Doanh nghiệp FDI kỳ vọng tính nhất quán chính sách thuế

Hệ thống thuế minh bạch, doanh nghiệp chủ động tuân thủ

Tọa đàm Chính sách thuế và đầu tư diễn ra ngày 28/9. Ảnh: Cục Thuế

Tại Hội thảo chuyên đề “Chính sách thuế và đầu tư đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài - Đồng hành, minh bạch, tuân thủ” diễn ra ngày 28/9, nhiều chuyên gia đã trao đổi về chính sách thuế mới, thuế tối thiểu toàn cầu, giao dịch liên kết, hiệp định tránh đánh thuế hai lần và yêu cầu minh bạch, trao đổi thông tin thuế.

Bên cạnh nội dung chính sách, nhiều doanh nghiệp bày tỏ, quy định phải rõ ràng, dữ liệu thống nhất, thông tin kịp thời và việc thực thi cần được nhất quán. Đây là những yếu tố giúp doanh nghiệp chuẩn bị từ sớm, chủ động tuân thủ và yên tâm với các quyết định đầu tư dài hạn.

Ông Nguyễn Thành Hưng, Kế toán tổng hợp Công ty Cổ phần Scavi cho biết, hiện có nhiều quy định mới, trong đó các quy định về giao dịch liên kết từ ngày 1/7 cũng có nhiều điểm mới. “Doanh nghiệp còn băn khoăn về việc lựa chọn các chỉ tiêu, dữ liệu có khả năng được cơ quan Thuế sử dụng để phân tích. Trường hợp doanh nghiệp lựa chọn nguồn dữ liệu, phương pháp phân tích khác với cơ quan Thuế có thể dẫn đến sự chênh lệch giữa doanh nghiệp và cơ quan Thuế”, ông Nguyễn Thành Hưng chia sẻ.

Từ góc độ chuẩn bị tuân thủ, đại diện doanh nghiệp FDI nhấn mạnh về tính quan trọng của dữ liệu và hồ sơ phải phản ánh đúng hoạt động thực tế. Doanh nghiệp cần rà soát từ khi giao dịch phát sinh, thay vì chờ đến khi quyết toán hoặc có yêu cầu giải trình mới tập hợp tài liệu.

Theo Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE), điều quan trọng không chỉ là nội dung chính sách mà còn là tính ổn định, minh bạch và nhất quán trong quá trình thực hiện. Đại diện VAFIE cũng bày mong muốn việc tham vấn doanh nghiệp được thực hiện từ sớm, thông tin được cung cấp kịp thời khi chính sách thay đổi và duy trì cơ chế đối thoại, giải đáp vướng mắc.

Những điều này sẽ giúp doanh nghiệp chuẩn bị tốt hơn, chủ động tuân thủ; đồng thời củng cố niềm tin và tạo điều kiện cho các quyết định đầu tư dài hạn tại Việt Nam.

Những mong muốn từ phía doanh nghiệp cũng được đặt trong bối cảnh yêu cầu thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đang thay đổi.

Cục trưởng Thuế Mai Xuân Thành phát biểu tại Hội thảo diễn ra ngày 28/9.

Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành cho biết, sau gần 40 năm thu hút đầu tư nước ngoài, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã trở thành một bộ phận quan trọng của nền kinh tế Việt Nam, góp phần thúc đẩy xuất khẩu, tạo việc làm, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tiếp nhận công nghệ và phương thức quản trị hiện đại.

Tuy nhiên, bước sang giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra không chỉ là thu hút thêm vốn FDI mà còn phải nâng cao chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng của dòng vốn này. Khi yêu cầu về chất lượng đầu tư thay đổi, chính sách và phương thức quản lý nhà nước cũng cần được hoàn thiện tương ứng. Trong đó, chính sách thuế, chính sách đầu tư và công tác quản lý thuế có vai trò quan trọng.

Cục trưởng Mai Xuân Thành lưu ý, minh bạch trong quan hệ giữa cơ quan Thuế và doanh nghiệp là một trong những nội dung cần được chú trọng. Theo đó, để đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới, doanh nghiệp cần chủ động quản trị tuân thủ, bảo đảm hồ sơ, dữ liệu và thông tin phản ánh trung thực bản chất giao dịch. Đồng thời, trao đổi sớm với cơ quan Thuế khi phát sinh vấn đề phức tạp hoặc những nội dung chưa rõ.

Về phía cơ quan Thuế, các chính sách và thủ tục hành chính thuế cần được công khai, minh bạch, hướng dẫn rõ ràng, thực hiện nhất quán và đi vào thực tiễn một cách hiệu quả.

