Doanh nhân tai tiếng trở thành cầu nối giúp Mỹ đạt thỏa thuận dầu mỏ với Venezuela

Trong suốt một thập kỷ, Alejandro Betancourt, doanh nhân 46 tuổi người Venezuela, vướng vào hàng loạt cuộc điều tra tại Mỹ và châu Âu liên quan các cáo buộc tham nhũng, rửa tiền và biển thủ hàng tỷ USD từ tập đoàn dầu khí quốc doanh Venezuela PDVSA.

Tuy nhiên, vị thế của Betancourt thay đổi đáng kể sau khi Mỹ mở chiến dịch bắt Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro tại Caracas hồi tháng 1.

Ngày 28/8, Tổng thống Donald Trump công bố điều ông gọi là "thỏa thuận dầu mỏ lớn nhất trong lịch sử thế giới".

Theo thỏa thuận, Mỹ sẽ nắm 35% cổ phần trong North American Blue Energy Partners (NABEP), công ty khai thác dầu do Betancourt sở hữu, đồng thời được tiếp cận nguồn trữ lượng khoảng 65 tỷ thùng.

NABEP được đăng ký tại Barbados và được chính quyền Venezuela trao quyền khai thác 17 mỏ dầu trong thời hạn 100 năm. Chính phủ Mỹ cũng có quyền mua 20% sản lượng dầu với mức giá tương đương chi phí sản xuất. Thương vụ được kỳ vọng thu hút gần 100 tỷ USD vốn tư nhân vào Venezuela.

Theo Washington Post, Tổng thống Trump ban đầu muốn theo đuổi phương án để chính phủ Mỹ trực tiếp nắm cổ phần tại PDVSA. Tuy nhiên, kế hoạch này khiến một số thành viên nội các lo ngại về các rào cản pháp lý.

Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright cho rằng Washington nên khuyến khích các tập đoàn dầu khí lớn tham gia vào ngành dầu mỏ Venezuela, trong khi một số quan chức cho rằng Betancourt có thể giúp giải quyết bài toán này.

Betancourt sinh năm 1980 tại Caracas và tốt nghiệp Đại học Suffolk ở Boston. Ông trở về Venezuela làm ăn rồi nhanh chóng mở rộng hoạt động sang nhiều lĩnh vực. Tài sản của doanh nhân này hiện được ước tính khoảng 2,6 tỷ USD, với mạng lưới khoảng 50 công ty tại 16 quốc gia.

Bước tiến quan trọng trong sự nghiệp của Betancourt đến từ mối quan hệ với Javier Alvarado Pardi, người từng giữ nhiều vị trí cấp cao trong lĩnh vực năng lượng Venezuela.

Năm 2009, khi Venezuela đối mặt khủng hoảng điện, Alvarado giới thiệu Betancourt cùng các đối tác với cha mình. Công ty Derwick Associates do Betancourt đồng sáng lập sau đó nhận 12 hợp đồng trị giá tổng cộng 5 tỷ USD từ chính phủ Venezuela mà không qua đấu thầu.

Sau đó, Betancourt mở rộng sang lĩnh vực dầu mỏ và đầu tư quốc tế. Tuy nhiên, sự nghiệp của ông cũng gắn với nhiều cuộc điều tra tại Tây Ban Nha, Thụy Sĩ, Andorra và Mỹ liên quan các cáo buộc tham nhũng có liên hệ với PDVSA.

Năm 2025, Betancourt 2 lần bị cảnh sát Anh bắt tại London theo các lệnh bắt từ Tây Ban Nha và Thụy Sĩ. Nhưng trong cùng giai đoạn, quan hệ giữa ông và Washington ngày càng được củng cố. Mỹ cấp cho Betancourt thị thực có thời hạn một năm vào tháng 6, trong khi Thụy Sĩ rút yêu cầu dẫn độ và các công tố viên liên bang tại Miami khép lại cuộc điều tra đối với ông.

Sau khi ông Maduro bị bắt, Betancourt tiếp tục đóng vai trò trung gian giữa Washington và chính quyền lâm thời Venezuela. Ông được cho là đã sử dụng mạng lưới quan hệ tại Venezuela để cung cấp thông tin giúp Mỹ ngăn các tàu thuộc diện bị trừng phạt vận chuyển dầu Venezuela.

Tháng 3, Betancourt nhận cuộc gọi từ Mauricio Claver Carone, cựu đặc phái viên của Nhà Trắng về Mỹ Latin, đề nghị ông hợp tác trong kế hoạch mới tại Venezuela. Washington sau đó yêu cầu Betancourt nhượng một phần NABEP để Mỹ tham gia và có tiếng nói trong quản trị doanh nghiệp. Ông đồng ý.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio gần đây giải thích rằng Washington lựa chọn Betancourt vì ông có kinh nghiệm khai thác dầu, không còn bị Mỹ điều tra và ủng hộ mạnh mẽ phe đối lập Venezuela.

Tổng thống lâm thời Rodriguez ngày 3/9 cũng lên tiếng bảo vệ doanh nhân này, khẳng định ông hiện không đối mặt cáo buộc nào tại Venezuela hoặc Mỹ.

Với những người theo dõi Betancourt nhiều năm, sự thay đổi vị thế của doanh nhân này cho thấy khả năng tận dụng các mối quan hệ và cơ hội chính trị. Nhà báo Venezuela Alek Boyd nhận xét Betancourt "luôn tìm được cách xuất hiện đúng nơi, đúng lúc để tránh rắc rối và kiếm tiền".