Độc đáo bộ sưu tập cổ vật lộ thiên đánh thức hồn cốt ngàn năm giữa lòng thành phố

Tại lối dẫn lên chánh điện uy nghiêm, không gian trưng bày lộ thiên bộ sưu tập cổ vật phục dựng đang trở thành điểm dừng chân hấp dẫn.

Hàng trăm hiện vật tái hiện lại câu chuyện nghìn năm được sắp xếp khéo léo hai bên hành lang khiến nhiều người dân và du khách thích thú.

Du khách có thể trực tiếp "chạm" vào lịch sử qua bộ sưu tập vũ khí, công cụ lao động và nhạc khí tinh xảo như chuông tai dê, tượng người quỳ đội đèn.

Dọc theo lối đi, từ những ngọn giáo, mũi mác đến dao găm có niên đại từ thời văn hóa Đông Sơn hiện ra vô cùng tinh xảo. Những hiện vật này phản ánh thời kỳ đúc đồng phát triển cực thịnh với kỹ thuật chạm trổ tuyệt mỹ. Chiếc rìu đồng với hình dáng cân đối, sắc lẹm cùng nhiều vật dụng sinh hoạt chờ đợi bước chân du khách đến khám phá và tận tay sờ thử để thấu cảm hơi thở xưa cũ.

“Bao tay đồng (hay vòng ống che tay) có gắn các chuông nhạc hình tai dê vô cùng đặc trưng của văn hóa Đông Sơn (2.000 - 2.500 năm)".

Theo chị Nhạn Dung, Di sản viên ngành bảo tàng, chiếc chuông tai dê là nhạc khí bằng đồng huyền bí, minh chứng cho trình độ luyện kim của cư dân Đông Sơn thời Hùng Vương. Với phần quai loe rộng đặc trưng như đôi sừng dê, hiện vật này không chỉ dùng trang trí mà còn là pháp khí linh thiêng trong các nghi lễ tế thần, cầu mùa.

Nếu trống đồng mang âm hưởng rền vang quyền uy thì chuông tai dê lại là nốt trầm mặc giữ nhịp cho đời sống tâm linh. Tiếng chuông giúp thầy cúng kết nối thần linh, trừ tà và bồi đắp mạch nguồn văn hóa truyền thống ngàn năm của người Việt cổ.

Tượng người quỳ đội đèn là bảo vật quốc gia tiêu biểu, minh chứng cho kỹ thuật đúc đồng thượng thừa của cư dân Đông Sơn.

Hình ảnh người đàn ông quỳ nâng đĩa đèn không chỉ thắp sáng không gian mà còn mang ý nghĩa tâm linh, kết nối giữa thực tại và cõi thiêng trong các nghi lễ cổ xưa. Hiện vật thể hiện sự giao thoa văn hóa đặc sắc qua trang phục, mũ đội và khuyên tai lớn tinh xảo. Qua bản phục dựng trực quan, du khách dễ dàng chiêm ngưỡng vẻ đẹp thẩm mỹ và trí tuệ của cha ông thời đại Hùng Vương dựng nước.

Bộ sưu tập vũ khí cổ khẳng định sức mạnh tự cường dân tộc từ thuở khai cơ. Những khí giới thô sơ ấy đã cùng tiền nhân giữ vững bờ cõi qua bao thăng trầm.

Quan sát kỹ, các hiện vật được phục dựng kỳ công từ chất liệu hiện đại như composite, lấy mẫu chính xác từ khuôn đúc gốc rồi phủ màu đồng cũ. Sắc xanh rêu phong ánh lên nét cổ kính khiến nhiều người ngỡ như đang đứng trước những cổ vật nghìn năm vừa được khai quật.

“Sự tỉ mỉ trong từng chi tiết sơn phết đã tạo nên hiệu ứng thị giác tuyệt vời, xóa nhòa khoảng cách giữa hiện tại và quá khứ xa xăm”, anh Hùng cho hay.

Anh Hoàng Công Hùng, một du khách đang say sưa chạm vào BST dao găm và rìu chiến, bày tỏ sự tâm đắc về cách tiếp cận này. Anh cho biết dù biết đây là đồ phục dựng nhưng cảm giác được cầm nắm, sờ tận tay vào những hoa văn cổ xưa mang lại xúc cảm rất thật. Cách trưng bày này không hề gây cảm giác xa cách như trong tủ kính, giúp người xem cảm nhận được linh hồn của tổ tiên thật gần gũi.

Văn hóa Đông Sơn là đỉnh cao của thời đại đồ đồng thau tại Việt Nam, ghi dấu ấn bởi sự sáng tạo và đôi bàn tay tài hoa của người Việt cổ.

Thời kỳ này, con người đã làm chủ kỹ thuật luyện kim phức tạp để tạo ra những công cụ lao động và vũ khí sắc bén. Sự xuất hiện của đồng thau không chỉ thay đổi phương thức sản xuất mà còn đánh dấu bước chuyển mình quan trọng trong cấu trúc xã hội và tư duy thẩm mỹ.