Chuyển trọng tâm thu hút FDI sang chất lượng, hiệu quả

Quang cảnh Hội thảo chuyên đề Chính sách thuế và đầu tư đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Theo Phó Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Tài chính Nguyễn Anh Tuấn, để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Nghị quyết mang tính chiến lược, thể hiện sự đổi mới trong cách tiếp cận và tư duy phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Nếu như trước đây Việt Nam tập trung nhiều vào thu hút đầu tư nước ngoài, Nghị quyết đặt vấn đề rộng hơn là phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, theo hướng lâu dài, bình đẳng, cạnh tranh lành mạnh và phát huy tốt hơn những đóng góp đối với sự phát triển đất nước.

Trong bối cảnh đó, chính sách thuế và quản lý thuế trở thành một phần quan trọng của môi trường đầu tư. Tại Hội thảo, các đại biểu đã trao đổi về chính sách thuế trong bối cảnh thuế tối thiểu toàn cầu; hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, tăng cường minh bạch và trao đổi thông tin; hiện đại hóa quản lý thuế trên cơ sở dữ liệu và quản lý rủi ro; hiệp định tránh đánh thuế hai lần; giao dịch liên kết; cơ chế thỏa thuận song phương (MAP) và thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế (APA).

Cục trưởng Mai Xuân Thành cho biết, hệ thống chính sách, pháp luật thuế tiếp tục được rà soát, hoàn thiện; công tác quản lý thuế chuyển mạnh theo hướng hiện đại, dựa trên dữ liệu, quản lý rủi ro, ứng dụng công nghệ và tăng cường hợp tác quốc tế. Việt Nam cũng chủ động tham gia và từng bước thực hiện các chuẩn mực quốc tế về thuế.

Đối với doanh nghiệp FDI, ông Mai Xuân Thành nhấn mạnh hoạt động của doanh nghiệp không còn giới hạn trong phạm vi một quốc gia. Một giao dịch có thể liên quan đến nhiều chủ thể, nhiều thị trường và nhiều hệ thống pháp luật thuế.

Vì vậy, giao dịch liên kết, hiệp định tránh đánh thuế hai lần, thủ tục thỏa thuận song phương, thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế, trao đổi thông tin và minh bạch dữ liệu ngày càng gắn trực tiếp với hoạt động quản trị thuế của doanh nghiệp.

Theo Cục trưởng Mai Xuân Thành, minh bạch là yêu cầu từ cả hai phía. Doanh nghiệp cần chủ động quản trị tuân thủ; bảo đảm hồ sơ, dữ liệu và thông tin phản ánh trung thực bản chất hoạt động, giao dịch; đồng thời trao đổi sớm với cơ quan thuế khi có những vấn đề phức tạp hoặc chưa rõ.

Về phía cơ quan Thuế, chính sách, thủ tục và yêu cầu quản lý phải được công khai, hướng dẫn rõ ràng, thực hiện thống nhất và thông tin kịp thời.

Bà Roux Eloise, đại diện Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam nhấn mạnh, câu chuyện thành công của Việt Nam là hình mẫu cho nhiều quốc gia về mối quan hệ đa dạng và cốt lõi là sự gắn kết mạnh mẽ về kinh tế.

Sức hấp dẫn của Việt Nam được khẳng định khi tiếp tục có mức tăng trưởng vượt trội so các nước trong 2 năm liên tiếp vừa qua, và được nâng đỡ bởi sự mở rộng của thị trường nội địa, nâng cấp hạ tầng logistics cũng như việc ký kết, thi hành nhiều hiệp định thương mại khác.

Thành công của Việt Nam cũng thể hiện trong thành tựu thu hút đầu tư nước ngoài năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026 đạt cao nhất 5 năm qua. Tính đến cuối năm 2025, tổng vốn đăng ký của các dự án của nhà đầu tư trong EU đã vượt mức hơn 30,5 tỷ USD.

Tuy nhiên, tiềm năng trong quan hệ hợp tác đầu tư giữa hai bên còn rất lớn hơn và kỳ vọng của Việt Nam trong thu hút dự án đầu tư nước ngoài chất lượng cao, mang tầm chiến lược sẽ trở thành hiện thực khi thiết lập được môi trường đầu tư năng động. Trong đó, việc triển khai hiệu quả Nghị quyết 10 có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam khuyến khích Bộ Tài chính tiếp tục tổ chức tham vấn sâu rộng ý kiến của các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài trong quá trình xây dựng chính sách để góp phần thiết lập môi trường thuế minh bạch, công bằng và có khả năng dự báo.

Những ý kiến từ doanh nghiệp cho thấy, tính ổn định, minh bạch và nhất quán của chính sách là nhu cầu gắn trực tiếp với khả năng tuân thủ và quyết định đầu tư.

Ngày 28/9, cơ quan Thuế giới thiệu tới cộng đồng doanh nghiệp “Sách Trắng Thuế Việt Nam 2026”. Ấn phẩm được Cục Thuế ra mắt lần đầu vào tháng 5/2026, cung cấp thông tin tổng quan về hệ thống chính sách thuế, quản lý thuế, kết quả thu ngân sách và định hướng cải cách ngành Thuế trong giai đoạn tới.