địa có thể bổ sung chiều sâu cho hành trình. Các nhóm sản phẩm này được chương trình Famtrip định hướng theo từng phân khúc khách và khả năng đóng gói khác nhau.

Bên cạnh đó, khu vực Bản Giốc cần tăng cường thông tin về cơ sở lưu trú và sự kết nối giữa các dịch vụ, giúp doanh nghiệp lữ hành thuận lợi hơn khi xây dựng chương trình. Những cảnh quan dọc sông Quây Sơn có thể trở thành những điểm “chạm” bổ sung nếu được tổ chức và khai thác phù hợp. Tại Mắt Thần núi, việc tổ chức đường xuống và không gian dịch vụ cần quy hoạch cụ thể hơn, hạn chế tính tự phát và khai thác tốt giá trị cảnh quan. Tỉnh cần quan tâm nghiên cứu chính sách hỗ trợ người dân phát triển lưu trú tại những khu vực có tiềm năng, tạo thêm điều kiện để du khách ở lại lâu hơn và cộng đồng trực tiếp hưởng lợi từ du lịch.

Một vấn đề khác được đặt ra trong quá trình khảo sát là cách kể câu chuyện văn hóa. PGS.TS. Đỗ Hải Yến, Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Công nghiệp Hà Nội cho rằng, phát triển du lịch làng nghề cần sự phối hợp của nhiều bên, trong đó có cơ quan quản lý, giới khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp và cộng đồng. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là đón khách mà phải tạo ra sinh kế bền vững cho người dân. Theo đó, sản phẩm làng nghề cần được tổ chức bài bản hơn. Du khách không nên chỉ đến, xem sản phẩm và mua hàng mà cần được dẫn dắt bằng một câu chuyện xuyên suốt. Mỗi làng nghề cần kể câu chuyện văn hóa của riêng mình. Với làng nghề rèn, có thể bố trí người thuyết minh đồng hành ngay từ đầu hành trình, giúp du khách hiểu về nghề, con người và giá trị văn hóa trước khi bước vào không gian sản xuất. Cách trưng bày sản phẩm cũng cần được đầu tư, tạo điểm nhấn để sản phẩm không chỉ “có mặt” mà thực sự có câu chuyện và có sự khác biệt.

Những ý kiến từ doanh nghiệp lữ hành qua hành trình khảo sát cho thấy dư địa phát triển du lịch Cao Bằng còn rất lớn, song để chuyển hóa thành giá trị thực tế cần tiếp tục hoàn thiện cách tổ chức và khai thác tại từng điểm đến. Đây cũng là cơ sở để các đơn vị quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng cùng nhìn nhận rõ hơn những điều kiện cần thiết để hình thành sản phẩm phù hợp với nhu cầu thị trường.