Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Sơn La thảo luận, góp ý dự thảo luật về lĩnh vực đầu tư và môi trường

Phiên thảo luận tại tổ.

Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Quàng Văn Hương, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, đại biểu Quốc hội tỉnh Sơn La đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện một số quy định tại dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường và dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, nhất là những nội dung liên quan đến vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Đại biểu Quàng Văn Hương phát biểu

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, đại biểu đề nghị cân nhắc kỹ việc bỏ quy định yêu cầu hoạt động bảo vệ môi trường phải phù hợp với quy luật tự nhiên, đặc điểm văn hóa, lịch sử, cơ chế thị trường, trình độ phát triển kinh tế - xã hội và gắn với thúc đẩy phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi. Theo đại biểu, khu vực này có những đặc thù về đất, rừng, nguồn nước, nhất là các khu vực đầu nguồn có vai trò điều tiết dòng chảy, hạn chế lũ và sạt lở. Vì vậy, cần đánh giá đầy đủ tác động trước khi quyết định lược bỏ quy định nêu trên và nghiên cứu cụ thể hóa các yêu cầu phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của từng địa bàn. Đồng thời, đề nghị làm rõ hơn các quy định về bảo vệ môi trường đất và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức có liên quan. Trường hợp dẫn chiếu sang pháp luật về đất đai, cần xác định rõ nội dung được dẫn chiếu và cách áp dụng, tránh quy định chung chung, khó triển khai trong thực tế. Bên cạnh đó, cần rà soát các quy định liên quan đến hoạt động khoáng sản, sản xuất vật liệu xây dựng và các dự án đầu tư xây dựng, nhất là tại khu vực miền núi. Các hoạt động đào đắp, khai thác, vận chuyển đất đá và quản lý chất thải nếu không được kiểm soát chặt chẽ có thể tác động lớn đến môi trường, làm gia tăng nguy cơ sạt lở, tắc nghẽn dòng chảy, lũ quét. Do đó, dự thảo cần làm rõ yêu cầu bảo vệ môi trường và trách nhiệm của các chủ thể liên quan.

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, đại biểu Quàng Văn Hương tập trung góp ý về việc xác định địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn và việc áp dụng tiêu chí này trong các chính sách liên quan. Theo đại biểu, hiện việc xác định các địa bàn khó khăn, đặc biệt khó khăn còn được thể hiện khác nhau giữa các lĩnh vực. Nếu mỗi lĩnh vực áp dụng một cách phân định riêng, cùng một địa bàn có thể được xác định khác nhau khi thực hiện chính sách đầu tư, đất đai và an sinh xã hội, gây khó khăn cho cơ quan thực hiện và người dân. Từ đó, đại biểu đề nghị nghiên cứu xây dựng bộ tiêu chí chung để xác định địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, trên cơ sở thống nhất với quy định về phân định vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tại Nghị định số 272/2025/NĐ-CP. Các chính sách theo từng lĩnh vực có thể có yêu cầu riêng, nhưng tiêu chí xác định địa bàn cần thống nhất, góp phần bảo đảm chính sách được thực hiện đồng bộ, minh bạch và thuận lợi tại địa phương.  Đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát các nội dung trên, bảo đảm tính thống nhất, khả thi của pháp luật, nhất là đối với vùng miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Đại biểu Hoàng Ngân Hoàn phát biểu

Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, đại biểu Hoàng Ngân Hoàn, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm đồng bộ với pháp luật về ngân sách nhà nước, làm rõ thẩm quyền hỗ trợ doanh nghiệp và hạn chế phát sinh thủ tục, báo cáo trùng lặp.

Dự thảo Luật Đầu tư bổ sung quy định về “Ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt”, trong đó cho phép Nhà nước hỗ trợ một số chi phí cho các dự án thuộc diện được hưởng hỗ trợ. Tuy nhiên, khi đối chiếu với dự thảo Luật Ngân sách nhà nước, quy định này chưa làm rõ mối quan hệ giữa chính sách hỗ trợ đầu tư và cơ chế chi ngân sách. Đại biểu đề nghị quy định rõ việc hỗ trợ đầu tư từ ngân sách nhà nước phải thực hiện theo Luật Đầu tư và pháp luật về ngân sách nhà nước; việc bố trí, quản lý, sử dụng, thanh toán và quyết toán kinh phí phải trong phạm vi dự toán được cấp có thẩm quyền quyết định. Qua đó tránh cách hiểu rằng đáp ứng điều kiện hưởng hỗ trợ đương nhiên làm phát sinh nghĩa vụ chi ngân sách.

