Đồ uống 'fast food' tăng trưởng mạnh nhờ Gen Z

Ảnh: Sara Haas/Allrecipes

Người tiêu dùng đang dần bỏ qua các loại nước ngọt có ga truyền thống để chuyển sang những loại đồ uống có trân châu, soda phủ lớp foam lạnh được pha chế cầu kỳ, hay các loại đồ uống giải khát pha chế theo yêu cầu - những thức uống trước đây thường chỉ có thể tìm thấy tại các cửa hàng trà sữa riêng biệt hay Starbucks. 

Các chuỗi cửa hàng đồ ăn nhanh từ lâu đã dựa vào những món ăn giới hạn thời gian, gây chú ý để thu hút khách hàng. Nhưng hiện nay, xu hướng ngày càng rõ rệt: chính những loại đồ uống đặc biệt, chứ không phải món ăn, mới là yếu tố kéo khách đến các quầy phục vụ. 

VĂN HÓA "CHIỀU CHUỘNG BẢN THÂN BẰNG NHỮNG ĐIỀU NHỎ NHẶT" TRỞ THÀNH NGÀNH KINH DOANH LỚN

Theo khảo sát của Circana trên hơn 1.000 người, 40% người Mỹ cho biết họ thường mua những món đồ nhỏ mang tính "tự thưởng cho bản thân" bởi họ không đủ khả năng chi tiêu cho những khoản lớn hơn. Con số này thậm chí còn cao hơn ở thế hệ Gen Z, lên tới 53%.

Trên mạng xã hội, xu hướng tâm lý này thường được gọi là văn hóa "little treat" (những món quà nhỏ tự thưởng).

Những loại đồ uống đặc biệt, chứ không phải món ăn, mới là yếu tố kéo khách đến các quầy phục vụ. Ảnh: Wawa

Theo Báo cáo Triển vọng Mùa lễ hội 2025 của PricewaterhouseCoopers, thay vì cắt giảm chi tiêu trên diện rộng, Gen Z lại chọn lọc kỹ những khoản mục cụ thể để "chiều chuộng" bản thân. Một ly đồ uống đặc biệt được pha chế theo yêu cầu mang đến một trải nghiệm xa xỉ nhỏ, mang tính cá nhân hóa, mà không đòi hỏi mức chi tiêu lớn như những khoản "vung tay" khác.

"Con đường chắc chắn nhất để chinh phục trái tim của họ chính là thông qua đồ uống," ông Robert Byrne, Giám đốc cấp cao phụ trách nghiên cứu người tiêu dùng tại công ty nghiên cứu ngành dịch vụ ăn uống Technomic, chia sẻ trong buổi trình bày báo cáo "Tình hình Khách hàng Nhà hàng tại Mỹ" (State of the U.S. Restaurant Guest) năm 2025 của công ty.

Gen Z là "thế hệ của sinh tố". Trung bình mỗi thành viên của thế hệ này đặt mua khoảng 4,5 ly đồ uống mỗi tuần tại các cơ sở dịch vụ ăn uống, cao hơn hẳn mức trung bình 3,4 ly của người tiêu dùng nói chung.

Robert Byrne Giám đốc cấp cao Technomic

Theo nền tảng phân tích dữ liệu người tiêu dùng ngành thực phẩm và đồ uống Tastewise, mức độ quan tâm của Gen Z đối với các loại đồ uống có thể tùy chỉnh theo sở thích cá nhân đã tăng 42% so với cùng kỳ năm trước, trong khi mức độ quan tâm liên quan đến sự tiện lợi tăng 20%.

Ảnh: Taco Bells

"Dirty soda" (soda pha trộn) là một ví dụ rõ ràng cho thấy tốc độ phát triển nhanh chóng của phân khúc đồ uống này. Dirty soda là loại nước ngọt có ga được pha trộn hoặc phủ thêm siro, nước ép trái cây hoặc kem tươi. Hầu hết các cửa hàng đồ ăn nhanh có bán soda hiện nay tại Mỹ đều có thực đơn với vô số công thức pha trộn khác nhau, tương tự như cách Starbucks có các loại đồ uống đặc biệt theo mùa.

