Tinh gọn mạng lưới trường lớp, nâng chất lượng giáo dục

Ông Nguyễn Tân, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo. 

Thưa ông, sắp xếp mạng lưới trường học là một trong những nhiệm vụ lớn trước thềm năm học 2026 - 2027. Ngành giáo dục dựa trên những nguyên tắc nào để vừa tinh gọn đầu mối, vừa bảo đảm quy mô trường lớp hợp lý?

Năm học 2026 - 2027, cùng với cả nước, TP. Huế thực hiện chủ trương của Trung ương về sắp xếp mạng lưới trường lớp theo lộ trình, phù hợp với chính quyền địa phương 2 cấp. Việc sắp xếp được triển khai đối với các cơ sở giáo dục từ mầm non đến phổ thông, bảo đảm tinh gọn, phù hợp quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy mô dân số và không gian phát triển của từng địa phương.

Việc sắp xếp không ảnh hưởng đến hoạt động dạy và học, trọng tâm là kiện toàn tổ chức bộ máy, giảm đầu mối quản lý và những cơ sở lẻ không đủ điều kiện tổ chức dạy học. Qua đó, hình thành quy mô trường học phù hợp, sử dụng hiệu quả nguồn lực về đội ngũ, cơ sở vật chất, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.

Việc bố trí, sử dụng đội ngũ, nhất là cán bộ quản lý và những trường hợp dôi dư sau sắp xếp được cán bộ, giáo viên đặc biệt quan tâm. Sở GD&ĐT phối hợp với các địa phương như thế nào để điều tiết, bố trí đội ngũ hợp lý, vừa bảo đảm quyền lợi, vừa phát huy năng lực và thực hiện mục tiêu tinh gọn?

Sau sắp xếp, mạng lưới các cơ sở giáo dục có sự thay đổi lớn. Riêng giáo dục mầm non, tiểu học và THCS, số cơ sở giảm 49,2%, từ 502 còn 246 trường.

Cùng với giảm đầu mối, ngành sắp xếp, bố trí lại đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên; giảm cán bộ quản lý, tăng cường giáo viên trực tiếp giảng dạy, bảo lưu chế độ, phụ cấp đối với cán bộ quản lý bị ảnh hưởng. Những người có chuyên môn phù hợp được bố trí trở lại giảng dạy. Trường hợp đủ điều kiện, có nhu cầu nghỉ hưu được thực hiện chính sách theo quy định.

Đối với nhân viên, việc bố trí thực hiện theo hướng dẫn của Chính phủ, phù hợp thực tế từng cơ sở. Ngành tăng cường dạy học liên trường, giữa các điểm trường, phân hiệu và các cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn; điều động, thuyên chuyển, biệt phái để điều tiết đội ngũ, khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ.

Trường Tiểu học Thủy Lương (phường Hương Thủy) đón học sinh tựu trường. 

Sau khi sắp xếp, Sở GD&ĐT đánh giá thế nào về khả năng vận hành của các trường và ngành sẽ có giải pháp gì để thực sự nâng cao hiệu quả quản trị, chất lượng giáo dục?

Sau sắp xếp, sẽ hình thành nhiều mô hình trường học mới, trong đó có những trường nhiều cấp học, nhiều điểm trường. Do đó, công tác quản trị và tổ chức dạy học phải có những thay đổi phù hợp. Ngành đã tổ chức hội nghị, tập huấn để các cơ sở giáo dục chủ động thích ứng với mô hình mới.

Ngay cả việc xây dựng thời khóa biểu ở những trường quy mô lớn, nhiều phân hiệu, điểm trường phải được tính toán phù hợp, vừa tạo thuận lợi cho học sinh, vừa đáp ứng yêu cầu tổ chức dạy học, quản lý; không để việc sắp xếp ảnh hưởng đến giáo viên và điều kiện học tập của học sinh.

Quan trọng hơn, phải đổi mới quản trị nhà trường, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu ngành, giúp các trường chủ động tổ chức, điều hành, bảo đảm hoạt động thông suốt.

Người đứng đầu cơ sở giáo dục phải kịp thời cập nhật thông tin, đổi mới quản trị, nâng cao năng lực điều hành. Khi giảm đầu mối trung gian, nhà trường trực tiếp tham mưu về phát triển giáo dục cho chính quyền xã, phường; đồng thời chịu trách nhiệm về chuyên môn và giải trình trước chính quyền địa phương.

