Doanh nghiệp tìm lợi thế cạnh tranh trong kỷ nguyên AI

Khi AI ngày càng tham gia sâu vào quyết định mua sắm, doanh nghiệp cần chuẩn hóa dữ liệu, củng cố bản sắc thương hiệu và phát huy giá trị con người để tạo lợi thế cạnh tranh.

Toàn cảnh diễn đàn. Ảnh: Minh Duy

Toàn cảnh diễn đàn. Ảnh: Minh Duy

Khi người mua tìm sản phẩm qua AI

Tại Đại hội Sales & Marketing 2026 (VSMCamp & CSMOSummit 2026) diễn ra ngày 19-11, ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch CSMO Việt Nam kiêm Chủ tịch Le Bros nhận định, một cấu trúc thị trường mới đang hình thành, trong đó các nền tảng, dữ liệu và tác nhân trí tuệ nhân tạo (AI agent) ngày càng tham gia sâu vào quyết định lựa chọn của người tiêu dùng. AI hiện không chỉ trả lời câu hỏi mà còn có thể tiếp nhận mục tiêu, tìm kiếm thông tin, đánh giá phương án và triển khai hành động đáp ứng yêu cầu người dùng.

AI đang hiện diện ở cả hai phía thị trường. Với doanh nghiệp, tác nhân AI hỗ trợ tìm kiếm khách hàng tiềm năng, nhận diện tín hiệu mua hàng, cá nhân hóa tiếp thị, xây dựng đề xuất bán hàng và chăm sóc khách hàng.

Ở chiều ngược lại, người tiêu dùng sử dụng AI tìm kiếm sản phẩm theo nhu cầu, ngân sách; so sánh hàng hóa, tổng hợp đánh giá, cân nhắc giá bán, bảo hành và uy tín thương hiệu.

AI còn có thể hỗ trợ đặt hàng, thanh toán theo giới hạn được người dùng thiết lập. Thay vì tự thực hiện toàn bộ quá trình tìm hiểu, chọn lọc, người mua ngày càng có xu hướng ủy quyền một phần công việc này cho công nghệ.

Xu hướng đó đang làm thay đổi cục diện cạnh tranh thương hiệu. Nghiên cứu The Agentic Divide do Razorfish công bố tháng 9-2026, trong nhóm người Mỹ sử dụng AI được khảo sát, 94% sẵn sàng cân nhắc thương hiệu khác nếu nhận được đề xuất từ AI; 57% cho biết đã mua sản phẩm của thương hiệu mà ban đầu không có ý định lựa chọn.

Sự kiện thu hút đông đảo doanh nghiệp trong giới marketing. Ảnh: M.Duy

Sự kiện thu hút đông đảo doanh nghiệp trong giới marketing. Ảnh: M.Duy

Những số liệu này cho thấy, trọng tâm cạnh tranh đang dịch chuyển từ thu hút sự chú ý của người tiêu dùng sang khả năng được AI nhận diện và đề xuất. Doanh nghiệp không chỉ cần quảng bá để khách hàng biết đến thương hiệu mà còn phải bảo đảm sản phẩm được AI tìm thấy, thông tin được nhận diện chính xác và đủ sức thuyết phục khi so sánh với các lựa chọn khác. Khả năng xuất hiện trong câu trả lời, danh sách gợi ý của AI ngày càng ảnh hưởng đến cơ hội tiếp cận thị trường.

Cũng theo ông Lê Quốc Vinh, hành trình mua sắm đang được rút ngắn. Thay vì lần lượt trải qua các bước nhận biết, tìm hiểu, so sánh và mua hàng, người tiêu dùng có thể nêu nhu cầu để AI tìm kiếm, tư vấn, so sánh và dẫn dắt tới giao dịch.

Tại Tuần lễ quảng cáo New York 2026 (Advertising Week New York 2026) mới đây, TikTok công bố tích hợp AI vào thương mại mạng xã hội thông qua Shopping Assistant (trợ lý mua sắm), buy direct (mua trực tiếp) và agentic leads (thu thập tệp khách hàng tiềm năng tự động), kết nối nội dung, hội thoại, quảng cáo và giao dịch trong cùng hệ sinh thái. Điều này cho thấy xu hướng khám phá sản phẩm, tư vấn và mua sắm đang hội tụ trên một nền tảng.

Làm gì để AI nhận dạng và đề xuất?

Tại diễn đàn VSMCamp & CSMOSummit 2026, xu hướng người tiêu dùng ngày càng sử dụng AI để tìm kiếm, lựa chọn sản phẩm đặt ra yêu cầu mới đối với hoạt động marketing và bán hàng. Doanh nghiệp cần chủ động đưa thương hiệu vào các đề xuất của tác nhân thông minh, đồng thời điều chỉnh hoạt động kinh doanh để thích ứng.

