Định Hóa: Đánh thức tiềm năng kinh tế từ con nuôi đặc sản

Anh Phạm Văn Tới (xóm 2) chăm sóc đàn cầy hương. Đây là đối tượng đặc sản giúp gia đình anh thu lãi hàng trăm triệu đồng mỗi năm.

Chuyển dịch từ thực tiễn

Trên những dải đất của xã Định Hóa, câu chuyện khởi nghiệp của anh Phạm Văn Tới (xóm 2) đang trở thành một gợi mở giàu tiềm năng cho nhiều hộ gia đình trong vùng. Sau nhiều năm trăn trở với bài toán "trồng cây gì, nuôi con gì", bước ngoặt đã đến với anh vào đầu năm 2024 khi bắt đầu bén duyên với mô hình nuôi cầy hương.

Anh Tới chia sẻ: “Nhận thấy tiềm năng kinh tế của loài vật nuôi mới này, tôi đã đi tham quan, tìm hiểu, học tập kinh nghiệm ở nhiều nơi, sau đó về nhà đầu tư chuồng trại, mua về 20 con cầy bố mẹ để nhân đàn. Lúc mới bắt tay vào nuôi, thú thực tôi cũng lo lắm vì đây là con vật mới, kỹ thuật chưa nắm chắc. Gần như mình vừa làm vừa tự nghiên cứu, không ít lần vấp váp vì chưa hiểu hết tập tính của chúng. Nhưng rồi cứ kiên trì, quan sát kỹ từng bữa ăn, giấc ngủ của con vật để rút kinh nghiệm, dần dần việc chăn nuôi cũng đi vào ổn định".

Từ đàn giống khởi điểm chỉ 20 con, đến nay trang trại của anh đã phát triển ổn định với quy mô 70 cá thể. So với các loại gia súc truyền thống, cầy hương thể hiện ưu điểm về tính thân thiện với môi trường nhờ lượng chất thải ít và dễ quản lý.

Anh Tới cho biết thêm: Cầy hương có sức đề kháng rất tốt, gần như không có bệnh tật gì đáng lo ngại. Nếu có thì chủ yếu là bệnh đường ruột, nhưng nếu chú trọng khâu vệ sinh chuồng trại và tiêm phòng đầy đủ thì việc điều trị cũng rất dễ dàng. Nguồn thức ăn của cầy hương khá "dễ tính" khi chủ yếu là chuối chín, cá tươi cùng các loại hoa quả và phụ phẩm nông nghiệp sẵn có tại địa phương với giá thành rẻ. Với giá bán thương phẩm khoảng 1,8 triệu đồng/kg và con giống 6 triệu đồng/con, mô hình này đang mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội.

Mô hình nuôi cầy hương của gia đình anh Phạm Văn Tới trở thành điểm tham quan, chia sẻ kinh nghiệm thực tế cho nhiều hộ dân trong và ngoài xã.

Nhận thấy tính khả thi từ những mô hình tiên phong như anh Tới, chính quyền xã Định Hóa đã nhanh chóng nâng tầm thành chiến lược phát triển dài hạn. Ngày 19/12/2025, HĐND xã đã ban hành Nghị quyết số 24/NQ-HĐND phê duyệt Đề án phát triển kinh tế hộ gia đình nuôi con nuôi đặc sản giai đoạn 2025-2030.

Đề án xác định rõ mục tiêu chuyển đổi cơ cấu vật nuôi phù hợp với lợi thế địa phương và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Để thực hiện, xã hỗ trợ trực tiếp mỗi hộ nuôi cầy hương, cầy mốc đáp ứng đủ điều kiện về quy mô và giấy phép sẽ được hỗ trợ 3 triệu đồng; hộ nuôi dúi, don, nhím nhận mức 2 triệu đồng. Chính sự "tiếp sức" kịp thời từ Nghị quyết đã tạo nên luồng sinh khí mới, giúp nhân rộng các mô hình hiệu quả.

