Doanh nghiệp xuất khẩu sang Anh cần chứng minh chất lượng, tuân thủ tiêu chuẩn khắt khe

Cà phê Việt Nam là một trong những mặt hàng có chỗ đứng trên kệ hàng tại Anh. Ảnh: Nguyệt Hà.

Theo số liệu của Bộ Kinh doanh và Thương mại Anh, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ của Anh từ Việt Nam trong 12 tháng (từ 01/04/2025 đến 31/03/2026) tính đến hết quý 1/2026 đạt 8,4 tỷ bảng Anh, tăng 12,2% (tương đương tăng thêm khoảng 914 triệu bảng) so với cùng kỳ 12 tháng trước đó (tính đến hết quý 1/2025), trong đó hàng hóa chiếm 7,9 tỷ bảng, tương đương 94,5%.

Đáng chú ý, điện thoại và thiết bị truyền thông đang dẫn đầu nhóm hàng Việt Nam bán vào Anh với khoảng 2 tỷ bảng; tiếp đến là máy tính và linh kiện (769 triệu bảng) và giày dép (hơn 1 tỷ bảng, gồm giày mũ vải, mũ da, giày cao su và nhựa); nội thất đạt 208 triệu bảng; cà phê 183 triệu bảng.

NGƯỜI TIÊU DÙNG ANH MUA BẰNG LÝ TRÍ VÀ BẰNG CHỨNG

Tại hội thảo “Chiến lược tiếp cận thị trường Anh thông qua CPTPP và UKVFTA” do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh (ITPC) tổ chức ngày 10/11/2026, ông Nguyễn Minh Khôi, đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp Anh tại Việt Nam (BritCham Vietnam), nhận định con số tăng trưởng xuất khẩu thời gian qua là dư địa trực tiếp cho doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu trong nước. Tuy nhiên, người mua hàng Anh đang chi tiêu thận trọng hơn và đòi hỏi nhiều bằng chứng hơn trước khi chọn một thương hiệu.

Dẫn báo cáo xu hướng tiêu dùng Anh của Attest và Salsify, ông Khôi chỉ ra 5 đặc điểm mà nhà cung cấp Việt Nam cần tính đến.

Thứ nhất, thị trường phân hóa rõ theo thu nhập và độ tuổi. Trong nhóm thu nhập trên 75.000 bảng mỗi năm, có 44% tự tin về chính sách kinh tế, sẵn sàng chi tiêu; 36% thiếu tự tin về chính sách kinh tế nhưng vẫn duy trì sức mua ổn định. Ngược lại, 64,5% người trên 50 tuổi cho biết có thể chuyển sang thương hiệu rẻ hơn. Đây là cơ hội cho sản phẩm chất lượng tốt, giá hợp lý.

Thứ hai, người trẻ chi tiêu thận trọng. Chỉ khoảng một phần tư thế hệ Gen Z tự tin về chi tiêu, trong khi 49,5% thiếu tự tin. Tuy vậy, 56% sẵn sàng nhận email tiếp thị ít nhất mỗi tuần một lần.

Thứ ba, tiêu dùng bền vững đã thành xu hướng chính. Người Anh muốn thương hiệu lên tiếng về nghèo đói và bất bình đẳng (45%), biến đổi khí hậu (36%), phúc lợi động vật và bảo tồn thiên nhiên (30%); song 22% không muốn thương hiệu can dự vào chính trị, nên thông điệp cần chừng mực. Có 59% người tiêu dùng đang tái chế và 20% chủ động mua hàng từ thương hiệu “xanh”. Bao bì, vật liệu cũng là một phần sản phẩm.

Thứ tư, chất lượng phải được chứng minh, không chỉ quảng cáo. Người tiêu dùng Anh đánh giá chất lượng qua độ bền, tuổi thọ (50%), minh bạch thành phần, vật liệu (32%), chứng nhận (30%), nguồn gốc (30%) và bao bì có thể tái chế (26%).