Các hoa văn chạm khắc trên phiến đồng thời kỳ này thường mô tả cảnh sinh hoạt, săn bắn hay hình ảnh chim lạc bay lượn. Những nét vẽ không chỉ mang tính trang trí mà còn là biểu tượng của niềm tin vào thiên nhiên và khát vọng chinh phục đất trời. So với các nền văn hóa cùng thời, tính vượt trội của đồ đồng Đông Sơn nằm ở độ tinh xảo trong hoa văn và độ bền bỉ của chất liệu đồng thau đặc trưng.

“Đây thực sự là cách giáo dục truyền thống tuyệt vời, giúp kiến thức lịch sử không còn khô khan trên những trang sách lý thuyết nữa”.

Cô Nguyễn Thị Thanh ngụ tại Thông Tây Hội, giáo viên lịch sử đã nghỉ hưu, chia sẻ: "Tôi vô cùng bất ngờ khi thấy các hiện vật vũ khí từ thô sơ đến tinh xảo được bày trí mở như thế này. Việc được chạm vào những mũi tên, ngọn giáo giúp học trò hiểu sâu sắc hơn về ý chí bảo vệ Tổ quốc của cha ông.

Công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa thông qua các mô hình phục dựng trực quan như thế này cần được nhân rộng hơn nữa.

Cùng chung mạch cảm xúc, bạn trẻ Lê Minh Anh, sinh viên ngành văn hóa, hào hứng phân tích: "Bộ sưu tập này giúp mình hình dung rõ ràng về kỹ thuật chế tác đỉnh cao của người Việt cổ qua các thời kỳ.

Từ những công cụ lao động đơn giản nhất đến các loại nhạc khí tinh xảo đều cho thấy tư duy logic và óc thẩm mỹ vượt thời đại. Được sờ vào từng thớ hoa văn giúp mình có thêm động lực nghiên cứu về nguồn cội văn hóa dân tộc mình."

Điểm đặc biệt thu hút mọi ánh nhìn chính là sự cho phép được "chạm" vào hiện vật, tạo nên một trải nghiệm tiếp cận lịch sử đầy mới mẻ và trực quan.

Sự hiện diện của bộ sưu tập "cổ vật" lộ thiên đã biến hành trình về nguồn của người dân phương Nam trở nên trọn vẹn và ý nghĩa hơn. Không chỉ là chiêm bái, du khách còn được trực tiếp tương tác với những biểu tượng văn hóa đặc trưng nhất của thời đại Hùng Vương. Những trải nghiệm sờ nắm, cảm nhận trực tiếp này giúp khơi dậy lòng tự hào và tình yêu lịch sử trong lòng mỗi con dân khi hướng về ngày đại lễ.

Hình ảnh các bạn nhỏ say mê nhìn ngắm, chăm chú tìm hiểu từng hiện vật trưng bày đã minh chứng cho sức sống bền bỉ của dòng chảy lịch sử dân tộc.

Không gian trưng bày này thực sự đã hoàn thành sứ mệnh kết nối các thế hệ, để câu chuyện về nghìn năm dựng nước không bao giờ phai nhạt. Những hiện vật phục dựng tuy không mang giá trị vật chất cổ xưa nhưng lại chứa đựng giá trị tinh thần vô giá về sự tiếp nối mạch nguồn văn hóa.

Sau khi tham quan bộ sưu tập, dòng người tiếp tục thành kính tiến vào chánh điện để thắp nén nhang lòng hướng về các vị vua khai quốc. Những hình ảnh về vũ khí, công cụ thời Đông Sơn vừa thấy bên ngoài như càng làm đậm tô thêm ý chí bền bỉ của dân tộc qua hàng nghìn năm.

Chuyến hành hương về Đền tưởng niệm các Vua Hùng nhờ thế mà trở thành một bài học lịch sử đầy màu sắc và cảm xúc.

Đứng giữa không gian linh thiêng, nhìn dòng người hào hứng khám phá "cổ vật", ta thấy mạch sống của dân tộc vẫn luôn trường tồn và rạng rỡ qua từng thế hệ.

Phòng trưng bày tại khu Đền như một bảo tàng thu nhỏ, tái hiện rực rỡ nền văn hóa Đông Sơn. Điểm nhấn độc đáo là sự kết hợp giữa cổ vật nghìn năm và các bản phục dựng tỉ lệ 1:1. Nơi đây là không gian giáo dục trực quan giúp thế hệ trẻ hiểu thêm kỹ thuật luyện kim thời kì dựng nước và bồi đắp lòng tự hào dân tộc ngay trong hành trình bái Tổ tại Khu đền tưởng niệm các vua Hùng giữa lòng đô thị phương Nam.