Theo khảo sát người tiêu dùng năm 2026 của thương hiệu siro Torani tại Mỹ, mức độ nhận biết về dirty soda đã tăng từ 56% lên 75% chỉ trong vòng một năm, trong khi số người từng thử loại đồ uống này đã tăng gấp đôi, từ 21% lên 42%.

NHỮNG PHONG CÁCH ĐANG THÚC ĐẨY CƠN SỐT ĐỒ UỐNG TRONG NGÀNH FAST FOOD

Trên các thực đơn của chuỗi cửa hàng đồ ăn nhanh, xu hướng đồ uống đặc biệt đang hình thành theo ba hướng chính: đồ uống giải khát thiên về hương vị trái cây, đồ uống soda phủ kem (thường được gọi là dirty soda), và các loại đồ uống có thêm thành phần tạo kết cấu như trân châu hay thạch trái cây.

Trái cây được pha trộn cùng trà hoặc nước lọc, thay vì nước ngọt có ga, được xếp vào nhóm đồ uống giải khát (refresher) - có thể chứa caffeine tại một số chuỗi cửa hàng nhưng không có ở những nơi khác, nhưng luôn không có ga.

Một chuỗi cửa hàng thường sẽ lấy cùng một hương vị và biến tấu thành nhiều loại đồ uống khác nhau cùng lúc: nước chanh, trà, và phiên bản có ga, tất cả đều xuất hiện song song trên cùng một thực đơn.

Ảnh: McDonald's

Một số chuỗi cửa hàng đã phục vụ phiên bản dirty soda riêng của mình từ hàng chục năm nay: một ly nước ngọt có ga kèm theo một lượng sữa, kem ngọt hoặc kem dừa. Những chuỗi khác lại có cách tiếp cận hơi khác một chút, phủ thêm lớp foam lạnh lên trên nước ngọt, hoặc kết hợp kem tươi mềm vào đồ uống có ga, nhưng ý tưởng cốt lõi vẫn không đổi - một loại nước ngọt có thể tùy chỉnh, trở nên đậm đà và hấp dẫn hơn.

Kết cấu chính là yếu tố mới nhất được bổ sung vào danh mục đồ uống đặc biệt. Một số chuỗi đồ ăn nhanh sử dụng thạch hương trái cây cho đồ uống, số khác dùng kẹo dẻo, và ít nhất một chuỗi sử dụng trân châu nổ (popping boba) - những viên nhỏ dạng vỏ gel mỏng, chứa nước ép trái cây bên trong, sẽ "nổ" khi cắn vào (khác với trân châu truyền thống). Những thành phần kết hợp này mang đến những "khoảnh khắc bất ngờ" hoặc cảm giác nhai thú vị cho một ly đồ uống vốn dĩ mượt mà.

Đồ uống đang dần trở thành động lực tăng trưởng chính của chuỗi thương hiệu fast food. Ảnh: Chick-fil-A

Mảng kinh doanh đồ uống đã phát triển tốt đến mức một số chuỗi nhà hàng đang mạnh dạn đầu tư xây dựng những mô hình kinh doanh độc lập, tập trung hoàn toàn xoay quanh đồ uống.

Live Más Café của Taco Bell - hiện đã là mô hình spin-off lớn nhất trong số này với 38 chi nhánh - đang được dùng để thử nghiệm các loại đồ uống mới trước khi chính thức đưa vào thực đơn toàn quốc. Vào mùa thu và mùa đông năm ngoái, cả Chick-fil-A và KFC đều đã khai trương các mô hình kinh doanh đồ uống độc lập, lần lượt mang tên Daybright tại bang Georgia và Saucy tại Orlando.

Từ những ly dirty soda phủ kem béo ngậy cho đến trân châu nổ trong ly trà giải khát, có thể thấy rõ đồ uống không chỉ đóng vai trò phụ trợ trong thực đơn của các chuỗi đồ ăn nhanh. Chúng đang dần trở thành động lực tăng trưởng chính, được dẫn dắt bởi chính Gen Z và văn hóa "little treat" của họ.