Ông Khôi nhấn mạnh: "Khẩu hiệu "chất lượng cao" là không đủ; doanh nghiệp cần thông số độ bền, bảng thành phần rõ ràng, chứng nhận được công nhận và thông tin xuất xứ có thể kiểm chứng".

Thứ năm, cách tìm sản phẩm đang đổi và trí tuệ nhân tạo (AI) đã vào hành trình mua sắm. Người Anh chủ yếu bắt đầu từ công cụ tìm kiếm (38%) và sàn thương mại điện tử (33,5%); website thương hiệu chiếm 18%, mạng xã hội 9%.

Ông Khôi lưu ý: "Sản phẩm không xuất hiện khi người Anh tìm kiếm, hoặc không có mặt trên sàn, gần như không tồn tại với nhóm khách này. Nhóm thu nhập cao tương tác với thương hiệu nhiều nhất qua Instagram (63%), nhóm thu nhập thấp hơn qua Facebook (52%), nên doanh nghiệp cần chọn nền tảng theo phân khúc thay vì dàn trải. Khoảng 24% người tiêu dùng có khả năng dùng trợ lý mua sắm AI".

NHÀ NHẬP KHẨU MUA SỰ AN TÂM, KÊNH PHÂN PHỐI PHẢI CHỌN THEO TỪNG SẢN PHẨM

Hiện nay, yêu cầu minh bạch xuất xứ và chuỗi cung ứng là chuẩn chung của các thị trường lớn, không chỉ riêng nước Anh. Điều quan trọng, nhà cung cấp Việt cần nắm là những đòi hỏi riêng của thị trường nổi tiếng “bảo thủ” này, bởi nhà nhập khẩu Anh phải chịu trách nhiệm trước cơ quan hải quan nên đánh giá rủi ro của cả lô hàng trước khi đặt đơn. 

Nhiều nhà cung ứng và nhập khẩu thường nhầm lẫn khi cho rằng chỉ cần có mẫu thử đẹp là đủ

Ông Nguyễn Minh Khôi Đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp Anh tại Việt Nam (BritCham Vietnam)

Đại diện BritCham Vietnam phân tích, với thị trường Anh, sản phẩm trước hết phải đáp ứng yêu cầu về định danh và mã hàng. Nhà nhập khẩu phải có mã EORI, mã định danh dùng khi khai hải quan tại Anh. Mã hàng của Anh gồm 10 chữ số, trong đó sáu số đầu theo hệ thống HS quốc tế và bốn số cuối riêng của Anh; mã này quyết định thuế suất và bộ chứng từ phải nộp.

“Lợi thế thuế quan có thể mất chỉ vì một sai sót”, ông Khôi cảnh báo, đồng thời cho biết ưu đãi chỉ được áp dụng khi hồ sơ đúng, nên nhà xuất khẩu phải chứng minh được quy tắc xuất xứ cho từng mã HS. Trị giá hải quan cũng không chỉ là giá FOB mà thường cộng thêm bao bì, bảo hiểm và cước đến cửa khẩu; chứng từ phải khớp nhau và được lưu ít nhất 4 năm.

Với thị trường Anh, doanh nghiệp phải đáp ứng yêu cầu về định danh và mã hàng. Ảnh: MOIT.

Tiếp đến là quy định về dấu hợp chuẩn. Chính phủ Anh đã gia hạn vô thời hạn việc công nhận dấu tiêu chuẩn CE tại vùng Great Britain (gồm Anh, Scotland và Wales) đối với nhiều nhóm hàng như đồ chơi, thiết bị vô tuyến và máy móc. Nhờ đó, doanh nghiệp được chọn dùng dấu CE hoặc UKCA.

