Đổi mới quản trị, phát triển giáo dục toàn diện từ nền tảng thể chế và nguồn lực chiến lược
THỂ THAO VÀ VĂN HÓA - E-MAGAZINE
Nhân dịp năm học mới 2026 - 2027 và tròn một năm toàn ngành nhìn lại hành trình triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn đã có những chia sẻ về những điểm sáng trong công tác hoàn thiện thể chế đến bước đột phá phát triển giáo dục vùng khó khăn, cũng như phác họa những định hướng trọng tâm nhằm đưa ngành giáo dục bước vào năm học mới với những chuyển biến thực chất và vững chắc.
Đồng chí Hoàng Minh Sơn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo trao đổi các nội dung của chuyên đề: "Những nội dung cốt lõi, chiến lược trong giáo dục, đào tạo và định hướng thông tin các vấn đề trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo" ngày 28/8/2026 tại TTXVN. Ảnh: Minh Quyết - TTXVN
Mở đầu trả lời phỏng vấn báo Thể thao và Văn hóa (TTXVN), người đứng đầu ngành giáo dục nói: “Năm qua là năm tập trung và hoàn thiện thể chế chính sách. Với khối lượng công việc rất lớn, toàn ngành đã cơ bản hoàn thiện các cơ chế chính sách, thể chế hóa những nội dung cơ bản của Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị. Bên cạnh đó, nhiều cơ chế chính sách đã có tác động trực tiếp tới toàn ngành, nhất là cơ hội học tập và tiếp cận giáo dục của học sinh được cải thiện đáng kể. Số học sinh vào trung học phổ thông năm nay tăng rất mạnh, tiến dần tới mục tiêu phổ cập trung học phổ thông và tương đương.
Cơ sở vật chất trường lớp được đặc biệt quan tâm, nhất là tại các vùng sâu, vùng xa với chủ trương triển khai xây dựng 248 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền. Đến nay đã có 108 trường được triển khai để đưa vào sử dụng, vận hành ngay trong năm học mới này, tạo cơ hội rất quan trọng và tốt đẹp để học sinh các xã biên giới được học tập trong môi trường đầy đủ, sinh hoạt và phát triển toàn diện.
1 / 15
‹ ›
2 / 15
‹ ›
3 / 15
‹ ›
4 / 15
‹ ›
5 / 15
‹ ›
6 / 15
‹ ›
7 / 15
‹ ›
8 / 15
‹ ›
9 / 15
‹ ›
10 / 15
‹ ›
11 / 15
‹ ›
12 / 15
‹ ›
13 / 15
‹ ›
14 / 15
‹ ›
15 / 15
‹ ›
1 / 15
‹ ›
Chú thích ảnh 1
Trong không khí náo nức trước thềm năm học mới, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Sam Mứn, tỉnh Điện Biên như khoác lên mình một sức sống mới với sắc đỏ của cờ Đảng, cờ Tổ quốc rực rỡ trên các dãy nhà mới, hòa cùng màu xanh của núi rừng và đồng ruộng tạo nên diện mạo tươi sáng, rộn ràng, sẵn sàng chào đón những học sinh bước vào năm học 2026 - 2027. Ảnh: Xuân Tư - TTXVN
Thứ hai là sự chuyển biến rất lớn về đào tạo nguồn nhân lực trong các ngành trọng điểm, chiến lược. Các cơ sở giáo dục đại học đã thay đổi nhận thức và có cách đi đúng đắn. Với chính sách học phí, học bổng trong quy định dành cho các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược, chúng ta đã tạo ra sự thay đổi lớn về số lượng và chất lượng thí sinh theo học. Một số ngành then chốt, công nghệ chiến lược có điểm chuẩn đầu vào rất cao, đặc biệt tại các cơ sở giáo dục đại học lớn.
Thứ ba là kết quả nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển giao có sự cải thiện mạnh, công bố quốc tế có uy tín tăng mạnh so với trước đây. Những yếu tố đó, cùng với sự chuyển biến lớn trong nhận thức, quan điểm phát triển giáo dục đào tạo, sự quan tâm đặc biệt của các cấp chính quyền từ trung ương đến địa phương và sự quyết tâm của các cơ sở giáo dục, đã tạo ra sức mạnh của cả hệ thống để bước vào năm học mới với những chuyển biến mạnh mẽ và kết quả thực chất hơn.”
