Định vị không gian phát triển vươn tầm - Kỳ 4: Đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông

Để hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Khánh Hòa xác định phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại là một trong những đột phá chiến lược. Trong Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, giao thông không chỉ được nhìn nhận là hệ thống kết nối hạ tầng mà còn là động lực mở rộng không gian phát triển, thu hút đầu tư, phát triển logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh. Những tuyến đường mới, cảng biển, sân bay và hành lang giao thông liên vùng đang từng bước tạo nên nền tảng để Khánh Hòa tăng tốc phát triển, hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn tới.

Định hình không gian phát triển mới

Dự án Đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột đã hoàn thành 20km đầu tuyến.

Trong nhiều năm, hệ thống giao thông của Khánh Hòa chủ yếu phát triển dựa trên các trục truyền thống như: Quốc lộ 1, tuyến đường sắt Bắc - Nam và Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh. Mô hình kết nối này từng đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn trước, nhưng khi quy mô kinh tế ngày càng mở rộng, yêu cầu liên kết vùng và phát triển không gian mới đặt ra yêu cầu phải đầu tư đồng bộ hơn về hạ tầng. Do đó, trong điều chỉnh quy hoạch, tỉnh tập trung nguồn lực đầu tư hàng loạt công trình giao thông trọng điểm, từng bước hình thành hệ thống kết nối theo cả trục bắc - nam và đông - tây. Không gian phát triển của tỉnh vì thế không còn bó hẹp quanh các đô thị ven biển mà đang được mở rộng tới các khu kinh tế, khu công nghiệp, cảng biển và khu vực miền núi.

Dự án Đường ven biển Vạn Ninh - Ninh Hòa đang được đẩy nhanh tiến độ.

Điểm nhấn nổi bật là 3 dự án đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía đông, gồm: Vân Phong - Nha Trang, Nha Trang - Cam Lâm và Cam Lâm - Vĩnh Hảo đã hoàn thành, đưa vào khai thác, góp phần rút ngắn thời gian lưu thông, giảm chi phí vận tải và mở rộng không gian phát triển của địa phương. Cùng với đó, Dự án Đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2026 sẽ tạo hành lang kết nối trực tiếp giữa Khánh Hòa với Tây Nguyên, mở ra cơ hội phát triển mới cho cả khu vực.

Công nhân thi công trên công trường đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột.

Song song với các tuyến cao tốc, tỉnh đang triển khai nhiều dự án giao thông động lực như: Tuyến đường ven biển Vạn Ninh - Ninh Hòa; đường liên vùng Khánh Sơn - Khánh Vĩnh; đường nối từ đường bộ cao tốc Bắc - Nam với Quốc lộ 1 và Cảng biển tổng hợp Cà Ná; nâng cấp Quốc lộ 26B; các tuyến giao thông liên vùng và đường ven biển phía nam. Đồng thời, nhiều dự án quan trọng đang được chuẩn bị đầu tư như: Đường bộ cao tốc Nha Trang - Đà Lạt; tuyến đường kết nối Sân bay Thành Sơn với Khu du lịch quốc gia Ninh Chử; tuyến đường liên vùng từ Cảng biển tổng hợp Cà Ná lên khu vực nam Tây Nguyên và đường Vành đai 3.

Ông Nguyễn Văn Vinh - Phó Giám đốc Sở Xây dựng cho rằng, việc đồng bộ giữa quy hoạch quốc gia, quy hoạch ngành và quy hoạch tỉnh đã tạo nền tảng để giao thông phát huy vai trò dẫn dắt phát triển. Thực tiễn cho thấy, hạ tầng giao thông được đầu tư đến đâu thì đô thị, công nghiệp và dịch vụ phát triển đến đó. Hệ thống đường bộ cao tốc Bắc - Nam cùng các tuyến kết nối đông - tây đang từng bước thay đổi diện mạo giao thông, mở rộng không gian phát triển và tạo thêm dư địa tăng trưởng cho toàn tỉnh.

Lợi thế cạnh tranh từ hệ thống giao thông

Tuyến đường bộ cao tốc Vân Phong - Nha Trang.

