Doanh nghiệp có được thưởng Tết bằng hàng hóa tự sản xuất?

Doanh nghiệp có được tặng quà Tết cho người lao động bằng vật phẩm như hàng hóa tồn dư, hay bắt buộc phải thưởng bằng tiền mặt?

Bạn đọc Đỗ Duyên (TP.HCM)

ThS Đặng Trần Kha, Khoa Luật, Trường Đại học Hùng Vương TP.HCM, trả lời:

Pháp luật hiện hành không bắt buộc doanh nghiệp phải tặng quà hoặc thưởng Tết cho người lao động bằng tiền mặt. Việc tặng quà Tết bằng hiện vật, bao gồm cả hàng hóa tồn kho, về nguyên tắc không bị pháp luật cấm nếu thực hiện đúng quy định.

Căn cứ Điều 104 Bộ luật Lao động 2019, “thưởng là khoản tiền, tài sản hoặc bằng các hình thức khác mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh và mức độ hoàn thành công việc”.

Như vậy, pháp luật cho phép doanh nghiệp lựa chọn nhiều hình thức thưởng khác nhau, không giới hạn ở tiền mặt. Do đó, quà Tết bằng hiện vật vẫn được xem là một hình thức thưởng hoặc phúc lợi hợp pháp.

Doanh nghiệp không bắt buộc thưởng Tết bằng tiền; có thể tặng hiện vật, kể cả hàng tồn kho. Ảnh minh họa: TA

Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp sử dụng hàng hóa tồn kho để làm quà Tết, cần bảo đảm các điều kiện: hàng hóa được phép lưu thông, bảo đảm chất lượng, an toàn và phù hợp với quy chế thưởng, thỏa ước lao động tập thể hoặc các cam kết đã công bố trước đó.

Trường hợp quy chế thưởng hoặc thỏa thuận đã xác định thưởng Tết bằng tiền, doanh nghiệp không thể tự ý chuyển sang hình thức hiện vật nếu không có sự đồng thuận của người lao động, bởi điều này có thể làm phát sinh tranh chấp lao động theo quy định của Bộ luật Lao động 2019.

Đối với việc tặng quà Tết cho khách hàng hoặc đối tác, đây được xem là hoạt động biếu tặng, khuyến mại trong thương mại. Theo Luật Thương mại 2005, hàng hóa dùng để biếu tặng, khuyến mại phải là hàng hóa hợp pháp, bảo đảm chất lượng và không thuộc danh mục cấm lưu thông.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng cần lưu ý nghĩa vụ thuế. Giá trị quà Tết bằng hiện vật tặng cho người lao động vẫn được xác định là thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân theo quy định của pháp luật thuế.

Đối với doanh nghiệp, khoản chi quà Tết, chi thưởng cho người lao động không làm phát sinh nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp, nếu đây là khoản chi thực tế cho người lao động của doanh nghiệp và có đầy đủ hồ sơ, chứng từ hợp pháp chứng minh.

Từ góc độ pháp lý, có thể thấy doanh nghiệp không bị buộc phải tặng quà Tết bằng tiền. Việc tặng quà bằng hiện vật, kể cả hàng hóa tồn kho, không trái luật, nhưng cần thực hiện minh bạch, đúng cam kết với người lao động và tuân thủ đầy đủ các quy định về lao động, thương mại và thuế để tránh rủi ro, tranh chấp.

Tuy nhiên, có một thực tế là nếu doanh nghiệp thưởng bằng chính sản phẩm tồn kho (gạch, tương ớt, nước mắm...) với giá trị khó quy đổi hoặc không thiết thực, dễ dẫn đến khủng hoảng truyền thông và làm giảm uy tín của doanh nghiệp.

THẢO HIỀN