1 / 12
‹ ›
2 / 12
‹ ›
3 / 12
‹ ›
4 / 12
‹ ›
5 / 12
‹ ›
6 / 12
‹ ›
7 / 12
‹ ›
8 / 12
‹ ›
9 / 12
‹ ›
10 / 12
‹ ›
11 / 12
‹ ›
12 / 12
‹ ›
1 / 12
‹ ›
Chú thích ảnh 1
Sau thời gian khẩn trương thi công, hai Trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở tại xã A Lưới 4 và xã A Lưới 3 (thành phố Huế) đã cơ bản hoàn thành, khoác lên mình diện mạo khang trang, hiện đại, sẵn sàng đón học sinh bước vào năm học 2026 - 2027. Việc đưa hai ngôi trường mới vào sử dụng không chỉ bổ sung cơ sở vật chất giáo dục được đầu tư đồng bộ, mà còn tạo “hơi thở mới” cho giáo dục vùng cao A Lưới, mở thêm cơ hội để học sinh các xã miền núi được học tập, sinh hoạt trong môi trường tốt hơn ngay tại quê hương. Ảnh: Văn Dũng - TTXVN
THỂ THAO & VĂN HÓA
Như Bộ trưởng vừa nói, kết quả xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền, với hàng trăm trường sắp đi vào vận hành trong năm học mới này là minh chứng cho hiệu quả vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ trung ương đến địa phương. Xin Bộ trưởng đánh giá cụ thể hơn về giải pháp mang tính chiến lược này?
- Một trong những mục tiêu hàng đầu của Nghị quyết số 71-NQ/TW đặt ra là mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục công bằng có chất lượng. Ở các xã biên giới, vùng đặc biệt khó khăn, học sinh gặp rất nhiều khó khăn khi đến trường, không chỉ do đường xá xa xôi mà điều kiện kinh tế gia đình còn hạn chế để đưa đón hoặc lo bữa ăn hằng ngày cho các em yên tâm học hành.
Chính vì vậy, chủ trương theo Kết luận số 81 của Bộ Chính trị về việc xây dựng 248 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền với đầy đủ điều kiện cơ sở vật chất, học tập và sinh hoạt là một giải pháp mang tính chiến lược. Với số kinh phí không quá lớn, chúng ta đã có một hệ thống trường lớp tại các xã biên giới với đầy đủ điều kiện để không chỉ giúp các em học tập, ăn ở, sinh hoạt, phát triển toàn diện, mà còn góp phần quan trọng vào việc phát triển nguồn nhân lực tại địa phương cũng như giữ vững an ninh quốc phòng tại các địa bàn biên giới.
Qua kết quả triển khai đợt này, Bộ sẽ đánh giá, sơ kết để đề xuất với Bộ Chính trị, Chính phủ tiếp tục triển khai tại các xã khó khăn khác, không chỉ riêng các xã biên giới đất liền. Đây sẽ là bước đột phá trong việc mở rộng tiếp cận giáo dục công bằng, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại các vùng đồng bào khó khăn.
1 / 17
‹ ›
2 / 17
‹ ›
3 / 17
‹ ›
4 / 17
‹ ›
5 / 17
‹ ›
6 / 17
‹ ›
7 / 17
‹ ›
8 / 17
‹ ›
9 / 17
‹ ›
10 / 17
‹ ›
11 / 17
‹ ›
12 / 17
‹ ›
13 / 17
‹ ›
14 / 17
‹ ›
15 / 17
‹ ›
16 / 17
‹ ›
17 / 17
‹ ›
1 / 17
‹ ›
Chú thích ảnh 1
Loạt Trường Phổ thông nội trú liên cấp tại các vùng biên giới Lai Châu như: Pa Tần, Phong Thổ, Hua Bum, Bum Nưa… đã sẵn sàng đón học sinh và các thầy cô giáo đến học tập và công tác trong năm học mới. Ảnh: Nguyễn Oanh-TTXVN
THỂ THAO & VĂN HÓA
Bước sang năm học mới 2026 - 2027, để đưa Nghị quyết 71 thấm sâu vào thực tiễn từng nhà trường, đâu là những nhiệm vụ trọng tâm mà ngành giáo dục sẽ tập trung triển khai, thưa Bộ trưởng?