Theo ông Nguyễn Thành Phú - Giám đốc Sở Xây dựng, Khánh Hòa hội tụ đầy đủ các loại hình giao thông gồm đường bộ, đường sắt, hàng không, cảng biển. Điều này tạo cho tỉnh lợi thế cạnh tranh nổi bật trong thu hút đầu tư, phát triển logistics, du lịch quốc tế và từng bước khẳng định vai trò cửa ngõ giao thương của khu vực Nam Trung Bộ. Đến nay, mạng lưới giao thông đường bộ của tỉnh cơ bản được kết nối đồng bộ với các tuyến cao tốc, quốc lộ và hệ thống đường tỉnh, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương và phát triển kinh tế. Các tuyến Quốc lộ 26, 26B, 27, 27B và 27C giữ vai trò quan trọng trong kết nối Khánh Hòa với Tây Nguyên và các tỉnh lân cận. Tuyến đường sắt Bắc - Nam đi qua địa bàn tỉnh với 17 ga tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong vận chuyển hành khách và hàng hóa.

Trong lĩnh vực hàng không, Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh ngày càng khẳng định vị thế là một trong những cửa ngõ hàng không lớn của khu vực; Cảng hàng không Thành Sơn được quy hoạch theo mô hình lưỡng dụng quân sự - dân dụng; Cảng hàng không Vân Phong đã được bổ sung vào quy hoạch hệ thống cảng hàng không quốc gia. Ở lĩnh vực cảng biển và đường thủy nội địa, toàn tỉnh có 6 khu bến cảng biển, gồm 21 bến cảng với 42 cầu cảng, tổng chiều dài gần 8,8km, công suất tiếp nhận cỡ tàu lớn nhất 400.000 tấn tại khu bến Nam Vân Phong, nhỏ nhất 2.000 tấn tại khu bến Ninh Chử. Ngoài ra, còn có 54 bến thủy nội địa, gồm 33 bến hành khách, 5 bến hàng hóa, 16 bến tổng hợp, hầu hết do doanh nghiệp đầu tư, xây dựng.

Giao thông mở đường cho phát triển

Không chỉ tập trung đầu tư các công trình đang triển khai, Khánh Hòa còn chủ động chuẩn bị các điều kiện để thực hiện những dự án hạ tầng chiến lược trong giai đoạn tới. Công tác giải phóng mặt bằng, xây dựng các khu tái định cư phục vụ Dự án Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đang được đẩy nhanh. Đồng thời, tỉnh tiếp tục phối hợp triển khai Dự án Đường bộ cao tốc Nha Trang - Đà Lạt; định hướng mở rộng Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh; kêu gọi đầu tư Cảng hàng không Vân Phong và nâng cấp hệ thống cảng biển theo quy hoạch. Những công trình này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho lưu thông hàng hóa và hành khách mà còn mở rộng không gian phát triển công nghiệp, đô thị, dịch vụ và du lịch, tạo sức lan tỏa tới nhiều lĩnh vực của nền kinh tế.

Tuyến đường liên vùng Khánh Sơn - Khánh Vĩnh dần hình thành.

Bên cạnh đầu tư hạ tầng giao thông, UBND tỉnh vừa ban hành Kế hoạch phát triển hệ thống cảng biển Khánh Hòa giai đoạn 2026 - 2030. Theo đó, các dự án cảng biển, trung tâm logistics và hạ tầng kết nối sẽ được tích hợp vào chương trình xúc tiến đầu tư của tỉnh. Giai đoạn 2026 - 2027 tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về quy hoạch và hạ tầng đối ngoại, khởi động các dự án động lực; giai đoạn 2028 - 2030 sẽ hoàn thiện kết cấu hạ tầng, đồng bộ hệ sinh thái logistics và hiện đại hóa mô hình quản trị cảng biển.

Đồng chí LÊ HUYỀN - Phó Chủ tịch UBND tỉnh: Hạ tầng giao thông là nền tảng cho sự phát triển lâu dài của địa phương. Khi mạng lưới giao thông được đầu tư đồng bộ, dòng chảy hàng hóa, con người, vốn đầu tư và công nghệ sẽ được kết nối thông suốt, tạo điều kiện để Khánh Hòa phát huy vai trò cửa ngõ ra biển của khu vực Nam Trung Bộ, tăng cường liên kết với Tây Nguyên và tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng trong nước, quốc tế.

Nhìn từ tổng thể Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh, giao thông không chỉ đóng vai trò kết nối các cực tăng trưởng, hành lang kinh tế và vùng động lực mà còn là "mạch máu" của toàn bộ nền kinh tế. Khi hệ thống hạ tầng giao thông đa phương thức được hoàn thiện, khoảng cách địa lý sẽ được rút ngắn, chi phí logistics giảm, môi trường đầu tư ngày càng thuận lợi và không gian phát triển được mở rộng. Đó cũng chính là nền tảng để Khánh Hòa tạo bứt phá trong giai đoạn phát triển mới, từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương và trung tâm kinh tế biển hiện đại của cả nước.