Đồng chí Nguyễn Văn Sỹ, Chủ tịch Hội Nông dân xã cho biết: Đến nay, địa phương đã xây dựng thành công hàng chục mô hình nuôi cầy hương và dúi, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng.

Bức tranh kinh tế đa diện

Bên cạnh điểm sáng từ mô hình nuôi cầy hương, bức tranh kinh tế tổng thể của xã Định Hóa còn hiện lên đầy sức sống với những gam màu tươi sáng từ sự đa dạng trong các lĩnh vực sản xuất. Tiêu biểu như HTX nuôi trồng thủy sản Văn Hải, với 27 thành viên, HTX đã thực hiện một cuộc "thay da đổi thịt" cho 54 ha diện tích trũng, cấy lúa kém hiệu quả trước đây thành vùng nuôi trồng tập trung rộng lớn. Tiêu biểu như hộ anh Phạm Văn Giang tại xóm Đông Hải, với việc nuôi cá thương phẩm xen canh tôm thẻ chân trắng, mỗi năm gia đình anh thu hoạch khoảng 100 tấn cá và 3 tấn tôm, mang về khoản lãi ròng lên tới 1 tỷ đồng.

Lãnh đạo địa phương và các hộ dân thăm mô hình nuôi thủy sản tập trung. Sự kết hợp giữa kinh nghiệm thực tiễn và chủ trương đúng đắn đang tạo nên động lực bứt phá kinh tế cho xã Định Hóa.

Ngoài ra, Định Hóa luôn nỗ lực nâng tầm những giá trị bản địa như trồng hoa Huệ, hoa Cúc, trồng Cau hay nấu rượu. Đến nay, địa phương “sở hữu” 1 sản phẩm OCOP đạt hạng 3 sao là tôm sấy khô của HTX thủy sản Văn Hải, khẳng định vị thế của nông sản Định Hóa trên thị trường.

Lĩnh vực công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp tại địa phương cũng duy trì được nhịp độ tăng trưởng bền vững với các mô hình đan cói, tổ hợp may mặc hay dịch vụ sấy lúa. Đây chính là "bệ đỡ" tạo việc làm và thu nhập ổn định cho đông đảo lao động tại chỗ.

Nhìn lại năm 2025, Định Hóa đã xác lập được những nền tảng quan trọng: thực hiện đạt và vượt 11/12 chỉ tiêu năm; thu ngân sách nhà nước ước đạt 288 tỷ đồng; giải ngân 100% vốn đầu tư công cho các công trình trọng điểm. Đến nay, 32,5% số xóm đã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu.

Tận dụng bờ ao nuôi thủy sản để trồng rau màu (dưa chuột, bầu bí), một phương thức "lấy ngắn nuôi dài" hiệu quả của nông dân xã Định Hóa.

Ông Đoàn Xuân Hưng, Phó Chủ tịch UBND xã Định Hóa khẳng định: Kết quả năm 2025 là cơ sở để địa phương tiếp tục thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới. Quan điểm của lãnh đạo xã là tập trung khai thác hiệu quả các nguồn lực sẵn có, tăng cường kỷ cương hành chính và tháo gỡ khó khăn cho người dân trong sản xuất.

Thay vì chỉ tập trung vào sản xuất thô, Định Hóa đang hướng tới việc kết nối các mô hình kinh tế hiện có với tiềm năng du lịch sinh thái. Những trang trại đặc sản hay vùng nuôi thủy sản tập trung có thể trở thành các điểm dừng chân trải nghiệm, kết hợp quảng bá sản phẩm địa phương. Đây là lộ trình nhằm tối ưu hóa giá trị trên cùng một diện tích đất canh tác, từng bước đưa Định Hóa trở thành một đơn vị hành chính năng động và phát triển bền vững của tỉnh Ninh Bình.

Nguyễn Lựu