Đổi mới tư duy về quy hoạch, kiến trúc

Kiến trúc sư Nguyễn Toàn, Phó Chủ nhiệm Câu lạc bộ Kiến trúc sư trẻ Vùng trung du và miền núi phía Bắc.

Để xây dựng Bắc Ninh trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại và có bản sắc, theo tôi, trước hết cần đổi mới tư duy về quy hoạch, kiến trúc và phát triển hạ tầng theo hướng tích hợp, đồng bộ, lấy chất lượng sống của người dân làm thước đo. Bắc Ninh không nên phát triển theo mô hình sao chép các đô thị khác mà cần hình thành một “Kinh Bắc hiện đại”, nơi công nghệ, hạ tầng xanh và kiến trúc đương đại hài hòa với không gian văn hóa, làng quê và di sản.

Trong quy hoạch, cần chuyển từ tư duy mở rộng hạ tầng đơn thuần sang mô hình đô thị đa trung tâm, gắn phát triển đô thị với giao thông công cộng và hệ thống không gian xanh liên hoàn. Các hạ tầng số như IoT, cảm biến quan trắc, hệ thống giao thông thông minh, cảm biến môi trường, quản lý tòa nhà bằng BIM (mô hình thông tin công trình)... cần được tích hợp ngay từ khâu lập quy hoạch để nâng cao hiệu năng vận hành, chủ động ứng phó với các vấn đề như ngập úng, ùn tắc, ô nhiễm môi trường.

Một trong những yêu cầu quan trọng là tổ chức lại không gian xanh và mặt nước theo hướng trở thành một hệ sinh thái đô thị. Cần hình thành các hành lang xanh kết nối khu vực ngoại thành với trung tâm, các công viên, đường phố, không gian ven sông; ưu tiên cây xanh bản địa, mái xanh, mảng xanh đứng. Đồng thời, bảo tồn hệ thống sông, hồ tự nhiên, hạn chế san lấp để tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Trong quy hoạch kiến trúc, cần hướng tới các công trình tiết kiệm năng lượng, tận dụng thông gió và ánh sáng tự nhiên, sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường. Đồng thời cần kế thừa những đường nét, không gian làng xã truyền thống và tôn vinh các điểm nhấn di sản, qua đó tạo nên diện mạo đô thị riêng của Bắc Ninh.

Về lâu dài, Bắc Ninh cần lấy giao thông xanh và hạ tầng bền vững làm “xương sống” phát triển đô thị; tăng cường kết nối đường sắt đô thị, đường bộ, đường thủy và các đầu mối giao thông, đồng thời phát triển đô thị nén tại những khu vực thuận lợi về giao thông công cộng.

Cùng với đó, cần xây dựng các hành lang sinh thái ven sông, bảo tồn làng quê trong quá trình đô thị hóa, hướng tới mô hình “Làng trong đô thị - đô thị bao quanh làng”. Đây sẽ là nền tảng để Bắc Ninh vừa hiện đại, thông minh, vừa giữ được chiều sâu văn hóa và bản sắc Kinh Bắc.