Doanh nghiệp tái cấu trúc sản xuất, kinh doanh

Sản xuất tại một doanh nghiệp ngành cơ khí chế tạo trong Khu công nghiệp Amata.

Trong hoàn cảnh đó, tái cấu trúc không đơn thuần là thu gọn bộ máy hay giảm chi phí, mà là cuộc điều chỉnh từ quản trị, sử dụng vốn đến thị trường và liên kết đối tác, điều này lại càng cần thiết với các DN Đồng Nai trong giai đoạn phát triển mới.

Thay đổi cách vận hành

Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), 3 quý đầu năm 2026, Việt Nam có hơn 223 ngàn DN gia nhập thị trường nhưng cũng có tới 172 ngàn DN rút lui, trong đó hơn 48,7 ngàn DN hoàn tất thủ tục giải thể, tăng 118,8% so với cùng kỳ năm 2025. Những con số này đặt ra yêu cầu tăng trưởng phải đi cùng khả năng phát triển ổn định và sức chống chịu của DN.

Tại Diễn đàn Tái cấu trúc DN trong bối cảnh mới tổ chức ở Thành phố Hồ Chí Minh ngày 22-10, ông Trần Ngọc Liêm, Phó Tổng thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Giám đốc VCCI chi nhánh khu vực Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng: Tái cấu trúc cần trở thành yêu cầu thường xuyên, kể cả với những DN đang hoạt động ổn định. Bất ổn địa chính trị ở một số khu vực trên thế giới, xu hướng bảo hộ thương mại, rủi ro lạm phát và sức mua biến động có thể tác động trực tiếp đến đơn hàng, chi phí và khả năng cân đối tài chính; nếu vẫn duy trì cách quản trị cũ sẽ dễ bị động khi thị trường thay đổi.

Đầu tiên là hiệu quả vận hành, DN phải xác định rõ khâu tạo ra giá trị, chi phí có thể cắt giảm và lĩnh vực không còn phù hợp với chiến lược dài hạn. Việc tinh gọn tổ chức hay thu hẹp hoạt động chỉ giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng cải thiện năng suất, chất lượng sản phẩm và khả năng đáp ứng nhu cầu khách hàng.

Một nội dung khác là cơ cấu nguồn vốn, các DN cần quan tâm hơn đến dòng tiền, hợp đồng đầu ra và dữ liệu chuỗi cung ứng, thay vì phụ thuộc quá lớn vào vốn vay ngân hàng. Doanh thu tăng nhưng tiền về chậm, hàng tồn kho lớn hoặc phụ thuộc vào một vài khách hàng vẫn có thể khiến DN gặp khó trong thanh toán và duy trì sản xuất. Quản trị dòng tiền vì thế phải gắn với kế hoạch kinh doanh, tiến độ giao hàng và khả năng thu hồi công nợ.

Ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước khu vực 2 cho rằng: Nguồn vốn là điều kiện để duy trì sản xuất, đầu tư công nghệ và mở rộng thị trường, nhưng hiệu quả sử dụng vốn phụ thuộc nhiều vào năng lực quản trị. Báo cáo tài chính thiếu minh bạch, quy trình quản lý lỏng lẻo và điều hành chủ yếu dựa vào kinh nghiệm sẽ hạn chế khả năng tiếp cận vốn cũng như cơ hội hợp tác. Chuẩn hóa kế toán, quản trị rủi ro và ứng dụng công nghệ cần được xem là phần việc cốt lõi trong quá trình tái cấu trúc.

Ông Đỗ Thiên Anh Tuấn, chuyên gia Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright khuyến nghị: DN tối ưu chi phí, cơ cấu lại những mảng hoạt động kém hiệu quả, đa dạng hóa thị trường và nâng chất lượng nguồn nhân lực. Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh cần gắn với chiến lược kinh doanh cụ thể. Với DN sản xuất, đầu tư công nghệ phải giải quyết được những vấn đề thực tế như: giảm lỗi sản phẩm, tiết kiệm nguyên liệu, rút ngắn thời gian sản xuất và bảo đảm tiến độ đơn hàng, không nên “chạy theo” thiết bị hiện đại mà chưa tính được hiệu quả.

Liên kết gia tăng cơ hội

Nếu đổi mới bên trong giúp DN vận hành hiệu quả hơn, liên kết thị trường sẽ quyết định khả năng mở rộng đầu ra và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Đây vẫn là điểm yếu của nhiều DN nhỏ và vừa trong khi yêu cầu từ các DN lớn và đối tác có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ngày càng cao.

Ông Phan Tấn Đạt, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Thành phố Hồ Chí Minh, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Khoáng sản và Xây dựng Bình Dương cho rằng: Tái cấu trúc phải hướng đến tái định vị chiến lược, đổi mới mô hình tăng trưởng và xây dựng năng lực cạnh tranh dài hạn. Cần tăng kết nối giữa DN lớn với DN nhỏ và vừa, giữa DN trong nước với DN FDI. Do đó, việc xây dựng cơ sở dữ liệu về năng lực nhà cung cấp, tăng kết nối trực tiếp giữa DN FDI với DN trong nước và khuyến khích DN nhỏ liên kết để cùng đáp ứng những đơn hàng lớn là rất cần thiết.

Với Đồng Nai, yêu cầu liên kết càng đáng chú ý khi thành phố bước vào giai đoạn phát triển với không gian hợp tác rộng hơn và đòi hỏi cao hơn cho cộng đồng kinh doanh. Theo ông Đặng Quốc Nghi, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ thành phố Đồng Nai, Giám đốc Công ty TNHH MTV Rồng Nam Việt, cơ hội của các DN trên địa bàn là rộng mở nếu liên kết lại được với nhau. Hội đang hướng tới đưa kết nối hội viên thành những hợp tác cụ thể, đơn hàng thực tế và quan hệ làm ăn lâu dài, tăng hiệu quả của liên kết, thay vì dừng ở việc mở rộng mạng lưới quan hệ. Ông Nghi kỳ vọng DN chủ động nâng cao năng lực cung ứng, chuẩn hóa quy trình, đầu tư công nghệ phù hợp và tìm kiếm đối tác có khả năng bổ trợ cho hoạt động của mình. Chính quyền, cộng đồng DN mong muốn được hỗ trợ tiếp cận vốn, mặt bằng sản xuất, đào tạo lao động, công nghệ và thị trường; tháo giỡ những vướng mắc trong quá trình đầu tư, kinh doanh.