Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Khảo sát tình hình thực hiện Luật Trách nhiệm bồi thường Nhà nước tại Sở Tư pháp, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh

Quang cảnh buổi làm việc.

*Sáng 22/7, Đoàn khảo sát của Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh đã có buổi làm việc với Sở Tư pháp về tình hình thực hiện Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước tại các đơn vị thuộc Sở Tư pháp. Đồng chí Trần Thị Hồng Thanh, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, Trưởng đoàn khảo sát chủ trì buổi làm việc.

Dự buổi làm việc có đồng chí Bùi Đức Thái, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Tư pháp; lãnh đạo Ủy ban MTTQ tỉnh, đại diện lãnh đạo Ban Pháp chế HĐND tỉnh; đại diện các đơn vị có liên quan.

Đồng chí Bùi Đức Thái, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Tư pháp phát biểu tại buổi làm việc.

Đoàn đã nghe báo cáo tình hình thực hiện Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước và các văn bản hướng dẫn khác của ngành Tư pháp. Theo đó, sau khi Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước có hiệu lực thi hành (1/7/2018) đến nay, Sở Tư pháp đã tham mưu UBND tỉnh ban hành các văn bản triển khai thực hiện công tác bồi thường nhà nước trên địa bàn tỉnh. Qua đó, chỉ đạo các sở, ban, ngành và địa phương, đơn vị đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước cho cán bộ, công chức, cá nhân, tổ chức trong phạm vi quản lý; triển khai thực hiện các nhiệm vụ công tác bồi thường của Nhà nước đảm bảo hiệu quả, kịp thời, đúng quy định của pháp luật, hạn chế các vi phạm, oan sai...

Căn cứ văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh, các sở, ban, ngành, các địa phương, đơn vị đã ban hành kế hoạch và chỉ đạo tổ chức thực hiện có hiệu quả công tác bồi thường trong phạm vi cơ quan, đơn vị, địa phương mình.

Lãnh đạo Thi hành án dân sự tỉnh phát biểu tại buổi làm việc.

Tại buổi làm việc, các đại biểu tập trung trao đổi về những khó khăn, vướng mắc trong thực hiện các quy định của pháp luật về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước ở các vụ việc; việc xác định phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; xác định cơ quan giải quyết bồi thường và việc xem xét trách nhiệm hoàn trả của người thi hành công vụ gây thiệt hại; việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác bồi thường Nhà nước; việc thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về bồi thường Nhà nước trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương hai cấp...

Các đại biểu đề nghị xem xét về quy định thời hiệu yêu cầu bồi thường quy định tại Khoản 1, Điều 6, Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; đề nghị xem xét, bổ sung quy định về cơ quan giải quyết bồi thường trong hoạt động quản lý hành chính đối với trường hợp người thi hành công vụ gây thiệt hại thuộc thẩm quyền quản lý trực tiếp của UBND cấp huyện (trước khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp) cho phù hợp với thực tiễn…

Đồng chí Trần Thị Hồng Thanh, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh, Trưởng đoàn khảo sát phát biểu kết luận buổi làm việc.

Kết luận buổi làm việc, đồng chí Trần Thị Hồng Thanh, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, Trưởng đoàn khảo sát ghi nhận sự chủ động của Sở Tư pháp trong công tác tham mưu UBND tỉnh ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn các cơ quan, đơn vị triển khai thi hành Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước. Đồng thời đề nghị Sở Tư pháp và các đơn vị tiếp tục nghiên cứu, có ý kiến đóng góp vào dự thảo Luật sửa đổi một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

*Chiều cùng ngày, Đoàn đã có buổi khảo sát tình hình thực hiện Luật Trách nhiệm bồi thường Nhà nước tại Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh.

Quang cảnh hội nghị.

Tại hội nghị, lãnh đạo Viện kiểm sát nhân dân tỉnh đã báo cáo tình hình thực hiện Luật Trách nhiệm bồi thường Nhà nước. Theo đó, ngay sau khi Luật được ban hành, Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) các tỉnh trước khi sáp nhập đã tổ chức phổ biến, quán triệt và triển khai thực hiện toàn bộ nội dung của Luật đến toàn thể lãnh đạo, Kiểm sát viên VKSND hai cấp, đặc biệt là các căn cứ làm phát sinh trách nhiệm bồi thường trong hoạt động tố tụng hình sự.

Đồng chí Nguyễn Văn Viện, Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân tỉnh phát biểu tại buổi làm việc.

