Đổi mới kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh: Động lực thúc đẩy phong trào thi đua dạy tốt, học tốt

Sân chơi trí tuệ cho các nhà trường

Đồng chí Nguyễn Hữu Bình, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết: Điểm mới nổi bật của kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh năm học 2025-2026 là đối với học sinh lớp 9, những năm học trước, đây là kỳ thi giữa các trường trung học cơ sở trọng điểm và các lớp chất lượng cao thì năm học này được chia thành 2 bảng. Bảng 1 vẫn là các trường trung học cơ sở trọng điểm và các lớp chất lượng cao; bảng 2 là học sinh lớp 9 của 99 đơn vị xã, phường thi với nhau. Cụ thể, số lượng các đội tuyển dự thi của xã, phường tối đa không quá 3% tổng số học sinh lớp 9 trên địa bàn. Trường hợp các xã, phường có tổng số thí sinh các đội tuyển không đủ 9 thí sinh thì được tăng lên tối đa 9 thí sinh/xã, phường (nếu có nguyện vọng). Các xã, phường có trường trọng điểm và các trường trung học cơ sở có lớp chất lượng cao thì ngoài các đội tuyển trên, được thành lập thêm các đội tuyển, số lượng thí sinh các đội tuyển dự thi tối đa không quá 40% học sinh lớp 9.

Buổi ôn thi nước rút của đội tuyển dự thi học sinh giỏi cấp tỉnh môn Sinh học tại Trường Trung học cơ sở Nguyễn Đăng Đạo (phường Kinh Bắc).

Đối với học sinh khối 12, những năm trước, ngoài 2 trường trung học phổ thông chuyên, Sở Giáo dục và Đào tạo vẫn chia bảng theo khối trung học phổ thông công lập, ngoài công lập và giáo dục thường xuyên thì năm học này chỉ còn 1 bảng chung. Cụ thể, 2 trường trung học phổ thông chuyên Bắc Ninh và Bắc Giang được chọn tối đa 15 thí sinh/môn thi/đơn vị; 106 đơn vị còn lại là 1 bảng, tổng số lượng thí sinh các đội tuyển của mỗi đơn vị không vượt quá 12,5% tổng số học sinh lớp 12 của đơn vị. Trường hợp đơn vị có tổng số thí sinh các đội tuyển không đủ 9 thí sinh dự thi thì được tăng tối đa 9 thí sinh/đơn vị (nếu có nguyện vọng).

Việc đổi mới kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh, đặc biệt đối với khối lớp 9, không chỉ phù hợp với điều kiện chính quyền địa phương 2 cấp mà còn tạo cơ hội tốt cho tất cả học sinh ở các trường trung học cơ sở đại trà, cũng như các xã, phường không có trường trọng điểm, lớp chất lượng cao vẫn được thử sức tại kỳ thi quan trọng này. Cô Nguyễn Thị Thúy Vân, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Lam Cốt (xã Quang Trung) phấn khởi: “Nhà trường không có các lớp chất lượng cao nhưng về tổng thể, giáo viên, học sinh đều rất nỗ lực trong dạy và học. Tại kỳ thi học sinh giỏi cấp xã gồm 5 trường trung học cơ sở (tổ chức ngày 7/12/2025) để chọn ra 14 học sinh theo quy định tham dự kỳ thi cấp tỉnh, trường vinh dự có 4 học sinh được chọn thi tỉnh. Tôi hy vọng đây là những nhân tố tiềm năng của xã Quang Trung trong kỳ thi quan trọng này”.

Phát hiện và tạo nguồn tài năng trẻ cho quê hương

Việc đổi mới kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh năm học 2025-2026 ngoài việc tạo sân chơi công bằng, khách quan cho tất cả các trường trung học cơ sở và trung học phổ thông, còn là nơi phát hiện và tạo nguồn tài năng trẻ cho quê hương. Những học sinh lớp 9 đoạt giải cấp tỉnh là nguồn tuyển liên thông chủ yếu vào các trường trung học phổ thông Chuyên Bắc Ninh và Bắc Giang, tạo nguồn học sinh giỏi quốc gia, quốc tế sau này; học sinh lớp 12 đoạt giải cấp tỉnh là những nhân tố tiềm năng đạt điểm cao tại kỳ tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026. Kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh năm học 2025-2026 thu hút 4,2 nghìn học sinh lớp 12 và 2,5 nghìn học sinh lớp 9 tham gia.

Điểm mới nổi bật tại kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh năm học 2025-2026 là tất cả học sinh đoạt giải đều được tỉnh thưởng tiền (theo Nghị quyết 98/2025/NQ-HĐND tỉnh Bắc Ninh ngày 10/12/2025), cụ thể: Giải Nhất 5 triệu đồng, Nhì 3 triệu đồng, Ba 2 triệu đồng và Khuyến khích 1 triệu đồng. Những năm trước, chỉ học sinh trung học cơ sở trọng điểm và lớp chất lượng cao đoạt giải cấp tỉnh mới được thưởng; học sinh khối trung học phổ thông không được thưởng.

Ở khối 9, học sinh sẽ thi các môn: Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh, Tin học, Khoa học tự nhiên 1 (Vật lí), Khoa học tự nhiên 2 (Hóa học), Khoa học tự nhiên 3 (Sinh học), Lịch sử và Địa lí 1 (Lịch sử), Lịch sử và Địa lí 2 (Địa lí). Mặc dù chia 2 bảng (trường trọng điểm, lớp chất lượng cao 1 bảng; các xã, phường 1 bảng) nhưng các thí sinh vẫn thi chung 1 đề. Tổng số giải khuyến khích trở lên khối xã, phường chiếm khoảng 60%; tổng số giải khối các trường trọng điểm, lớp chất lượng cao cũng chiếm khoảng 60% nhưng có ngưỡng điểm đoạt các loại giải tối thiểu bằng điểm đoạt các loại giải của các trường trung học cơ sở đại trà của xã, phường.

Ở khối 12, học sinh các môn: Toán, Vật lí, Hóa học, Sinh học, Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí, Tin học và Ngoại ngữ. Tổng số giải từ khuyến khích trở lên (trừ các trường trung học phổ thông chuyên) chiếm khoảng 65% tổng số thí sinh dự thi; học sinh các trường trung học phổ thông chuyên xếp riêng, trong đó tổng số thí sinh đoạt giải khoảng 65% nhưng có ngưỡng điểm đoạt các loại giải tối thiểu bằng điểm đoạt các loại giải của các trường trung học phổ thông không chuyên.

Đồng chí Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Hữu Bình khẳng định, việc đổi mới kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh rất quan trọng và cần thiết, vừa phù hợp với điều kiện chính quyền địa phương 2 cấp, vừa tạo động lực thúc đẩy phong trào thi đua dạy tốt, học tốt, nhất là mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn trong các nhà trường. “Kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh năm học 2025-2026 sẽ diễn ra lúc 8 giờ ngày 20/1/2026 và công bố kết quả thi trước 30/1/2026” - đồng chí Nguyễn Hữu Bình cho biết.

Trọng Khánh