Doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam ghi nhận tỷ lệ có lãi cao nhất trong 16 năm

Thông tin được nêu trong Khảo sát thực trạng doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư ra nước ngoài năm tài chính 2025 do JETRO công bố. Khảo sát được thực hiện từ ngày 19/8 đến 17/9/2025 tại 20 quốc gia và vùng lãnh thổ, thu về 5.109 phản hồi hợp lệ trong tổng số 12.900 doanh nghiệp được gửi phiếu.

Theo JETRO, tỷ lệ doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam dự báo có lãi trong năm tài chính 2025 (kết thúc vào tháng 3/2026) tăng 3,4 điểm phần trăm so với năm trước. Trong khu vực ASEAN, Việt Nam hiện đứng sau Philippines (75,3%) và Indonesia (69,1%) về tỷ lệ doanh nghiệp Nhật có lãi, song đã vượt mức bình quân khu vực là 65,3%. Ngược lại, tỷ lệ doanh nghiệp dự kiến thua lỗ tại Việt Nam giảm còn 17,6%, thấp hơn 1,7 điểm phần trăm so với năm 2024.

Xét theo lĩnh vực, nhóm doanh nghiệp chế tạo ghi nhận kết quả tích cực hơn, với trên 74% dự báo có lãi, so với 61,2% ở nhóm phi chế tạo. Một số ngành như sợi - dệt may hưởng lợi từ sự gia tăng đơn hàng xuất khẩu, trong khi các doanh nghiệp bán buôn, bán lẻ cải thiện lợi nhuận nhờ nhu cầu tiêu dùng nội địa phục hồi. Đáng chú ý, các lĩnh vực bất động sản, giáo dục và y tế ghi nhận tỷ lệ doanh nghiệp có lãi tăng trên 20 điểm phần trăm so với năm trước.

Kết quả khảo sát được JETRO công bố

Về triển vọng năm tài chính 2026, có 47,6% doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam kỳ vọng lợi nhuận sẽ tiếp tục cải thiện, cao hơn mức trung bình của khu vực châu Á - Thái Bình Dương (42,7%). Tuy nhiên, riêng nhóm ngành thiết bị vận tải và linh kiện thiết bị vận tải ghi nhận trên 30% doanh nghiệp lo ngại tình hình kinh doanh có thể kém tích cực hơn.

Cùng với hiệu quả kinh doanh cải thiện, Việt Nam tiếp tục là điểm đến hàng đầu cho kế hoạch mở rộng đầu tư của doanh nghiệp Nhật Bản. Có 56,9% doanh nghiệp cho biết sẽ mở rộng hoạt động trong 1 - 2 năm tới, tăng 0,8 điểm phần trăm so với năm trước và dẫn đầu ASEAN năm thứ hai liên tiếp. Tỷ lệ này ở ngành chế tạo là 51,1%, trong khi ngành phi chế tạo đạt 61,7%. Nguyên nhân chủ yếu được các doanh nghiệp nêu ra là nhu cầu thị trường nội địa tăng và xuất khẩu khởi sắc.

Ở chiều ngược lại, chỉ 4,2% doanh nghiệp dự kiến thu hẹp hoạt động tại Việt Nam, còn tỷ lệ có ý định chuyển sang quốc gia khác hoặc rút lui chỉ ở mức 0,7%, cho thấy mức độ gắn bó cao của nhà đầu tư Nhật Bản với thị trường Việt Nam.

Khảo sát cũng ghi nhận xu hướng gia tăng nội địa hóa chuỗi cung ứng. Tỷ lệ doanh nghiệp Nhật Bản thu mua trong nước đạt 38,1%, tăng 1,5 điểm phần trăm so với năm trước. Đáng chú ý, tỷ lệ thu mua trực tiếp từ doanh nghiệp Việt Nam đạt 18,3% - mức cao nhất kể từ khi khảo sát được triển khai, và có tới 49,4% doanh nghiệp mong muốn tiếp tục mở rộng nguồn cung nội địa.

Tuy vậy, thách thức lớn nhất đối với doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam hiện nay vẫn là vấn đề nhân lực. Có 48,2% doanh nghiệp cho biết việc tuyển dụng trong hai năm gần đây trở nên khó khăn hơn, đặc biệt tại khu vực miền Bắc và trong ngành chế tạo, nơi cạnh tranh lao động với các doanh nghiệp Trung Quốc, Hàn Quốc và Đài Loan ngày càng gay gắt.

Về môi trường đầu tư, doanh nghiệp Nhật Bản đánh giá cao Việt Nam ở các yếu tố như quy mô thị trường và tiềm năng tăng trưởng, chi phí nhân công tương đối cạnh tranh và sự ổn định chính trị – xã hội. Ngược lại, các rủi ro đáng lưu ý vẫn là thủ tục hành chính và thuế còn phức tạp, cũng như hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện, với mức độ lo ngại cao hơn trung bình ASEAN trên 20 điểm phần trăm.

Ông Okabe Mitsutoshi - Trưởng đại diện JETRO tại TP.HCM, nhận định triển vọng kinh doanh của doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam vẫn tích cực trong trung hạn. Tuy nhiên, để duy trì sức hấp dẫn và tận dụng tốt làn sóng đầu tư mới, Việt Nam cần tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và hỗ trợ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, qua đó tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tới.

Hùng Nguyễn