Doanh nghiệp gỡ bỏ thông tin vi phạm trong 24 giờ, tình huống khẩn cấp không quá 6 giờ

Sáng 21/8, Bộ Công an chủ trì tổ chức Hội nghị phổ biến, hướng dẫn Luật An ninh mạng và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, quán triệt các quy định pháp luật mới, nâng cao nhận thức, trách nhiệm tuân thủ của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, đồng thời củng cố chủ quyền quốc gia trên không gian mạng.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Trung tướng Lê Xuân Minh, Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) - Bộ Công an nhấn mạnh, tiến trình chuyển đổi số của Việt Nam đang diễn ra mạnh mẽ. Theo xếp hạng chỉ số quốc gia năm 2025, Việt Nam vào nhóm các nền kinh tế số tăng trưởng nhanh nhất ASEAN, phát triển cân bằng trên 5 trụ cột then chốt: hạ tầng, đổi mới sáng tạo, quản trị dữ liệu, an ninh mạng và con người. Song song với đó, nguy cơ tấn công mạng, rò rỉ dữ liệu cá nhân và tội phạm công nghệ cao cũng ngày càng gia tăng, diễn biến phức tạp.

Trung tướng Lê Xuân Minh, Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) - Bộ Công an phát biểu khai mạc hội nghị, sáng 21/8. Ảnh: ĐK

Nhắc lại bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu, an ninh thông tin của cơ quan, tổ chức, cá nhân là yêu cầu xuyên suốt, không thể tách rời trong quá trình phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Trung tướng Lê Xuân Minh nhận định: “Luật An ninh mạng và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân được ban hành là cột mốc có ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng, tạo nền tảng pháp lý thống nhất cho công tác đảm bảo an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo vệ quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức trên môi trường không gian mạng”. 

Đồng thời, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, lấy an ninh là nền tảng cốt lõi phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và xã hội số bền vững, chuyển đổi số an toàn trong giai đoạn mới. Từ đó, góp phần bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng, gắn với chủ quyền dữ liệu và thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, hạ tầng kỹ thuật theo hướng an ninh, an toàn, tự chủ, mang bản sắc của Việt Nam.

Thống nhất một đầu mối quản lý nhà nước về an ninh mạng

Báo cáo về Luật An ninh mạng năm 2025 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2026), Thượng tá, TS. Triệu Mạnh Tùng, Phó Cục trưởng A05 cho biết, luật gồm 8 chương, 45 điều, được xây dựng nhằm hợp nhất các quy định còn phù hợp của Luật An toàn thông tin mạng năm 2015 và Luật An ninh mạng năm 2018. Điểm cốt lõi là thống nhất một đầu mối quản lý nhà nước về an ninh mạng, khắc phục tình trạng phân tán, chồng chéo chức năng giữa các cơ quan bộ, ngành.

Một trong những điểm mới đột phá là việc luật hóa cơ chế bảo vệ theo 5 cấp độ rủi ro, không dàn trải, cào bằng, chuyển từ tư duy phòng thủ sang chủ động kiểm soát và ứng phó sự cố từ sớm, từ xa. Đối với hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia, luật quy định chế độ bảo vệ nghiêm ngặt nhất: bắt buộc phải được thẩm định và cấp chứng nhận đủ điều kiện an ninh mạng trước khi đưa vào vận hành.

Đáng chú ý, Luật An ninh mạng năm 2025 xem an ninh mạng là cấu phần bắt buộc của chuyển đổi số thay vì chi phí phát sinh: Điều 38 quy định các cơ quan sử dụng ngân sách nhà nước phải bố trí tối thiểu 15% tổng kinh phí thực hiện các chương trình, đề án, dự án chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin cho hạng mục bảo vệ an ninh mạng.

Trách nhiệm của các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, Internet và nền tảng số xuyên biên giới cũng được nâng lên mức pháp lý bắt buộc. Doanh nghiệp phải chủ động xây dựng bộ lọc ngăn chặn vi phạm và xử lý, gỡ bỏ thông tin độc hại, vi phạm chậm nhất trong 24 giờ; trường hợp khẩn cấp đe dọa xâm phạm an ninh quốc gia không quá 6 giờ kể từ khi nhận được yêu cầu từ lực lượng chuyên trách. Đồng thời, các hành vi lạm dụng trí tuệ nhân tạo (AI), deepfake để giả mạo danh tính, tạo tài khoản ngân hàng “rác”, nhằm phục vụ hành vi lừa đảo cũng bị nghiêm cấm và áp dụng chế tài nghiêm khắc.