- Có rất nhiều việc phải làm, nhưng trước hết, ngành giáo dục sẽ đổi mới mạnh mẽ hệ thống quản trị giáo dục từ quản lý nhà nước tới quản trị trong nhà trường. Đây là yêu cầu cấp thiết, gắn liền với việc ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để đổi mới mô hình quản trị theo mục tiêu, chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển giáo dục. Chúng ta sẽ xây dựng bộ chỉ số phát triển giáo dục quốc gia, địa phương và đại học, quản lý dựa trên dữ liệu và mục tiêu.
Nhiệm vụ trọng tâm thứ hai là tiếp tục đầu tư nguồn lực để xây dựng đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên và cơ sở vật chất đạt chuẩn. Có như vậy mới mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục cho người dân, trước mắt ở các cấp học phổ thông và giáo dục nghề nghiệp để thực hiện mục tiêu phổ cập trung học phổ thông và tương đương vào năm 2035, đồng thời mở rộng đào tạo nhân lực có kỹ năng nghề.
Hiện nay, nhiều khu vực có sĩ số học sinh trên lớp rất đông; việc trang bị đủ trường lớp sẽ giúp giảm sĩ số, nâng cao chất lượng. Sau khi sắp xếp trường lớp, việc bố trí, điều tiết đội ngũ giáo viên theo từng môn học, địa bàn để tránh tình trạng thừa thiếu cục bộ, tuyển dụng đủ biên chế là điều kiện cốt lõi để nâng cao chất lượng. Nhà nước cũng sẽ ưu tiên đầu tư qua việc lồng ghép 4 chương trình mục tiêu quốc gia để các địa phương chủ động sử dụng nguồn kinh phí phát triển giáo dục, đào tạo và y tế.
Nhiệm vụ thứ ba là tiếp tục đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu về số lượng, chất lượng và cơ cấu, đặc biệt cho các ngành then chốt, chiến lược của đất nước. Với các chính sách đã ban hành, số lượng và chất lượng sinh viên theo học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt đã tăng lên. Sắp tới, chúng ta cần tiếp tục đầu tư trang bị thêm cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, kết nối với doanh nghiệp và gắn kết đào tạo với nghiên cứu khoa học để sinh viên ra trường đáp ứng tốt yêu cầu trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo tác động mạnh mẽ và yêu cầu tăng năng suất lao động trong giai đoạn tới.
Bên cạnh đó, các cơ sở giáo dục đại học phải gắn kết chặt chẽ để đẩy mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo; không chỉ tăng số lượng công bố quốc tế mà còn phải tạo ra giá trị, sản phẩm công nghệ giải quyết các bài toán thực tiễn của địa phương, vùng và quốc gia.
1 / 9
‹ ›
2 / 9
‹ ›
3 / 9
‹ ›
4 / 9
‹ ›
5 / 9
‹ ›
6 / 9
‹ ›
7 / 9
‹ ›
8 / 9
‹ ›
9 / 9
‹ ›
1 / 9
‹ ›
Chú thích ảnh 1
Với chủ đề “Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất”, năm học 2026-2027 diễn ra trong bối cảnh đặc biệt khi cả nước thực hiện sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục công lập với quy mô lớn. Tại Hưng Yên - một trong những tỉnh, thành phố có tỷ lệ giảm đầu mối trường học lớn nhất cả nước (tỷ lệ giảm 61,92%), các địa phương, nhà trường đang khẩn trương hoàn tất những phần việc cuối cùng, sẵn sàng cho năm học mới với tâm thế mới, diện mạo mới và tư duy đổi mới mạnh mẽ. Ảnh: Thu Hoài - TTXVN
THỂ THAO & VĂN HÓA
Việc đảm bảo "đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên" là vấn đề đã được đặt ra từ nhiều năm nhưng không dễ giải quyết một sớm một chiều. Bộ trưởng có những kiến nghị gì đối với các địa phương để cùng đồng hành với ngành trong vấn đề này?