Tuy nhiên, ông Khôi lưu ý quy định cho Great Britain và Bắc Ireland có điểm khác nhau, nên nhà cung ứng cần kiểm tra dấu của từng sản phẩm. Mỗi ngành còn có yêu cầu riêng: hàng điện tử cần đáp ứng an toàn điện và tương thích điện từ (EMC); thực phẩm, nông sản có thể cần giấy phép và kiểm dịch thực vật; mỹ phẩm, hóa chất phải đáp ứng yêu cầu về thành phần và ghi nhãn.

Theo đó, nhà cung cấp Việt cần chứng minh được: chất lượng ổn định, quy cách rõ ràng; tuân thủ tiêu chuẩn, chứng nhận, nhãn mác và có hồ sơ xuất xứ đầy đủ theo mã HS; vận hành ổn định về năng lực sản xuất, số lượng đặt hàng tối thiểu (MOQ) và lịch giao hàng; dữ liệu số nhất quán, phản hồi nhanh và xử lý đổi trả kịp thời.

Về phân phối, ông Khôi khẳng định không có mô hình chung cho mọi sản phẩm. Thị trường Anh có nhiều tầng, từ nhà nhập khẩu, nhà phân phối, đại lý đến thương mại điện tử kèm dịch vụ xử lý đơn hàng. Nhiều doanh nghiệp Việt chọn đại lý vì chi phí ban đầu thấp, nhưng đó không phải lúc nào cũng là lựa chọn tốt hơn.

Khi tiếp cận thị trường Anh, doanh nghiệp cần phân biệt hai kênh trung gian: Nhà phân phối mua hàng để bán lại, có thể đầu tư quảng bá, định vị thương hiệu và hỗ trợ sau bán hàng. Ở một số ngành, một nhà phân phối có thể phủ toàn Vương quốc Anh. Trong khi đó, đại lý thường có quy mô nhỏ hơn, hoạt động ở phạm vi hẹp và không sở hữu hàng hóa. Mô hình đại lý rất thích hợp cho các dòng thiết bị đòi hỏi tư vấn kỹ thuật chuyên sâu. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần cân nhắc kỹ khi đàm phán hợp đồng và luật áp dụng.

Đại diện BritCham Việt Nam khuyến nghị doanh nghiệp Việt nên kết hợp kênh số với kênh truyền thống. Dữ liệu khảo sát cho thấy thói quen tiêu dùng tại Anh khá cân bằng: 66% người tiêu dùng mua sản phẩm mới qua sàn thương mại điện tử và 64% mua tại cửa hàng. Sàn thương mại điện tử mang lại độ phủ thị trường và sản lượng bán lớn, nhưng đòi hỏi cao về quy mô nguồn cung, giá bán cạnh tranh cùng năng lực giao hàng nhanh. Trong khi đó, siêu thị và bán lẻ giúp tăng độ nhận diện trực quan cho sản phẩm, song lại yêu cầu thông tin giới thiệu phải chuẩn mực, có nhiều phản hồi tốt từ người tiêu dùng và nguồn hàng trên kệ luôn sẵn sàng.

Từ đó, đại diện BritCham Vietnam cũng đề xuất lộ trình từng bước cho nhà cung ứng Việt: chọn phân khúc; chuẩn hóa hồ sơ và tính giá hàng về đến kho (landed cost); thẩm định đối tác; thử một lô hàng hoặc một kênh để theo dõi tỷ lệ bán hết (sell-through), hàng hoàn trả và chi phí. Chỉ khi hiệu quả kinh tế đã được chứng minh mới mở rộng mã hàng (SKU), vùng phủ và ngân sách marketing.

Ông Khôi nhận định, với kim ngạch xuất khẩu 8,4 tỷ bảng Anh và mức tăng trưởng hai con số, cánh cửa vào Vương quốc Anh đang mở. Doanh nghiệp nào chuẩn bị kỹ về dữ liệu, hồ sơ và đối tác sẽ là doanh nghiệp đứng được lâu trên kệ hàng.