Đo lường hiệu quả hoạt động trợ giúp pháp lý tại các cơ sở giáo dục tỉnh Sơn La

Việc triển khai trợ giúp pháp lý tại trường học giúp học sinh, giáo viên hiểu rõ hơn về các quy định pháp luật.

Tập trung đẩy mạnh việc trợ giúp pháp lý tại cơ sở

Trong những năm gần đây, tỉnh Sơn La đã đẩy mạnh triển khai mô hình trợ giúp pháp lý kết hợp với phổ biến giáo dục pháp luật tại các cơ sở giáo dục từ mầm non đến trung học phổ thông và trường nghề. Đây là giải pháp nhằm nâng cao nhận thức pháp luật cho cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh, đồng thời hỗ trợ kịp thời các trường hợp vi phạm, tranh chấp phát sinh trong môi trường học đường. Việc đánh giá, đo lường hiệu quả hoạt động này đang được các ngành chức năng thực hiện thường xuyên để có hướng điều chỉnh phù hợp với thực tế tại các cơ sở giáo dục vùng cao.

Trước khi triển khai rộng rãi mô hình trợ giúp pháp lý tại cơ sở giáo dục, tình hình nhận thức pháp luật trong học đường còn nhiều hạn chế. Một bộ phận giáo viên chưa nắm rõ các quy định về bảo vệ quyền lợi trẻ em, xử lý hành vi bạo lực học đường; nhiều học sinh còn thiếu kiến thức về phòng chống tội phạm, an toàn mạng, dẫn đến một số trường hợp xung đột, vi phạm nhỏ trong trường. Bên cạnh đó, các gia đình học sinh ở vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc thiểu số còn ít biết đến dịch vụ tư vấn, trợ giúp pháp lý khi có vướng mắc liên quan đến quyền học tập, bảo vệ con em mình.

Nhận thấy yêu cầu thực tiễn, tỉnh Sơn La đã xây dựng kế hoạch phối hợp giữa Sở GD&ĐT, Sở Tư pháp, Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Sơn La cùng các cơ quan liên quan để đưa dịch vụ trợ giúp pháp lý vào các trường học. Các hoạt động chính, gồm: Tập huấn kiến thức pháp luật cho cán bộ quản lý và giáo viên; thành lập đầu mối tư vấn pháp lý tại từng trường; tổ chức buổi nói chuyện, tư vấn trực tiếp cho học sinh và phụ huynh; phối hợp xử lý các trường hợp bạo lực học đường, tranh chấp quyền lợi liên quan đến học sinh. Các nội dung trọng tâm tập trung vào Luật Trẻ em, Luật Giáo dục, quy định phòng chống bạo lực học đường, an toàn giao thông, phòng chống tội phạm và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người học.

Ông Đặng Tiến Dũng, Chủ tịch UBND xã Phiêng Cằm, tỉnh Sơn La nhận định: Việc đo lường hiệu quả trợ giúp pháp lý tại các trường, giúp xã nắm rõ kết quả và hạn chế còn tồn tại. Qua khảo sát, ý thức pháp luật của giáo viên và học sinh đã nâng lên rõ rệt. Thời gian tới, xã sẽ phối hợp chặt chẽ với nhà trường và các cơ quan liên quan để nâng cao chất lượng hơn nữa.

Trường Tiểu học - THCS Chiềng Ve, xã Chiềng Mai, tỉnh Sơn La trong buổi học ngoại khóa về phổ biến giáo dục pháp luật.

Thay đổi về nhận thức và hiểu rõ về pháp luật

Để đo lường hiệu quả, các ngành chức năng xây dựng bộ tiêu chí đánh giá cụ thể, chia thành hai nhóm chính, gồm: Chỉ số định lượng và chỉ số định tính. Về định lượng, các đơn vị thống kê số buổi tư vấn, số lượt giáo viên và học sinh được tiếp cận, số trường hợp được trợ giúp giải quyết, số vụ vi phạm phát sinh trong trường theo từng năm học. Về định tính, tập trung khảo sát thay đổi về nhận thức, thái độ của giáo viên, học sinh và phụ huynh; mức độ an toàn, lành mạnh của môi trường học đường; sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong xử lý vấn đề pháp lý.

Kết quả theo dõi trong giai đoạn vừa qua trên địa bàn tỉnh Sơn La cho thấy hiệu quả rõ rệt. Số vụ bạo lực, xung đột trong học đường có xu hướng giảm dần qua các năm; tỷ lệ giáo viên nắm vững kiến thức pháp luật tăng cao; nhiều học sinh biết cách tự bảo vệ mình, dám phản ánh các hành vi không đúng và tìm đến đầu mối tư vấn của nhà trường khi có khó khăn.

Tại các trường ở xã vùng sâu, vùng xa, phụ huynh đồng bào dân tộc thiểu số cũng hiểu rõ hơn quyền lợi của con em khi đến trường, ít có trường hợp bỏ học do hiểu lầm hoặc tranh chấp gia đình chưa được giải quyết kịp thời. Bên cạnh đó, các nhà trường cũng xây dựng được quy trình xử lý tình huống chuẩn mực hơn, không còn xử lý theo thói quen hay ý muốn chủ quan như trước.

Ông Đinh Văn Nơi, bản Chim Vàn (xã Pắc Ngà, tỉnh Sơn La) chia sẻ: Trước đây chúng tôi rất bỡ ngỡ khi gặp các vấn đề liên quan đến pháp luật, không biết hỏi ai. Từ khi có mô hình trợ giúp pháp lý tại cơ sở, cán bộ xã giải thích rõ ràng bằng lời nói gần gũi. Chúng tôi hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình, biết cách bảo vệ lợi ích hợp pháp khi có tranh chấp.

Từ kết quả đo lường thực tế, tỉnh Sơn La tiếp tục điều chỉnh giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động trợ giúp pháp lý tại các cơ sở giáo dục. Tỉnh tăng cường tập huấn chuyên sâu cho đội ngũ đầu mối trợ giúp pháp lý tại trường, phối hợp với luật sư, cán bộ tư pháp xã đến hướng dẫn định kỳ. Các ban, ngành liên quan đã tổ đa dạng hình thức truyền đạt, kết hợp tư vấn trực tiếp với tài liệu, video, bằng ngôn ngữ dân tộc, phù hợp với điều kiện địa phương. Nhờ vậy, người dân đã hiểu rõ về một số quy định pháp luật cần thiết, liên quan đến đời sống hằng ngày.

Ông Nguyễn Chí Chung, Hiệu trưởng trường Chính trị tỉnh Sơn La cho biết: Việc triển khai công tác đo lường, nâng cao hiệu quả trợ giúp pháp lý là xây dựng môi trường học đường an toàn, văn minh, giúp mỗi giáo viên và học sinh hiểu rõ pháp luật, biết bảo vệ quyền lợi và thực hiện nghĩa vụ của mình. Với sự phối hợp đồng bộ giữa các ngành, các cấp, hoạt động trợ giúp pháp lý tại cơ sở giáo dục Sơn La sẽ ngày càng phát huy tác dụng, góp phần bảo vệ quyền trẻ em và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trên địa bàn tỉnh.