Bên cạnh đó, Thượng tá Nguyễn Trung Hiếu, Phó Trưởng phòng 7 (A05) thông tin thêm về việc cắt giảm khoảng 80% thủ tục hành chính trong cấp phép kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng, từ 5 bộ hồ sơ xuống 1 bộ hồ sơ, thời gian thẩm định rút từ 40 ngày xuống 28 ngày làm việc.

Luật An ninh mạng quy định doanh nghiệp và các nền tảng mạng xã hội trong và ngoài nước phải gỡ bỏ thông tin vi phạm chậm nhất 24 giờ sau khi có yêu cầu; tối đa 6 giờ trong trường hợp khẩn cấp, đe dọa xâm phạm an ninh quốc gia. Ảnh: Du Lam

Thiết lập chuẩn mực bảo vệ dữ liệu và kiến tạo niềm tin số

Tại hội nghị, Trung tá Lê Anh Tuấn - Phó Trưởng phòng 5 (A05) chỉ ra không gian mạng đã trở thành môi trường hoạt động mới của tội phạm lừa đảo. Tội phạm lừa đảo trực tuyến đã trở thành một trong những loại tội phạm phổ biến, nguy hiểm trên toàn cầu. Ông dẫn chứng, tại Việt Nam, chỉ riêng 6 tháng đầu năm 2026, cơ quan chức năng đã ghi nhận hơn 950 vụ lừa đảo trực tuyến với thiệt hại khoảng 1.500 tỷ đồng.

Trong khi đó, thông tin thêm về hoạt động vi phạm dữ liệu cá nhân, Thượng tá, ThS. Nguyễn Đình Đỗ Thi, Phó Trưởng phòng 1 (A05) cho biết Cục đã phối hợp cùng với Công an các địa phương phát hiện, xử lý hàng chục vụ việc. Năm 2025, phát hiện hơn 30 vụ rao bán, chiếm đoạt trái phép dữ liệu cá nhân với khoảng 160 triệu bản ghi dữ liệu.

Lãnh đạo A05 chỉ ra Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân quy định rõ hành vi thu thập, sử dụng, phát tán, trao đổi, chuyển nhượng, kinh doanh trái pháp luật thông tin, dữ liệu cá nhân của người khác là hành vi bị nghiêm cấm. "Quy định này khóa chặt đầu vào của nhiều loại tội phạm, đồng thời tạo cơ sở pháp lý trực tiếp cho hoạt động thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm, nâng mức răn đe và củng cố quyền, lợi ích hợp pháp của người dùng tại Việt Nam", ông cho biết.

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân đã định hình rõ ràng quyền, nghĩa vụ của chủ thể dữ liệu cá nhân, nguyên tắc đồng ý tự nguyện và các trường hợp ngoại lệ trong tình huống khẩn cấp. Luật quy định các tổ chức, doanh nghiệp phải chỉ định nhân sự hoặc bộ phận chuyên trách bảo vệ dữ liệu (DPO), đồng thời thực hiện đánh giá tác động khi xử lý và chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới. 

Khung chế tài được thiết lập ở mức có tính răn đe rất cao: phạt tới 10 lần khoản thu vi phạm đối với hành vi mua bán dữ liệu và phạt tới 5% doanh thu năm liền kề của tổ chức đối với vi phạm chuyển dữ liệu xuyên biên giới.

Thượng tá Nguyễn Đình Đỗ Thi nhấn mạnh: "Dữ liệu vừa được coi là nguyên liệu, vừa là tài sản. Các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp có trách nhiệm tuân thủ bảo vệ. Nếu xem bảo vệ dữ liệu cá nhân là văn hóa của doanh nghiệp, chắc chắn sẽ bảo vệ được dữ liệu cá nhân của khách hàng, công nhân viên, bảo vệ uy tín, thương hiệu, đồng thời tạo điều kiện để tham gia vào chuỗi cung ứng quốc tế”.

Dưới góc độ nghiên cứu pháp lý, TS. Nguyễn Thị Ánh Hồng, Trưởng bộ môn Luật Quốc tế, Khoa Luật Quốc tế (Trường Đại học Luật TPHCM) nhận định, việc bảo vệ dữ liệu cá nhân và bảo đảm an ninh dữ liệu không phải là rào cản, mà chính là là điều kiện để tạo lập nên niềm tin số trong quá trình chuyển đổi. Trước thực tế khoảng 98% doanh nghiệp tại Việt Nam là doanh nghiệp vừa và nhỏ, TS. Nguyễn Thị Ánh Hồng khuyến nghị các bộ, ngành cần có lộ trình hỗ trợ về hạ tầng kỹ thuật và giải pháp bảo mật để tối ưu hóa chi phí tuân thủ cho khu vực tư nhân.