Về tình hình phát sinh trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong hoạt động tố tụng hình sự thuộc trách nhiệm của Viện kiểm sát, tháng 3/2020, VKSND huyện Giao Thủy (nay là VKSND khu vực 10, tỉnh Ninh Bình) đã nhận hồ sơ yêu cầu giải quyết bồi thường của bà Lê Thị Huyền (tức Lê Thị Thương Huyền), sinh năm 1952, trú tại: Xóm Thanh Hùng, xã Giao Thanh, huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định (nay là xã Giao Minh, tỉnh Ninh Bình) được bồi thường thiệt hại do cơ quan tiến hành tố tụng gây ra trong hoạt động tố tụng hình sự đối với bà Huyền.

Đồng chí Tạ Quang Vinh, Phó Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh phát biểu tại buổi làm việc.

Tại hội nghị, các đại biểu thẳng thắn trao đổi những khó khăn, vướng mắc trong việc triển khai thực hiện các quy định của pháp luật về Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong thực tiễn. Nguyên nhân do công tác giải quyết bồi thường thiệt hại trong tố tụng hình sự có nhiều yếu tố phức tạp, đòi hỏi công chức được phân công phải có chuyên môn, nghiệp vụ về bồi thường nhà nước, có kinh nghiệm trong giải quyết vụ việc yêu cầu bồi thường, nắm vững hệ thống văn bản pháp luật về trách nhiệm bồi thường nhà nước. Công tác phối hợp giữa các cơ quan có thẩm quyền khi thực hiện công tác bồi thường nhà nước, đặc biệt là trong việc nắm bắt thông tin về công tác bồi thường nhà nước có lúc, có nơi chưa chủ động, thường xuyên. Vụ việc bị kéo dài thời gian giải quyết do khó khăn trong việc thống nhất ý kiến về hướng dẫn nghiệp vụ, giải đáp pháp luật về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước... Quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước vẫn còn một số bất cập, như: Khoản 1 Điều 6 Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017 chỉ xác định về thời hiệu yêu cầu bồi thường là 3 năm, trừ trường hợp yêu cầu phục hồi danh dự, qua đó, xác định việc phục hồi danh dự theo Luật không giới hạn về thời hiệu. Tuy nhiên, khi tổ chức để thực hiện trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, phục hồi danh dự đối với những vụ việc xác định đã hết thời hiệu, nhiều trường hợp người bị thiệt hại không chấp nhận việc chỉ được phục hồi danh dự mà không được bồi thường các khoản thiệt hại theo quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017.

Bên cạnh đó, các đại biểu cũng chỉ ra những bất cập trong việc xác minh thiệt hại (Điều 45)

Từ thực tiễn, các đại biểu đề nghị nghiên cứu sửa đổi khoản 1, Điều 6 theo hướng quy định rõ hậu quả pháp lý của trường hợp hết thời hiệu yêu cầu bồi thường nhưng vẫn còn quyền yêu cầu phục hồi danh dự. Đồng thời, bổ sung quy định về trách nhiệm của cơ quan tiến hành tố tụng trong việc thông báo, giải thích đầy đủ cho người bị thiệt hại về quyền yêu cầu bồi thường, thời hiệu thực hiện quyền và hậu quả pháp lý của việc hết thời hiệu ngay khi phát sinh căn cứ yêu cầu bồi thường. Ngoài ra, các đại biểu đề nghị sửa đổi các điều, khoản: Điều 45; khoản 1, Điều 46.

Nhất trí với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, các đại biểu đề nghị tiếp tục nghiên cứu sửa đổi, bổ sung theo hướng quy định rõ trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng trong quá trình giải quyết yêu cầu bồi thường; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ, theo dõi quá trình giải quyết bồi thường; hoàn thiện các quy định về trình tự, thủ tục nhằm bảo đảm tính thống nhất, khả thi và phù hợp với yêu cầu cải cách tư pháp.

Đồng chí Trần Thị Hồng Thanh, Tỉnh ủy viên, Phó trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh phát biểu kết luận hội nghị.

Phát biểu kết luận hội nghị, đồng chí Trần Thị Hồng Thanh, Tỉnh ủy viên, Phó trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh cảm ơn các ý kiến phát biểu tâm huyết, trách nhiệm của đại biểu, đã cung cấp đầy đủ tài liệu, phân tích, chỉ rõ những hạn chế, vướng mắc trong triển khai thi hành Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017. Trên cơ sở khảo sát giúp Đoàn, các vị ĐBQH tỉnh thu thập thông tin, phân tích đánh giá tình hình, tổng hợp những khó khăn, bất cập trong việc triển khai thi hành Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017; những đề xuất, kiến nghị sửa đổi, bổ sung để phục vụ cho đại biểu tham gia thảo luận góp ý vào dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước dự kiến trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.