Đổi mới quản lý đại lý làm thủ tục hải quan: Bỏ điều kiện kinh doanh, tăng hậu kiểm
Thông tư 83/2026/TT-BTC thay đổi phương thức quản lý hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan. Doanh nghiệp không còn phải đáp ứng điều kiện kinh doanh như trước mà chuyển sang cơ chế tự đáp ứng tiêu chuẩn, thông báo hoạt động và chịu sự hậu kiểm của cơ quan hải quan.
Thông tư số 83/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 quy định tiêu chuẩn hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan, tiêu chuẩn nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan; tổ chức thi, cấp chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan; quản lý hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan, nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan.
Theo quy định hoạt động kinh doanh dịch vụ đại lý làm thủ tục hải quan không còn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, không còn phải cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện trước khi hoạt động kinh doanh. Thay vào đó, Bộ Tài chính quản lý bằng tiêu chuẩn. Doanh nghiệp tự rà soát, đối chiếu tiêu chuẩn quy định để xây dựng, trang bị các tiêu chuẩn theo quy định và thông báo cho Cục Hải quan việc đáp ứng tiêu chuẩn hoạt động đại lý hải quan và nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan làm việc tại doanh nghiệp trước khi hoạt động. Doanh nghiệp thực hiện và tự chịu trách nhiệm đối với hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan.

(Ảnh minh họa)
Cơ quan hải quan sẽ chuyển trọng tâm sang hậu kiểm, giám sát việc duy trì các tiêu chuẩn của doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp không đảm bảo duy trì các tiêu chuẩn thì cơ quan hải quan sẽ dừng quyền hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan của doanh nghiệp trên hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan.
Bên cạnh đó, để thay thế cơ chế quản lý theo điều kiện, Thông tư 83/2026/TT-BTC lần đầu ban hành bộ tiêu chuẩn áp dụng đối với cả doanh nghiệp đại lý làm thủ tục hải quan và nhân viên đại lý.
Theo đó, doanh nghiệp phải đáp ứng các tiêu chuẩn về tư cách pháp lý, hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ khai hải quan điện tử, có nhân viên đạt chuẩn theo quy định và không thuộc trường hợp bị dừng hoạt động do vi phạm.
Đối với nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan, Thông tư quy định rõ các tiêu chuẩn về trình độ chuyên môn, chứng chỉ nghiệp vụ, yêu cầu cập nhật kiến thức định kỳ, được cấp mã số nhân viên và đáp ứng đầy đủ các điều kiện để hành nghề.
Việc xây dựng hệ thống tiêu chuẩn thay cho điều kiện kinh doanh được kỳ vọng sẽ nâng cao chất lượng dịch vụ, đồng thời tạo cơ sở để cơ quan quản lý thực hiện hậu kiểm hiệu quả hơn.
Bên cạnh đổi mới cơ chế quản lý doanh nghiệp, Thông tư cũng hiện đại hóa quy trình tổ chức thi cấp chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan.
Theo quy định mới, thí sinh đăng ký dự thi trực tuyến thông qua Cổng dịch vụ công của Cục Hải quan thay vì nộp hồ sơ giấy như trước. Việc số hóa quy trình giúp giảm thời gian, chi phí và tạo thuận lợi cho người dự thi.
Kỳ thi tiếp tục được tổ chức theo hình thức trắc nghiệm trên máy tính nhằm bảo đảm tính khách quan, minh bạch và nâng cao hiệu quả quản lý.
Đồng thời, Thông tư cũng bãi bỏ một số quy định trước đây như phúc khảo kết quả thi, miễn thi một số môn và bảo lưu kết quả thi, góp phần đơn giản hóa quy trình quản lý.











