Đổi mới từ người dạy

Tiết dạy đổi mới, sáng tạo sử dụng mô hình trực quan "trồng rau thủy canh" của giáo viên bộ môn Sinh học, Trường THPT chuyên Chu Văn An

Việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 từ năm học 2020 – 2021 đặt ra những yêu cầu mới đối với các cơ sở giáo dục. Giáo viên từ vị trí chủ yếu truyền thụ kiến thức đã trở thành người tổ chức, dẫn dắt để học sinh chủ động khám phá, phát triển năng lực và khả năng tự học. Điều đó đòi hỏi mỗi nhà giáo phải thường xuyên cập nhật kiến thức, đổi mới phương pháp, làm chủ công nghệ và thích ứng với yêu cầu của giáo dục trong giai đoạn mới.

Đáp ứng yêu cầu ấy, nhiều giáo viên trên địa bàn tỉnh đã chủ động nghiên cứu, đổi mới ngay từ thực tiễn lớp học. Cô Hoàng La Lan Huyền, giáo viên Mĩ thuật, Trường Tiểu học Hoàng Đồng là một trong những điển hình. Xuất phát từ quá trình giảng dạy, cô đã xây dựng sáng kiến “Phương pháp dạy học môn Mĩ thuật theo định hướng phát triển năng lực sáng tạo và ứng dụng thẩm mỹ cho học sinh tiểu học”. Cô Huyền chia sẻ: Mục tiêu của sáng kiến là tạo điều kiện để học sinh được quan sát, trải nghiệm, mạnh dạn thể hiện ý tưởng và phát huy khả năng sáng tạo trong mỗi giờ học. Nhờ cách tổ chức giờ học theo hướng trải nghiệm, học sinh hứng thú hơn với môn Mĩ thuật, nhiều em đạt giải tại các cuộc thi các cấp; sáng kiến cũng được Chủ tịch UBND tỉnh xác nhận có hiệu quả áp dụng và khả năng nhân rộng.

Giáo viên Vi Hoàng Phương, Trường Mầm non Ánh Dương, xã Chi Lăng thể hiện phần thi thuyết trình tại Hội thi giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh

Từ sự chủ động của từng giáo viên, nhiều nhà trường đã hình thành môi trường khuyến khích nghiên cứu, sáng tạo và đổi mới phương pháp dạy học. Trường THPT Chuyên Chu Văn An là một ví dụ tiêu biểu. Từ năm học 2020 – 2021 đến nay, nhà trường có hàng trăm đề tài nghiên cứu khoa học ứng dụng và sáng kiến kinh nghiệm, trong đó gần 150 đề tài, sáng kiến được Sở Giáo dục và Đào tạo công nhận. Cùng với đó, hằng năm học sinh của trường đạt nhiều giải cao tại các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, nghiên cứu khoa học kỹ thuật và khởi nghiệp, cho thấy hiệu quả của quá trình đổi mới được bắt đầu từ đội ngũ giáo viên.

Bên cạnh đổi mới phương pháp giảng dạy, khả năng làm chủ công nghệ đang mở ra nhiều cách tiếp cận mới trong tổ chức hoạt động dạy học. Tại Trường THCS Đồng Đăng, giáo viên chủ động ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong xây dựng bài giảng, thiết kế học liệu và tổ chức các hoạt động học tập. Bà Bùi Thị Khê, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Đến nay, 100% giáo viên đã ứng dụng công nghệ trong giảng dạy; nhà trường xây dựng được 41 học liệu số gồm bài giảng, video, tranh ảnh tư liệu và thí nghiệm mô phỏng phục vụ dạy học, hoạt động trải nghiệm và nghiên cứu khoa học của học sinh. Việc khai thác AI và học liệu số giúp bài giảng trực quan hơn, tạo điều kiện để học sinh chủ động tiếp cận kiến thức và hứng thú hơn trong học tập.

Để tinh thần đổi mới lan tỏa sâu rộng, những năm qua, ngành giáo dục tỉnh triển khai hiệu quả cuộc vận động “Mỗi thầy giáo, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, bồi dưỡng chuyên môn, khuyến khích nghiên cứu khoa học và xây dựng sáng kiến kinh nghiệm trong toàn ngành. Nhờ đó, đội ngũ giáo viên có thêm điều kiện nâng cao năng lực chuyên môn, làm chủ công nghệ và phát huy sáng tạo trong giảng dạy. Toàn tỉnh hiện có hơn 14.000 giáo viên; 100% giáo viên sử dụng thành thạo máy tính phục vụ giảng dạy. Từ năm 2020 đến nay, toàn ngành có trên 2.660 sáng kiến được công nhận cấp cơ sở, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học tại các cơ sở giáo dục.

Cùng với phong trào đổi mới sáng tạo, chất lượng đội ngũ nhà giáo cũng không ngừng được nâng lên. Đến nay, 95% giáo viên đạt chuẩn trình độ đào tạo trở lên, trong đó gần 30% đạt trình độ trên chuẩn. Từ những sáng kiến xuất phát ngay trong lớp học và các mô hình phù hợp với thực tiễn, chất lượng giáo dục của tỉnh tiếp tục có nhiều chuyển biến tích cực. Hai năm học gần đây, hằng năm có khoảng 99% học sinh tiểu học hoàn thành chương trình lớp học; trên 70% học sinh THCS và THPT đạt kết quả học tập từ khá trở lên.

Thực tiễn tại các nhà trường cho thấy, mỗi sáng kiến, mỗi phương pháp dạy học mới hay mỗi ứng dụng công nghệ đều bắt đầu từ sự chủ động của người thầy. Chính sự thay đổi ấy đang góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong từng nhà trường, đồng thời tạo nền tảng để ngành giáo dục tỉnh tiếp tục triển khai hiệu quả Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và các nhiệm vụ đổi mới trong những năm tới.