Diễn giả Đặng Thúy Hà trao đổi tại sự kiện. Ảnh: Lam Giang

Diễn giả Đặng Thúy Hà trao đổi tại sự kiện. Ảnh: Lam Giang

Theo số liệu NielsenIQ Việt Nam do bà Đặng Thúy Hà, Giám đốc cấp cao chia sẻ, Việt Nam có tỷ lệ người dùng hỏi AI để nhận gợi ý sản phẩm cao nhất khu vực, đặc biệt ở nhóm tuổi trẻ.

Tại Mỹ, khảo sát ghi nhận 58% người dùng thoải mái chấp nhận gợi ý sản phẩm từ AI và 40% sẵn sàng để công nghệ này quyết định thay mình. “AI có thể cho đề xuất, làm trợ lý hoặc đưa ra quyết định, nhưng câu chuyện niềm tin vẫn là dấu hỏi lớn vì chưa phải ai cũng tin tưởng giao quyết định cuối cùng cho AI”, bà Hà nói.

Do đó việc chuẩn hóa dữ liệu và xây dựng nội dung phù hợp với AI trở thành yêu cầu quan trọng. Theo bà Hà, việc thương hiệu được AI nhắc tên khi gợi ý cho người mua hàng chưa phải là tất cả mà còn phải xuất hiện trong nguồn trích dẫn chính xác, đáp ứng nhu cầu thực tế và thúc đẩy hành vi mua hàng.

Doanh nghiệp vì thế cần chuẩn hóa tên gọi, mã sản phẩm và cấu trúc dữ liệu trên các kênh truyền thống, hiện đại và thương mại điện tử, bảo đảm thông tin nhất quán, tránh gây nhầm lẫn cho hệ thống. Thông tin càng chi tiết thì AI càng dễ nhận dạng và đề xuất cho người mua hàng với nhiều yêu cầu khác nhau.

Thông tin sản phẩm cũng cần đầy đủ thuộc tính cốt lõi (thành phần, công dụng, cách sử dụng…), cập nhật thường xuyên, gắn với bối cảnh sử dụng thực tế cho đối tượng nào, hoàn cảnh nào. Bằng chứng khoa học, chứng nhận uy tín và nguồn gốc minh bạch sản phẩm giúp củng cố niềm tin người tiêu dùng, đồng thời tạo cơ sở để AI đánh giá, đề xuất sản phẩm phù hợp.

Ở góc độ dữ liệu và trải nghiệm khách hàng, ông Bùi Quý Phong, Phó Chủ tịch CSMO Việt Nam cho rằng, dữ liệu hành vi giúp doanh nghiệp nắm bắt chân dung, nhu cầu và bối cảnh cảm xúc của khách hàng theo thời gian thực, từ đó nâng cao hiệu quả tiếp cận.

Ông Bùi Quý Phong cũng lưu ý, AI giúp tạo nội dung nhanh và nhiều, chi phí thấp, nhưng những thông điệp “na ná” giống nhau có thể làm lu mờ bản sắc thương hiệu. Doanh nghiệp cần duy trì sự khác biệt, nhất quán, bảo đảm hiện diện cả trong môi trường vật lý lẫn kỹ thuật số; kết hợp yếu tố cảm xúc với dữ liệu chuẩn xác để tạo kết nối với khách hàng và nâng cao khả năng nhận diện.

Tại diễn đàn hơn 70 diễn giả, chuyên gia đã cùng cộng đồng marketing và sales trả lời những câu hỏi nền tảng của giai đoạn mới: Doanh nghiệp phải làm gì khi khách hàng sử dụng AI để tìm kiếm và lựa chọn; thương hiệu cần chuẩn bị ra sao để xuất hiện trong đề xuất của AI agent; marketing, sales sẽ được tổ chức lại như thế nào; con người sẽ giữ quyền kiểm soát, trách nhiệm và niềm tin ra sao trong một thị trường ngày càng được vận hành bởi các tác nhân thông minh.

Dù AI ngày càng tham gia sâu vào quá trình tìm kiếm, đánh giá và mua sắm song các diễn giả có chung nhận định công nghệ không thể thay thế sự thấu cảm và cảm nhận của con người. Trải nghiệm sống, vốn tri thức, bản sắc văn hóa, khả năng sáng tạo và chữ tín vẫn là nền tảng giúp doanh nghiệp tạo dựng khác biệt, củng cố niềm tin và duy trì năng lực cạnh tranh bền vững trong kỷ nguyên AI.

Vĩnh Hà

Nguồn Hà Nội Mới: https://hanoimoi.vn/doanh-nghiep-tim-loi-the-canh-tranh-trong-ky-nguyen-ai-1766779.html