Định hướng đến 2130, Việt Nam trở thành quốc gia xã hội chủ nghĩa phát triển trình độ cao

Nội dung trên được Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị nêu khi truyền đạt chuyên đề “Nghị quyết số 19 về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam” tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, sáng 29/7.

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị.

Trở thành quốc gia xã hội chủ nghĩa phát triển trình độ cao vào năm 2130

Ông Nguyễn Thanh Nghị cho biết, Trung ương đánh giá qua 40 năm Đổi mới và 35 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đất nước ta đã đạt được nhiều thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử.

“Quy mô, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế không ngừng được nâng cao. Đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân không ngừng được nâng lên. Thu nhập bình quân đầu người tăng đáng kể và trở thành nước có thu nhập trung bình cao vào năm 2025”, ông Nguyễn Thanh Nghị nói.

Tuy nhiên, Trung ương nhìn nhận, đổi mới mô hình phát triển đất nước chưa đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững. Chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động, năng lực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng lực tự chủ chiến lược còn hạn chế.

Đồng thời, an sinh xã hội, an ninh con người, hiệu quả quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu và đổi mới quản trị quốc gia chưa đáp ứng yêu cầu phát triển.

Trong khi đó, bối cảnh thế giới đang có những thay đổi mang tính thời đại, đòi hỏi đất nước phải đổi mới mạnh mẽ, toàn diện mô hình phát triển trong thời gian tới.

Quán triệt 5 quan điểm chỉ đạo lớn của Trung ương về vấn đề này, ông Nguyễn Thanh Nghị đề cập nguyên tắc thứ nhất là thực hiện nhất quán “bốn kiên định”; bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, tuyệt đối, trực tiếp của Đảng; phát huy vai trò kiến tạo phát triển của Nhà nước; khơi dậy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, tăng cường vai trò giám sát, phản biện và tạo đồng thuận xã hội của MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội.

Thứ hai, đổi mới mô hình phát triển đất nước trước hết là tạo đột phá về thể chế, đổi mới phương thức tổ chức quản trị và vận hành quốc gia, tạo lập năng lực phát triển mới và chuyển đổi sang mô hình phát triển mới: Mô hình phát triển tự cường, sáng tạo, nhân văn, bền vững và hội nhập.

Nguyên tắc này xác định lấy con người làm chủ thể trung tâm, mục tiêu và động lực phát triển; lấy nâng cao sức mạnh tổng hợp, tiềm lực quốc gia, chất lượng cuộc sống và hạnh phúc của Nhân dân làm mục tiêu xuyên suốt.

“Lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo quốc gia làm động lực chính. Lấy nâng cao năng suất lao động, hiệu quả huy động, phân bổ nguồn lực quốc gia làm những nguyên tắc trung tâm. Lấy phát triển và ổn định, ổn định để phát triển; đảm bảo phát triển kinh tế nhanh nhưng bền vững, bao trùm”, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương nhấn mạnh.

Quan điểm thứ ba, theo ông Nguyễn Thanh Nghị, là xác định cơ chế vận hành phát triển vận hành đồng bộ theo định hướng “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản trị, Nhân dân làm chủ”; dựa trên nền quản trị quốc gia hiện đại và mối quan hệ hài hòa, hiệu quả giữa Nhà nước, thị trường và xã hội; tổ chức phát triển trong không gian tích hợp, đa tầng, liên thông, tạo liên kết và lan tỏa..

Thứ tư là định hướng khai thác, phát huy mọi nguồn lực cho đổi mới mô hình phát triển, hướng đến tầm nhìn dài hạn, phát triển đất nước giàu mạnh; nâng cao năng lực tự chủ chiến lược và quản trị rủi ro.

Quan điểm thứ năm xác định đổi mới mô hình phát triển phải được thực hiện đồng bộ, toàn diện và phù hợp với từng giai đoạn; bảo đảm gắn kết hữu cơ các trụ cột phát triển thành một thể thống nhất; lấy đổi mới thể chế và quản trị quốc gia là khâu đột phá; lấy hiệu quả điều phối, chất lượng phục vụ Nhân dân, doanh nghiệp và năng lực giải quyết vấn đề làm thước đo.

Về mục tiêu, ông Nguyễn Thanh Nghị cho biết đến năm 2030, Nghị quyết yêu cầu hoàn thành các nền tảng cho mô hình phát triển mới trên các lĩnh vực, phù hợp với trình độ phát triển của nước thu nhập trung bình cao, có công nghiệp hiện đại.

Bên cạnh đó, cần tạo được đột phá về xây dựng, hoàn thiện thể chế và thực hiện quản trị quốc gia hiện đại; về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, hạ tầng chiến lược, hạ tầng năng lực tri thức quốc gia, nguồn nhân lực chất lượng cao và các doanh nghiệp dẫn dắt.

Đến năm 2035 sẽ hoàn thành cơ bản quá trình chuyển sang mô hình phát triển Việt Nam tự cường, sáng tạo, nhân văn, bền vững và hội nhập.

