Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Ninh giám sát việc quản lý, sử dụng khoáng sản nhóm IV

Cuộc giám sát diễn ra chiều 30/7 do đồng chí Trần Văn Tuấn, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh làm Trưởng đoàn. Tham gia giám sát có đồng chí Vũ Huy Phương, Tỉnh ủy viên, Chánh Văn phòng UBND tỉnh; lãnh đạo một số sở, ngành tỉnh.

Đồng chí Trần Văn Tuấn chủ trì buổi giám sát.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, sau một năm triển khai Luật Địa chất và Khoáng sản, công tác quản lý nhà nước đối với khoáng sản nhóm IV trên địa bàn tỉnh có nhiều chuyển biến tích cực. Sở đã chủ động tham mưu UBND tỉnh ban hành các văn bản chỉ đạo, kế hoạch triển khai Luật; xây dựng quy chế phối hợp giữa các sở, ngành và địa phương, từng bước nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về địa chất và khoáng sản.

Để đáp ứng nhu cầu vật liệu xây dựng phục vụ các dự án trọng điểm sau sáp nhập tỉnh, Sở đã rà soát quy hoạch, tham mưu UBND tỉnh khoanh định bổ sung hơn 521,5 triệu m³ tài nguyên khoáng sản. Trong đó, có 70 khu vực đất san lấp (khoáng sản nhóm IV) với tổng tài nguyên dự báo hơn 475 triệu m³ và 5 khu vực cát đồi (khoáng sản nhóm III) với khoảng 46,5 triệu m³. Nguồn vật liệu này góp phần quan trọng đáp ứng nhu cầu thi công các dự án đầu tư công, công trình trọng điểm của tỉnh và các dự án quan trọng quốc gia, hạn chế tình trạng thiếu nguồn cung vật liệu xây dựng.

Từ 1/1/2025 đến 30/6/2026, Sở tiếp nhận 44 hồ sơ đề nghị cấp phép hoạt động khoáng sản; tham mưu UBND tỉnh cấp 31 giấy phép khai thác, điều chỉnh nâng công suất 4 giấy phép và gia hạn 1 giấy phép. Đối với các dự án khẩn cấp và đầu tư công theo Luật Địa chất và Khoáng sản, tỉnh cấp phép khai thác 10 mỏ đất san lấp; đồng thời cấp giấy xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản cho 29 dự án.

Công tác quản lý nghĩa vụ tài chính được thực hiện chặt chẽ với việc phê duyệt tiền cấp quyền khai thác và thu hồi khoáng sản theo quy định. Công tác thanh tra, kiểm tra được tăng cường; Sở ban hành 3 quyết định xử phạt vi phạm hành chính, đồng thời chuyển 3 hồ sơ có dấu hiệu vi phạm sang cơ quan Cảnh sát điều tra.

Công tác quản lý dữ liệu địa chất, giám sát hoạt động khai thác, cải tạo phục hồi môi trường và bảo vệ khoáng sản chưa khai thác tiếp tục được siết chặt, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về khoáng sản.

Đồng chí Vũ Huy Phương phát biểu tại buổi giám sát.

Tuy nhiên, công tác quản lý khoáng sản nhóm IV vẫn còn một số hạn chế: Chất lượng hồ sơ đề nghị cấp phép của một số tổ chức, doanh nghiệp chưa bảo đảm; việc thẩm định hồ sơ phải lấy ý kiến nhiều cơ quan nên còn kéo dài thời gian; một số doanh nghiệp chậm thực hiện nghĩa vụ tài chính; đội ngũ cán bộ chuyên môn phụ trách lĩnh vực địa chất, khoáng sản còn mỏng, chưa đáp ứng yêu cầu, khối lượng công việc ngày càng tăng…

Sở Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương tiếp tục hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Địa chất và Khoáng sản; đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian cấp phép, sớm ban hành hướng dẫn về xác định giá tính tiền cấp quyền khai thác, giá tính thuế tài nguyên và tăng cường phân cấp, phân quyền trong quản lý khoáng sản...

Đồng chí Bùi Quang Phát, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường giải trình làm rõ một số nội dung.

Tại buổi giám sát, các thành viên trong Đoàn đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường làm rõ một số nội dung: Kết quả triển khai Luật Địa chất và Khoáng sản sau một năm thực hiện; cơ sở xác định nhu cầu và quy hoạch các khu vực khoáng sản nhóm IV phục vụ các công trình trọng điểm; công tác quản lý giá vật liệu đất san lấp; tiến độ giải quyết hồ sơ cấp phép khai thác và nguyên nhân một số hồ sơ còn kéo dài; việc thực hiện nghĩa vụ tài chính của các doanh nghiệp được cấp phép khai thác; công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm và giải pháp ngăn chặn tình trạng khai thác khoáng sản trái phép; việc phối hợp giữa các sở, ngành, địa phương trong quản lý hoạt động khoáng sản;…

Kết luận giám sát, đồng chí Trần Văn Tuấn ghi nhận sự chủ động của UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các sở, ngành, địa phương trong công tác chuẩn bị báo cáo, cung cấp hồ sơ, tài liệu phục vụ Đoàn giám sát. Đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan, đơn vị rà soát, khắc phục những tồn tại, hạn chế đã được chỉ ra; tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và quy định về quản lý, sử dụng khoáng sản nhóm IV; tổ chức đánh giá tiềm năng, khoanh định các khu vực khoáng sản, bảo đảm đồng bộ với quy hoạch tỉnh và các quy hoạch liên quan. Cùng với đó, tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bảo vệ khoáng sản chưa khai thác, chấn chỉnh hoạt động của các bến bãi, điểm tập kết khoáng sản; thực hiện công khai giá bán tại mỏ, nâng cao hiệu quả quản lý thông qua chuyển đổi số và đầu tư trang thiết bị phục vụ công tác quản lý.

Đồng chí Trần Văn Tuấn phát biểu kết luận buổi giám sát.

Đồng chí đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục phát huy vai trò cơ quan tham mưu, tăng cường phối hợp với các sở, ngành trong thẩm định, cấp phép khai thác, hoàn thiện hệ thống giám sát sản lượng khai thác và cơ sở dữ liệu quản lý tập trung, kết nối, chia sẻ dữ liệu với các cơ quan liên quan. Hướng dẫn thống nhất trình tự, thủ tục đóng cửa mỏ, cải tạo, phục hồi môi trường; chủ động tham mưu tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thu hồi đất, điểm đổ thải, điểm tập kết. Đối với Sở Xây dựng, cần phối hợp chặt chẽ trong quản lý thiết kế mỏ, đẩy nhanh xây dựng kế hoạch phát triển vật liệu xây dựng, tăng cường kiểm tra hoạt động của các bến bãi, điểm tập kết theo quy định.

Phó Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội Trần Văn Tuấn cũng đề nghị các sở, ngành tiếp tục rà soát, hoàn thiện các kiến nghị liên quan đến sửa đổi, bổ sung quy định của pháp luật về quản lý khoáng sản theo hướng cụ thể, rõ ràng để Đoàn giám sát tổng hợp, báo cáo Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương xem xét, hoàn thiện chính sách trong thời gian tới. Đồng chí nhấn mạnh, sau đợt giám sát, Đoàn sẽ có những kiến nghị cụ thể đối với các địa phương và doanh nghiệp liên quan nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác và sử dụng khoáng sản nhóm IV trên địa bàn tỉnh.