Đình Sông Kênh - Nơi gìn giữ hồn quê xã Vĩnh Hưng

Đình Sông Kênh - di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia, điểm sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng của người dân xã Vĩnh Hưng.

Đình nằm tại thôn Nghĩa Hưng, được xây dựng năm 1881 để thờ Minh Quang Đại Vương và Đương Đông Đại Vương - hai vị tướng dưới thời Hùng Vương, có công phò tá Tản Viên Sơn Thánh bảo vệ non sông, giúp dân yên ổn làm ăn.

Trải qua những thăng trầm của lịch sử, ngôi đình từng chịu nhiều tổn thất do chiến tranh. Trước đây, công trình được xây dựng theo kiến trúc hình chữ Đinh, song trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, tòa hậu cung bị phá hủy, hiện chỉ còn lại tòa Đại bái năm gian được bảo tồn gần như nguyên vẹn. Dẫu vậy, những giá trị kiến trúc đặc sắc vẫn hiện hữu qua hệ thống cột gỗ, mái ngói và các mảng chạm khắc mang đậm dấu ấn của nghệ nhân xưa.

Đôi rồng chầu trên nóc đình được tạo tác theo nghệ thuật kiến trúc truyền thống, góp phần tôn lên vẻ cổ kính, uy nghiêm của ngôi đình.

Đình được xây dựng theo kiểu hai mái, tường hồi bít đốc với hệ thống 24 cột gỗ kê trên chân đá tròn. Nhiều hiện vật quý như án thờ, hoành phi, câu đối, cửa võng và chuông đồng cổ vẫn còn được lưu giữ, thể hiện trình độ điêu khắc, mỹ thuật tinh xảo của các nghệ nhân cuối thế kỷ XIX.

Ông Phan Huy Phong - Trưởng Tiểu ban quản lý di tích Đình Sông Kênh thắp nến tại hậu cung thờ Nhị vị Đại Vương.

Năm 2000, Đình Sông Kênh được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia. Đây là cơ sở để địa phương tiếp tục bảo tồn, phát huy giá trị của di tích. Đồng chí Lê Văn Phương - Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Vĩnh Hưng cho biết: "Việc bảo tồn Đình Sông Kênh luôn nhận được sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền và sự đồng lòng của Nhân dân. Cùng với việc gìn giữ nguyên trạng kiến trúc, địa phương còn đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức của cộng đồng trong bảo vệ di sản, góp phần giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.

Không chỉ là di tích lịch sử, Đình Sông Kênh còn là trung tâm sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của người dân địa phương. Mỗi dịp lễ, Tết, ngày sóc, vọng hay ngày hội truyền thống, người dân lại tề tựu về đình dâng hương tưởng nhớ tiền nhân, cầu mong cuộc sống bình yên, mưa thuận, gió hòa. Những hoạt động ấy góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa và gắn kết cộng đồng.

Là người nhiều năm gắn bó với việc quản lý di tích, ông Phan Huy Phong - Trưởng Tiểu ban quản lý Đình Sông Kênh cho biết: "Đối với chúng tôi, ngôi đình là tài sản vô giá mà cha ông để lại. Ban quản lý thường xuyên phối hợp với chính quyền và Nhân dân vệ sinh, chăm sóc cảnh quan, bảo quản hiện vật để giữ gìn nguyên vẹn giá trị của ngôi đình".

Chuông đồng cổ tại Đình Sông Kênh được sử dụng trong các dịp lễ, ngày rằm, mùng một và những sự kiện tín ngưỡng của địa phương.

Không chỉ Ban quản lý, mỗi người dân nơi đây đều ý thức rằng việc bảo vệ ngôi đình là trách nhiệm chung của cả cộng đồng. Từ những ngày tổng vệ sinh khuôn viên, chăm sóc cây xanh đến việc nhắc nhở con cháu thực hiện nếp sống văn minh khi đến đình lễ Thánh đều được bà con tự giác thực hiện.

Ông Phan Văn Thảo - Bí thư Chi bộ thôn Chợ cho biết: "Đình Sông Kênh là niềm tự hào của người dân địa phương. Ai cũng mong muốn giữ gìn ngôi đình như giữ gìn côi nguồn và bản sắc văn hóa của quê hương để truyền lại cho con cháu".

Đối với nhiều người dân Vĩnh Hưng, Đình Sông Kênh không chỉ là nơi thờ tự mà còn là miền ký ức của tuổi thơ và quê hương. Bà Chu Thị Viết, người dân thôn Chợ chia sẻ: "Từ nhỏ tôi đã theo ông, bà đến đình dâng hương. Mỗi lần trở lại, nhìn mái ngói cũ, hàng cột gỗ và làn khói hương nghi ngút, tôi lại nhớ về tuổi thơ và mong các thế hệ sau tiếp tục gìn giữ ngôi đình".

Đôi ngựa đặt hai bên ban thờ tại đình là những hiện vật gắn với không gian thờ tự truyền thống, góp phần tôn nghiêm nơi thờ Thành hoàng làng.

Hơn 140 năm hiện diện giữa làng quê Vĩnh Hưng, Đình Sông Kênh vẫn là nơi hội tụ những giá trị lịch sử, văn hóa và đời sống tinh thần của người dân Vĩnh Hưng. Giữa nhịp sống hiện đại, mái đình rêu phong vẫn lặng lẽ nhắc nhở mỗi người về cội nguồn, về đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và trách nhiệm gìn giữ giá trị truyền thống cho các thế hệ mai sau.