Đổi mới, nâng cao chất lượng giám sát

Đoàn giám sát HĐND tỉnh kiểm tra thực tế tại làng nghề bánh khẩu xén, bánh chí chọp ở bản Bắc II, phường Mường Lay. Ảnh: Trần Toàn

Dấu ấn nổi bật là hoạt động giám sát tại các kỳ họp ngày càng thực chất. Việc xem xét báo cáo không còn hình thức mà trở thành quá trình “soi chiếu” toàn diện những tồn tại, hạn chế. Thảo luận tổ và tại hội trường diễn ra sôi nổi, đại biểu thẳng thắn phản biện, truy đến cùng vấn đề, thể hiện rõ vai trò cơ quan dân cử. Hoạt động chất vấn đi thẳng vào trọng tâm, làm rõ trách nhiệm; sau chất vấn, việc giám sát thực hiện được tăng cường, tạo chuyển biến rõ rệt trong giải quyết kiến nghị của cử tri.

Trong nhiệm kỳ, HĐND tỉnh, Thường trực HĐND và các Ban đã tổ chức 31 cuộc giám sát chuyên đề, tập trung vào những lĩnh vực tác động trực tiếp đến đời sống nhân dân. Qua đó, 439 kiến nghị được đưa ra, với tỷ lệ giải quyết đạt trên 96%. Hoạt động giám sát không chỉ dừng lại ở phát hiện vấn đề, mà đi sâu phân tích nguyên nhân, xác định rõ trách nhiệm và đề xuất giải pháp khả thi, sát thực tiễn. Sau giám sát, HĐND tỉnh đã ban hành 7 nghị quyết chuyên đề, tạo cơ sở pháp lý để các cơ quan chức năng tổ chức thực hiện, khắc phục hạn chế, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Giám sát giữa hai kỳ họp được duy trì thường xuyên, liên tục, có trọng tâm, trọng điểm. Thường trực HĐND tỉnh chủ động điều hòa, phân công các Ban giám sát theo lĩnh vực, tránh chồng chéo, nâng cao hiệu quả. Đặc biệt, công tác giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri đạt kết quả tích cực, với 108/108 kiến nghị được tiếp thu, giải quyết và trả lời, đạt tỷ lệ 100%. Đây là minh chứng cho vai trò cầu nối giữa cử tri và chính quyền, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân.

Báo cáo giám sát kết quả giải quyết kiến nghị của cử tri đến trước và sau kỳ họp thứ 21 (trình tại Kỳ họp 24, tháng 12/2025), HĐND tỉnh khóa XV, bà Lương Thị Hồng Nhung, Phó Ban Dân tộc, HĐND tỉnh cho biết, Ban được phân công giám sát kết quả giải quyết 6 kiến nghị cử tri. Qua theo dõi, kiến nghị của cử tri cơ bản được giải quyết kịp thời, dứt điểm, không để cử tri kiến nghị lại nhiều lần.

Đơn cử, kiến nghị của cử tri tại xã Thanh Nưa về việc thi công nâng cấp quốc lộ 12 làm hư hỏng hệ thống cấp nước sinh hoạt của nhiều bản đã được HĐND tỉnh theo sát, đôn đốc Sở Xây dựng xử lý. Qua giám sát, nguyên nhân và trách nhiệm của các bên được làm rõ, các giải pháp khắc phục được triển khai kịp thời, bảo đảm cấp nước ổn định cho người dân. Các đơn vị đã cùng ký biên bản và thống nhất thời gian hoàn thành việc khắc phục hư hỏng công trình.

Vụ việc như vậy cho thấy, giám sát không còn dừng ở “ghi nhận”, mà đã đi đến cùng vấn đề, bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhân dân. Tại xã Mường Phăng, tình trạng chồng lấn đất rừng giữa bản Huổi Chổn và các bản Nà Nọi 1, 2 từng kéo dài, ảnh hưởng đến công tác quản lý, bảo vệ rừng và quyền lợi của người dân. Thông qua giám sát, trách nhiệm được xác định rõ, các cơ quan chức năng hướng dẫn địa phương tổ chức đối thoại, thống nhất phương án xử lý. Sau khi làm rõ diện tích chồng lấn, việc thu hồi, giao lại đất rừng được thực hiện công khai, minh bạch, tạo sự đồng thuận trong nhân dân.

Từ thực tiễn đó có thể khẳng định, hoạt động giám sát của HĐND tỉnh nhiệm kỳ qua đã từng bước đi vào thực chất, tạo tác động rõ rệt đến hoạt động điều hành của chính quyền. Vai trò, vị thế của HĐND được nâng lên, trách nhiệm của các cơ quan chịu sự giám sát được siết chặt, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh trên địa bàn.

Theo HĐND tỉnh, hoạt động giám sát không phải là phát hiện được bao nhiêu vấn đề, mà là theo đến cùng việc giải quyết, làm rõ trách nhiệm và tạo chuyển biến thực chất. Vì vậy, HĐND tỉnh luôn chú trọng đổi mới cả nội dung và phương thức, lựa chọn đúng những vấn đề trọng tâm, bức xúc, gắn trực tiếp với đời sống nhân dân; tăng cường tái giám sát, bảo đảm các kiến nghị được thực hiện nghiêm túc. Chất lượng giám sát được đo bằng hiệu quả sau giám sát và sự hài lòng của cử tri.

Kiến nghị của người dân các bản Noong É, Pu Lau, xã Mường Nhà về hỗ trợ sản xuất, mở rộng diện tích trồng dứa được HĐND các cấp tiếp thu, chuyển cơ quan chức năng giải quyết.

Bước sang nhiệm kỳ mới, yêu cầu đặt ra đối với hoạt động giám sát ngày càng cao trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển nhanh, bền vững. Vì vậy cần tiếp tục đổi mới nội dung giám sát theo hướng lựa chọn đúng, trúng những vấn đề bức xúc, có tác động lớn. Giám sát phải gắn với trách nhiệm giải trình, làm rõ đến cùng nguyên nhân và trách nhiệm của từng cơ quan, cá nhân.

Cùng với đó, cần nâng cao chất lượng hoạt động chất vấn. Việc theo dõi, giám sát sau chất vấn phải chặt chẽ, có cơ chế đánh giá cụ thể, tránh tình trạng “hứa nhiều, làm ít”. Đổi mới phương thức giám sát, đặc biệt là ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, là yêu cầu cấp thiết. Mô hình “giám sát số” sẽ giúp nâng cao tính minh bạch, kịp thời và hiệu quả trong toàn bộ quy trình đến kết quả thực hiện. Tăng cường phối hợp với các cơ quan liên quan để bảo đảm các kiến nghị sau giám sát được thực hiện đồng bộ, hiệu quả.

Giám sát không nhằm “bắt lỗi”, mà hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, phục vụ nhân dân tốt hơn. Với định hướng đổi mới trong thời gian tới, hoạt động giám sát của HĐND tỉnh được kỳ vọng sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả, thực sự trở thành công cụ quan trọng để kiểm soát quyền lực, thúc đẩy phát triển và củng cố niềm tin của nhân dân đối với chính quyền địa phương.

Bài, ảnh: Quốc Huy