Đổ xô mua loại quả xanh vỏ ruột hồng trước rụng đầy gốc không ai ngó giờ thành đặc sản tới 150.000 đồng/kg, chế đủ món ngon, chữa nhiều bệnh
Quả chay từng rụng đầy gốc giờ bỗng là thứ quả đặc sản được chị em tìm mua để kho cá, nấu canh với giá lên tới 150.000 đồng.
Quả chay được chị em lùng mua
![Quả chay vỏ xanh ruột hồng có vị chua.](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2024_07_28_91_49747592/89489a65ea2a03745a3b.jpg)
Quả chay vỏ xanh ruột hồng có vị chua.
Những năm gần gây, quả chay bỗng "gây sốt" trên chợ mạng và các chợ truyền thống. Nhiều người bất ngờ khi thứ quả quê từng chín rụng đầy gốc nay lại thành đặc sản lạ với người dân thành phố. Vì tò mò hương vị của quả chay, nhiều người đã đặt mua về thưởng thức.
Theo các tiểu thương, quả chay khi chín thì chuyển sang màu vàng, bên trong ruột màu hồng trông rất bắt mắt. Người tiêu dùng thường dùng quả chay để chế biến một số món canh chua, hay làm các món kho... Quả chay sạch 100%, không có thuốc bảo quản nên tuyệt đối an toàn. Quả chay có thể dùng được cả xanh và chín, giá quả xanh khoảng 30.000 – 50.000 đồng, tùy tiểu thương bán, quả chín đắt hơn một chút. Với những khách lấy tầm 5kg được các tiểu thương bán với giá buôn, chay xanh chỉ có giá 100.000 đồng, chay chín là 150.000 đồng.
Một tiểu thương chia sẻ, vì chay chỉ có trong mùa hè và thường khó bảo quản được lâu nên nhiều người mua về rồi thường cắt lát mỏng, đem phơi khô hoặc sấy khô dùng dần. Trên mạng xã hội hay các trang thương mại điện tử, quả chay khô được bán khá nhiều. Giá bán chay khô trung bình 180.000 - 200.000 đồng/kg.
![Quả chay khô được bán trên sàn thương mại điện tử.](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2024_07_28_91_49747592/029615bb65f48caad5e5.jpg)
Quả chay khô được bán trên sàn thương mại điện tử.
Chị Minh (ở Cổ Nhuế, Hà Nội) chia sẻ: "Năm nào cũng vậy, cứ đến cuối tháng 7 và tháng 8 dương lịch, khi nắng nóng mùa hè lên cao điểm cũng là lúc trái chay vào mùa. Quả chay chín có màu vàng cam, bên trong ruột có màu hồng và nhiều hạt. Người nhà của tôi ở Phú Thọ thu hái loại quả này ở đồi và rừng rồi gửi xuống Hà Nội. Chiều nào hái chay xong, bố mẹ lại gom hết vào rồi gửi xe xuống khoảng 40-50kg. Tôi bán ngày nào hết ngày đó, không có chay tồn vì đăng lên facebook, các chị em vào hỏi mua rất nhiều. Ai cũng đặt khoảng 3-5kg ăn tươi hoặc để dành nấu canh".
Chị Minh cho biết quả chay sạch 100%, không có thuốc bảo quản bởi cây cao vút hay mọc trên rừng và đồi. Vì là chay nhà trồng được nên chị bán giá "mềm" hơn so với thị trường, lại miễn phí vận chuyển tại Hà Nội. Chị nói thêm, quả chay rất thích hợp để làm món ăn vặt, ngoài bắt mắt bởi màu sắc bên ngoài, chay còn có lớp thịt mềm khá dày, vị ngọt pha lẫn chua nhẹ rất đặc biệt.
Anh Thanh (ở Cầu Giấy, Hà Nội) thì cho biết năm nào đến mùa anh cũng đặt vài kg quả chay về ăn: "Ngày nhỏ mình ở Yên Bái cũng hay ăn quả chay. Nhà mình hay dùng chay xanh để nấu canh chua, chay chín để ăn trực tiếp. Chẳng hạn như canh cá, người ở Hà Nội thường nấu với sấu, quả dọc hay khế. Nhưng nếu nấu canh cá bằng quả chay sẽ có vị chua rất lạ miệng và ngon. Tôi còn mua cả chay khô để trong tủ mát ăn dần quanh năm".
Tác dụng của quả chay
![Quả chay có thể ăn trực tiếp hoặc để chế biến món ăn: kho cá, nấu canh chua...](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2024_07_28_91_49747592/779d55b025ffcca195ee.jpg)
Quả chay có thể ăn trực tiếp hoặc để chế biến món ăn: kho cá, nấu canh chua...
Quả chay là loại quả hoài niệm trong tuổi thơ của nhiều người thuộc thế hệ 8x trở về trước. Loại quả này có vị chua chát, khi chín ruột màu hồng chua chua ngọt ngọt. Đặc biệt hạt chay còn được rang lên ăn béo bùi ngậy ngậy.
Cây chay thuộc dạng cây thân gỗ, thường được dùng để lấy vỏ ăn kèm với trầu cau. Xưa kia người ta trồng cây chay để lấy từng đoạn thân đi bán lấy vỏ ăn trầu cau, và quả chay chỉ là sản phẩm phụ thời nghèo đói ăn tạm cho "vui miệng".
Thế nhưng bây giờ khi rất nhiều loại hoa quả, kể cả giống quả không phải bản địa du nhập từ Âu Mỹ về, thì nhiều người lại hoài niệm nhớ hương vị quả chay ngày xưa. Quả chay thường có kích cỡ nhỏ, chỉ nằm gọn trong lòng bàn tay, có vị chua nhẹ, thường chín vào mùa thu. Quả chay có vị chua nên thường được sử dụng để kết hợp chế biến các món ăn như kho cá, dầm canh chua, nấu cá...
Được biết, quả chay trong Đông y còn được coi là một vị thuốc quý. Trong quả chay có chứa nhiều chất như axit amin, men béo, men phân giải… nên có tác dụng tốt trong hỗ trợ tiêu hóa thức ăn, nhuận tràng và kích thích ăn ngon.
Ngoài cây chay Bắc Bộ nói trên, còn có một loài cây chay khác (Artocarpus lakoocha Roxb.), cùng họ dâu tằm (Moraceae), mọc ở Lào Cai, Thanh Hóa, Tp. Hồ Chí Minh (Thảo cẩm viên). Quả chứa các hợp chất polyphenol. Vỏ thân chứa lupeol, β - amyrin. Ở nước ngoài, dùng hạt cây chay này làm thuốc xổ, hoặc thuốc trị giun kim, giun đũa. Vỏ thân cây làm bột đắp vết thương để hút mủ, hoặc đắp trị mụn nhọt, lở ngứa.
Từ 1.8 sẽ tiến hành kiểm kê đất đai trên cả nước