Doanh nhân học được gì từ Chủ tịch Hồ Chí Minh?

Là người nghiên cứu về Hồ Chí Minh trong nhiều năm và đang dành nhiều tâm sức cho việc đọc lại cuộc đời, tư tưởng và thời đại của Người, tôi ngày càng nhận ra một điều: Điều đáng học ở Hồ Chí Minh không chỉ là lòng yêu nước, mà còn là tư duy lãnh đạo, năng lực tổ chức và nghệ thuật dùng người.

Nếu đọc kỹ cuộc đời Hồ Chí Minh, doanh nhân hôm nay có thể tìm thấy rất nhiều bài học quản trị hiện đại.

Ảnh tư liệu

Bắt đầu từ khát vọng lớn hơn chính mình

Điều đầu tiên gây ấn tượng ở Hồ Chí Minh là Người sống cho một mục tiêu lớn hơn lợi ích cá nhân. Suốt cuộc đời bôn ba, Người không đi tìm vị trí hay quyền lực cho bản thân.

Người đi tìm con đường cho dân tộc. Doanh nghiệp cũng vậy.

Một doanh nghiệp chỉ chăm chăm kiếm tiền thường đi nhanh. Nhưng doanh nghiệp có sứ mệnh thường đi xa. Những công ty tồn tại hàng chục, hàng trăm năm trên thế giới không chỉ bán sản phẩm. Họ giải quyết một vấn đề của xã hội. Họ trả lời câu hỏi: “Tại sao mình tồn tại?”

Bác đã trả lời câu hỏi ấy rất sớm cho cuộc đời mình. Doanh nhân cũng cần trả lời như vậy cho doanh nghiệp.

Người giỏi không làm tất cả. Người giỏi xây hệ thống

Đọc “Đường Kách Mệnh”, điều khiến tôi suy nghĩ nhiều không phải khẩu hiệu, mà là tư duy tổ chức. Trong điều kiện vô cùng khó khăn, Nguyễn Ái Quốc đã nghĩ đến đào tạo con người, xây đội ngũ, kỷ luật, mạng lưới và tổ chức vận hành.

Người không chỉ làm việc. Người xây hệ thống. Đây là bài học rất lớn với doanh nhân. Rất nhiều doanh nghiệp phụ thuộc vào một cá nhân. Ông chủ làm tất cả. Quyết định tất cả. Kiểm soát tất cả. Nhưng một doanh nghiệp trưởng thành phải vận hành được ngay cả khi người sáng lập không xuất hiện.

Lãnh đạo không phải làm thay. Lãnh đạo là tạo ra hệ thống.

Dùng người bằng sự thấu hiểu

Một điều rất đặc biệt ở Hồ Chí Minh là khả năng tập hợp những con người rất khác nhau.

Trong lịch sử, quanh Người có trí thức, nông dân, nhà quân sự, nhà ngoại giao, người theo nhiều xu hướng khác nhau. Không phải ai cũng giống nhau, nhưng Người tìm được điểm chung lớn hơn khác biệt.

Doanh nghiệp hôm nay cũng đối diện bài toán tương tự. Không phải tuyển người giỏi nhất, mà là tạo ra môi trường để người khác biệt có thể cùng làm việc.

Lãnh đạo giỏi không phải người nói nhiều nhất, mà là người giúp đội ngũ phát huy tốt nhất.

TS. Nguyễn Mạnh Hùng

Giản dị là một năng lực quản trị

Nhiều người nghĩ sự giản dị chỉ là phẩm chất đạo đức. Tôi nghĩ khác. Đó còn là năng lực quản trị. Hồ Chí Minh có khả năng biến những điều lớn lao thành ngôn ngữ dễ hiểu. Nói ngắn. Nói rõ. Nói trúng.

Doanh nghiệp hiện nay đôi khi mắc bệnh rất phổ biến là chiến lược quá dài, khẩu hiệu quá nhiều, quy trình quá phức tạp. Nhưng thứ tạo ra hiệu quả thường là điều đơn giản. Một mục tiêu rõ. Một thông điệp rõ. Một văn hóa rõ. Người lãnh đạo càng lớn thường càng nói giản dị.

Luôn tự sửa mình trước khi sửa người khác

Trong Sửa đổi lối làm việc, Hồ Chí Minh nói rất nhiều về bệnh chủ quan, quan liêu, hình thức. Điều đáng chú ý là Người luôn bắt đầu từ việc tự nhìn lại mình.

Doanh nghiệp cũng vậy. Khó khăn không phải lúc nào đến từ thị trường, đôi khi đến từ chính bên trong như sự tự mãn, văn hóa yếu đi, mất khả năng học hỏi, lãnh đạo không còn chịu thay đổi... Một tổ chức suy yếu thường bắt đầu từ bên trong trước khi biểu hiện ra bên ngoài.

Người lãnh đạo phải học cách soi gương trước.

Có lẽ đó là bài học lớn nhất, tôi nghĩ điều khiến Chủ tịch Hồ Chí Minh còn sức ảnh hưởng lâu dài không chỉ vì Người làm nên lịch sử, mà vì nhiều điều trong tư duy và cách hành động của Người vẫn còn giá trị đến hôm nay. Doanh nhân không cần học Hồ Chí Minh để trở thành chính trị gia. Doanh nhân có thể học Hồ Chí Minh để lãnh đạo tốt hơn. Xây hệ thống tốt hơn. Hiểu con người hơn. Và quan trọng nhất, biết mình đang phụng sự điều gì lớn hơn chính bản thân.

Ngay lúc này tôi nghĩ, nếu mỗi doanh nhân chúng ta đọc kỹ, học kỹ từ Người vài điểm và ứng dụng cho ngon lành thì chắc chắn thành công.

(*) Chủ tịch Thái Hà Books