Trong đó, sẽ hình thành đồng bộ 7 mô hình thành phần trên các lĩnh vực, gồm: Mô hình kinh tế hiệu quả cao, sáng tạo, xanh, tự chủ, bao trùm và hội nhập; Mô hình phát triển xã hội hiện đại, toàn diện, bao trùm và bền vững; Mô hình phát triển văn hóa, con người toàn diện, hiện đại, sáng tạo, giàu bản sắc và nhân văn; Mô hình phát triển môi trường sinh thái hiện đại, thông minh, bền vững, thích ứng; Mô hình quốc phòng, an ninh toàn dân, toàn diện, tự chủ, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; Mô hình đối ngoại và hội nhập quốc tế chủ động, toàn diện, hiệu quả, bản sắc và kiến tạo phát triển; Mô hình quản trị quốc gia dân chủ, hiện đại, thông minh, minh bạch, hiệu lực, hiệu quả.

Và mục tiêu đến năm 2045, hoàn thành chuyển đổi sang mô hình phát triển đất nước tự cường, sáng tạo, nhân văn, bền vững và hội nhập và các mô hình thành phần được vận hành đồng bộ, hài hòa, hiệu quả. Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

“Định hướng tầm nhìn đến năm 2130, Việt Nam trở thành quốc gia xã hội chủ nghĩa phát triển trình độ cao, văn minh, hiện đại, bản sắc, có năng lực sáng tạo và sức sống trường tồn; có vị thế quan trọng trong trật tự toàn cầu về tri thức, công nghệ, kinh tế, quốc phòng và an ninh”, ông Nguyễn Thanh Nghị nói.

Thời điểm này, xã hội văn minh, thịnh vượng, công bằng, bao trùm, hạnh phúc. Văn hóa bản sắc, con người phát triển toàn diện, đủ năng lực thích ứng với mọi thay đổi và có đóng góp xứng đáng cho toàn cầu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước dự hội nghị.

Phát huy vai trò của ngoại giao nguyên thủ

Để hiện thực hóa các mục tiêu đó, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương quán triệt 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp.

Một là nhóm nhiệm vụ, giải pháp về thể chế, quản trị quốc gia và hoàn thiện hệ thống chính trị gồm 7 nhiệm vụ, giải pháp cụ thể, đề cập toàn diện từ nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, công tác xây dựng Đảng, tổ chức, cán bộ đến đổi mới quản trị thực thi nghị quyết của Đảng. Đi kèm với đó là xây dựng Nhà nước kiến tạo phát triển, xây dựng Chính phủ số, dữ liệu dùng chung, nền tảng số.

“Tổ chức bộ máy hệ thống chính trị tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Thí điểm và nhân rộng mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa”, ông Nguyễn Thanh Nghị nêu rõ.

Hai là nhóm nhiệm vụ, giải pháp về kinh tế, gồm 13 nhiệm vụ, giải pháp cụ thể, bao quát toàn diện từ xác lập mô hình tăng trưởng mới, đến tổ chức lại không gian phát triển.

Ba là nhóm nhiệm vụ, giải pháp về xã hội, gồm 4 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, đó là xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển, có niềm tin, có khả năng thích ứng và phục hồi trước các biến động. Chuyển dịch hệ thống y tế từ mô hình chữa bệnh sang phòng bệnh và chăm sóc sức khỏe toàn diện.

Bốn là nhóm nhiệm vụ, giải pháp về văn hóa, con người với trọng tâm là triển khai đồng bộ hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam; phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo; tài sản hóa các giá trị văn hóa.

Năm là nhóm nhiệm vụ, giải pháp về môi trường sinh thái, trong đó hướng đến xây dựng văn hóa sinh thái, hoàn thiện thể chế bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu; bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh nguồn nước, an ninh lương thực; xây dựng nền tảng quản trị tài nguyên và môi trường hiện đại; chủ động phòng ngừa, kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm…

Sáu là nhóm nhiệm vụ, giải pháp về quốc phòng, an ninh với trọng tâm là hoàn thiện thể chế, pháp luật về quốc phòng, an ninh phù hợp với yêu cầu đổi mới mô hình phát triển, thích ứng với hình thái chiến tranh mới và các không gian chiến lược mới.

Một mục tiêu quan trọng, theo ông Nguyễn Thanh Nghị, là phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh chủ động, tự lực, tự cường, tự chủ chiến lược, lưỡng dụng, hiện đại với sự tham gia phù hợp của khu vực tư nhân trong nước; bảo vệ người dân trước thách thức an ninh phi truyền thống và trên không gian mạng.

Bảy là nhóm nhiệm vụ, giải pháp về đối ngoại và hội nhập quốc tế, trọng tâm là phát huy sức mạnh tổng hợp của đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại Nhân dân.

Lấy ngoại giao kinh tế làm trọng tâm; triển khai đồng bộ, hiệu quả ngoại giao công nghệ, ngoại giao số, ngoại giao văn hóa và ngoại giao môi trường; phát huy vai trò của ngoại giao nguyên thủ; nâng tầm đối ngoại đa phương; đẩy mạnh đối ngoại quốc phòng, an ninh… là định hướng quan trọng được ông Nguyễn Thanh Nghị quán triệt.

“Để triển khai thực hiện Nghị quyết, Bộ Chính trị đã ban hành Chương trình hành động với 51 nhiệm vụ, giải pháp quan trọng và 40 chỉ tiêu chủ yếu, đồng thời xác định rõ lộ trình, sản phẩm đầu ra, phân công trách nhiệm cho từng cơ quan, tổ chức chủ trì theo dõi, thực hiện”, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị nói thêm.