Đối với Điều 17a về việc HĐND cấp tỉnh quyết định sử dụng ngân sách địa phương để hỗ trợ doanh nghiệp đào tạo lao động, đại biểu cho rằng quy định này tạo cơ chế linh hoạt cho địa phương thu hút đầu tư và phát triển nguồn nhân lực. Tuy nhiên, cần làm rõ mối quan hệ giữa thẩm quyền quyết định chính sách hỗ trợ với nhiệm vụ chi, phân cấp và dự toán ngân sách. Đề nghị bổ sung quy định việc sử dụng ngân sách địa phương phải phù hợp với nhiệm vụ chi, phân cấp ngân sách, khả năng cân đối và dự toán được cấp có thẩm quyền quyết định. Đồng thời, xác định đây là cơ chế hỗ trợ có điều kiện, không phải quyền đương nhiên của doanh nghiệp khi đáp ứng các tiêu chí do HĐND cấp tỉnh quy định.

Dự thảo Luật Đầu tư bổ sung quy định đánh giá hiệu quả hoạt động đầu tư, trong khi pháp luật về ngân sách nhà nước cũng yêu cầu đánh giá hiệu quả của chương trình, dự án trong quá trình đầu tư và sau đầu tư. Theo đại biểu Hoàng Ngân Hoàn, hai cơ chế có mục tiêu khác nhau nhưng nếu không phân định rõ có thể khiến một dự án đồng thời phải thực hiện nhiều yêu cầu đánh giá, báo cáo tương tự, làm tăng chi phí tuân thủ. Do đó, đề nghị pháp luật về ngân sách nhà nước tập trung đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn lực ngân sách và hiệu quả của chương trình, dự án đầu tư công; pháp luật về đầu tư tập trung đánh giá hiệu quả hoạt động đầu tư, mức độ thực hiện cam kết và tác động lan tỏa của dự án. Với dự án thuộc cả hai phạm vi, cần cho phép sử dụng chung thông tin, dữ liệu và phối hợp kết quả đánh giá, hạn chế yêu cầu báo cáo trùng lặp.

Đại biểu Lường Văn Thâm phát biểu.

Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường đại biểu đại biểu Lường Văn Thâm, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ, Chủ tịch Hội Nông dân xã Chiềng Khoong đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát một số quy định nhằm bảo đảm tính khả thi, thống nhất và hạn chế phát sinh thủ tục không cần thiết. Đối với quy định mới về giám sát nguy cơ ô nhiễm, suy thoái, sự cố môi trường, đề nghị bổ sung trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước ở Trung ương và địa phương; đồng thời làm rõ nguyên tắc phối hợp, chia sẻ dữ liệu và căn cứ xác định đối tượng, mức độ, hình thức giám sát theo rủi ro môi trường. Việc quy định rõ trách nhiệm và cơ chế phối hợp sẽ giúp phát hiện sớm, cảnh báo và phòng ngừa sự cố, đồng thời tránh chồng chéo, lãng phí nguồn lực.

Đối với quy định về đánh giá sơ bộ tác động môi trường, đại biểu Lường Văn Thâm đề nghị xác định rõ đây là bước nhận diện ban đầu các vấn đề môi trường quan trọng tại giai đoạn quyết định chủ trương đầu tư. Không nên yêu cầu làm rõ những thông số, phương án kỹ thuật chưa được xác định đầy đủ ở giai đoạn này, bởi có thể khiến hồ sơ đánh giá sơ bộ có mức độ chi tiết gần tương đương báo cáo đánh giá tác động môi trường, làm tăng chi phí và thủ tục. Về trường hợp phải cập nhật đánh giá sơ bộ tác động môi trường khi điều chỉnh chủ trương đầu tư, đề nghị áp dụng theo nguyên tắc dựa trên mức độ thay đổi tác động môi trường. Chỉ yêu cầu cập nhật khi việc điều chỉnh có khả năng làm thay đổi các yếu tố, nội dung liên quan đến tác động môi trường; trường hợp không làm thay đổi các yếu tố này thì không phải cập nhật.

Đối với đề xuất bổ sung dịch vụ tư vấn môi trường là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đại biểu đề nghị cân nhắc kỹ sự cần thiết và hiệu quả. Trường hợp vẫn quy định, cần làm rõ điều kiện về năng lực chuyên môn, trách nhiệm pháp lý của tổ chức tư vấn và bảo đảm thống nhất với pháp luật về đầu tư.  Đối với trách nhiệm của chủ dự án sau khi được phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường, đề nghị thay quy định cho phép chủ dự án “tự đánh giá tác động đến môi trường” bằng yêu cầu lập báo cáo về những thay đổi, đánh giá tác động, đề xuất biện pháp giảm thiểu và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung báo cáo.

Đối với các quy định về cập nhật dữ liệu môi trường, đề nghị thống nhất cách sử dụng thuật ngữ giữa các điều khoản của dự thảo, nhất là giữa “hệ thống thông tin môi trường, cơ sở dữ liệu môi trường quốc gia” và “nền tảng số quốc gia về bảo vệ môi trường”. Đồng thời, nghiên cứu giao Chính phủ xây dựng, quản lý và vận hành nền tảng số quốc gia về bảo vệ môi trường, bảo đảm kết nối, chia sẻ và cập nhật dữ liệu đồng bộ, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong quản lý môi trường./.