- Trong thời gian qua, lãnh đạo các địa phương đã hết sức quan tâm đến giáo dục đào tạo, nhiều địa phương đã đề ra các chính sách quan trọng và đưa giáo dục vào vị trí trung tâm trong phát triển kinh tế - xã hội.
Trong thời gian tới, chúng tôi mong rằng các địa phương tiếp tục quan tâm dành quỹ đất, cơ sở vật chất để xây dựng đủ trường lớp và bố trí đủ đội ngũ giáo viên. Đối với những vùng khó khăn, địa phương không đủ điều kiện ngân sách, cần xây dựng đề xuất rõ ràng để Bộ tổng hợp, báo cáo các cấp có thẩm quyền và ưu tiên bố trí nguồn lực qua các chương trình mục tiêu quốc gia.
Nhu cầu đầu tiên của học sinh là phải bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục có chất lượng, vì vậy việc bảo đảm đủ trường đủ lớp là yêu cầu cấp thiết hàng đầu.
1 / 9
‹ ›
2 / 9
‹ ›
3 / 9
‹ ›
4 / 9
‹ ›
5 / 9
‹ ›
6 / 9
‹ ›
7 / 9
‹ ›
8 / 9
‹ ›
9 / 9
‹ ›
1 / 9
‹ ›
Chú thích ảnh 1
Tại các xã biên giới của tỉnh Lạng Sơn, niềm vui tựu trường năm nay đặc biệt hơn khi các em được học tập, ăn, ở trong những ngôi trường nội trú mới khang trang, hiện đại, đầy đủ trang thiết bị, tiện nghi. Ảnh: Quang Quyết - TTXVN
THỂ THAO & VĂN HÓA
Cận kề năm học mới, Bộ trưởng có lời chia sẻ hay nhắn gửi nào dành cho đội ngũ nhà giáo - những người quyết định chất lượng giáo dục - cũng như gửi gắm tới các em học sinh?
- Đối với đội ngũ nhà giáo: Đội ngũ giáo viên quyết định chất lượng giáo dục. Đảng và Nhà nước luôn dành nhiều chính sách ưu tiên, nâng cao mức hỗ trợ phụ cấp và cụ thể hóa Luật Nhà giáo để có các chính sách đi kèm. Tuy nhiên, chúng tôi rất chia sẻ với các thầy cô giáo phổ thông trong quá trình sắp xếp, sáp nhập trường lớp vừa qua có thể phải đi lại, làm việc xa hơn, hay việc các thầy cô hiệu trưởng, hiệu phó chuyển sang trực tiếp đứng lớp. Chúng tôi vô cùng trân trọng và cảm ơn các thầy cô luôn tâm huyết, trách nhiệm, đặt lợi ích chung của sự nghiệp giáo dục và học sinh lên trên hết. Mong các thầy cô tiếp tục giữ vững nhiệt huyết, đạo đức nghề nghiệp để hoàn thành tốt sứ mệnh mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó.
Ông Hoàng Minh Sơn
Bộ trưởng Bộ GD&ĐT
”
Chúng tôi rất chia sẻ với các thầy cô giáo phổ thông trong quá trình sắp xếp, sáp nhập trường lớp vừa qua có thể phải đi lại, làm việc xa hơn, hay việc các thầy cô hiệu trưởng, hiệu phó chuyển sang trực tiếp đứng lớp. Chúng tôi vô cùng trân trọng và cảm ơn các thầy cô luôn tâm huyết, trách nhiệm, đặt lợi ích chung của sự nghiệp giáo dục và học sinh lên trên hết.
- Đối với các em học sinh: Đảng và Nhà nước đã dành sự quan tâm đặc biệt để xây dựng trường lớp và nâng cao chất lượng giáo dục, tạo điều kiện tốt nhất cho các em học tập. Nhiệm vụ và trách nhiệm của các em là phải nỗ lực hết mình, không chỉ học tập kiến thức chuyên môn mà còn rèn luyện đạo đức, phẩm chất và trách nhiệm xã hội, để vừa phát triển toàn diện bản thân, vừa đóng góp cho sự phát triển của xã hội và đất nước trong tương lai.
Trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!
Thực hiện và Thiết kế: PHẠM HUY
Ảnh: THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM
BÁO THỂ THAO VÀ VĂN HÓA