 Hân hoan bước vào năm học mới 2026 - 2027.

Đến thời điểm này, ngành giáo dục thành phố đã chuẩn bị các phương án về đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất cho năm học mới như thế nào? Những vấn đề nào đang được ngành tập trung tháo gỡ trước ngày khai giảng, thưa ông?

Đối với TP. Huế, năm học mới bắt đầu vào mùa mưa bão nên công tác bảo đảm an toàn cho trường học, nhất là các trường bán trú, nội trú và địa bàn khó khăn được đặc biệt quan tâm.

Về đội ngũ, ngành đã tham mưu lãnh đạo thành phố bố trí biên chế năm học 2026 - 2027. Sở tiếp tục rà soát, sắp xếp giáo viên, xây dựng chỉ tiêu hợp đồng giảng dạy, phối hợp với chính quyền xã, phường điều tiết, sử dụng đội ngũ hiệu quả.

Đặc biệt, ngành đang khẩn trương hoàn thiện, đưa vào vận hành các trường học nội trú tại các xã khu vực biên giới, phối hợp với các sở, ngành chuẩn bị các điều kiện để khánh thành, khai giảng. Qua đó phát huy hiệu quả nguồn lực đầu tư, từng bước nâng cao chất lượng giáo dục ở các xã biên giới, thực hiện mục tiêu Nghị quyết 181 của Bộ Chính trị về đầu tư, phát triển trường học tại các xã biên giới đất liền.

Ngành giáo dục chú trọng đổi mới phương án tuyển sinh đầu cấp. 

Năm học mới, ngành giáo dục đặt mục tiêu tạo chuyển biến rõ nét về chất lượng. Theo ông, đâu là những nhiệm vụ lớn, khâu đột phá mà ngành GD&ĐT thành phố xác định tập trung thực hiện trong năm học 2026 - 2027?

Năm học 2026 - 2027 với phương châm “Đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, kết quả thực chất” là năm học có nhiều điểm mới trong tổ chức, vận hành và nâng cao chất lượng giáo dục. Đây cũng là năm thứ hai thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Cùng với đó, tiếp tục thực hiện chính sách miễn học phí, miễn phí sách giáo khoa; triển khai các chính sách đầu tư nâng cao chất lượng giáo dục và chương trình mục tiêu quốc gia về hiện đại hóa cơ sở giáo dục.

Trên cơ sở đó, ngành giáo dục tập trung đổi mới quản trị trường học, xây dựng mô hình vận hành phù hợp để các trường sau sắp xếp nhanh chóng ổn định; phát huy hiệu quả đầu tư các trường phổ thông nội trú liên cấp xã biên giới giai đoạn 1, tiếp tục hoàn thiện giai đoạn 2 để đưa vào hoạt động trong năm học 2027 - 2028.

Ngành tiếp tục quy hoạch mạng lưới trường học phù hợp không gian phát triển, đầu tư hoàn thiện trường đạt kiểm định chất lượng, chuẩn quốc gia; xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ. Chuyển đổi số, STEM/STEAM, bồi dưỡng năng lực số, năng lực sử dụng AI cho giáo viên, học sinh được đẩy mạnh có chọn lọc, gắn với đổi mới kiểm tra, đánh giá.

Đồng thời, rà soát, khai thác hiệu quả cơ sở vật chất sau sắp xếp, kết hợp nguồn lực Trung ương và địa phương để tiếp tục hoàn thiện hệ thống trường học đạt chuẩn quốc gia. Đây cũng là mục tiêu mà Nghị quyết Đại hội thành phố nhiệm kỳ 2025 - 2030 hướng đến, trong đó phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu các trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia.

Quan trọng hơn, ngành tiếp tục thực hiện Kết luận 91-KL/TW của Bộ Chính trị, đổi mới giáo dục theo hướng hiệu quả, thực chất; triển khai mạnh mẽ nhưng phải bảo đảm chất lượng.

Theo tinh thần đó, ngành đổi mới phương án tuyển sinh, nhất là các lớp đầu cấp, quản lý chất lượng đầu vào, duy trì chất lượng đầu ra, khắc phục bệnh thành tích; thực hiện nghiêm Thông tư 29 của Bộ GD&ĐT về quản lý dạy thêm, học thêm, giảm áp lực học hành, thi cử, hướng đến nền giáo dục nhẹ nhàng, hiệu quả và thực chất.