Đối ngoại và hội nhập: Định hướng lớn từ chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Kết quả kinh tế 6 tháng và dấu ấn hội nhập

Bức tranh kinh tế 6 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều điểm sáng đáng chú ý, GDP quý II ước tăng 8,39% so với cùng kỳ; tính chung 6 tháng ước đạt 8,18%. Khu vực công nghiệp - xây dựng và dịch vụ đóng góp trên 88% vào tăng trưởng. Số doanh nghiệp gia nhập thị trường đạt 169.800 doanh nghiệp, tăng 11,2%, cao hơn số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt trên 1,8 triệu tỷ đồng, tăng gần 13%.

Thu hút FDI tiếp tục là điểm sáng khi vốn đăng ký đạt trên 34,6 tỷ USD, tăng 61%; vốn thực hiện đạt gần 13,03 tỷ USD, tăng 11,2%. Xuất nhập khẩu ước đạt 549,6 tỷ USD, tăng 27,1%; trong đó xuất khẩu đạt 266,5 tỷ USD, tăng 21%, mức tăng cao nhất từ năm 2022 đến nay.

Những con số này không thể tách rời tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế. Với một nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam, việc duy trì tốc độ tăng trưởng cao đòi hỏi phải đồng thời giữ vững thị trường truyền thống, mở thêm thị trường mới, khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do, thu hút dòng vốn chất lượng cao và nâng cấp năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6/2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với các địa phương. Ảnh: VGP

Phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6/2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với các địa phương đã khẳng định: “Đối ngoại và hội nhập quốc tế tiếp tục mở rộng, thể hiện trách nhiệm của Việt Nam tại khu vực và trên thế giới, góp phần nâng cao vị thế đất nước và tạo thêm không gian phát triển (trong 6 tháng đã nâng cấp, nâng tầm quan hệ với 6 nước, đưa số đối tác từ mức đối tác hợp tác toàn diện trở lên lên 45 nước)”.

Điểm đáng chú ý trong phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là cách nhìn hội nhập không dừng ở “mở cửa”, mà hướng tới “tạo thêm không gian phát triển”. Hội nhập chỉ thực sự có ý nghĩa khi doanh nghiệp bán được hàng, nền kinh tế hấp thụ vốn tốt hơn, công nghệ, năng lực quản trị cải thiện rõ rệt, chuỗi cung ứng mở rộng và vị thế quốc gia được củng cố.

Trong điều kiện cạnh tranh chiến lược, bảo hộ thương mại và biến động địa chính trị tiếp tục phức tạp, việc mở rộng và nâng tầm quan hệ đối tác chính là cách Việt Nam chủ động gia tăng dư địa phát triển, tránh phụ thuộc vào một vài thị trường, nguồn cung hay dòng vốn nào đó.

Trước đó, tại Phiên họp thứ nhất Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh mục tiêu đẩy mạnh ngoại giao phục vụ phát triển, hướng tới tăng trưởng hai con số. Ưu tiên giữ vững các thị trường truyền thống, thu hút đầu tư chất lượng cao nhằm bảo đảm tự chủ chiến lược.

Thúc đẩy xuất khẩu và kiểm soát nhập siêu

Nghị quyết Đại hội XIV xác định: “Thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, là thành viên có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế; phát triển đối ngoại trong kỷ nguyên mới, tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế của đất nước. Đẩy mạnh triển khai đồng bộ, sáng tạo hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế sâu rộng, toàn diện, hiệu quả”.

Tại Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6/2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với các địa phương, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung nhìn nhận kết quả phát triển kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm đạt nhiều kết quả tích cực, khá toàn diện. Theo Bộ trưởng, kết quả này có được nhờ việc kịp thời cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; các chủ trương, quyết sách của Đảng, Quốc hội và Chính phủ được ban hành đúng thời điểm; các chương trình hành động được triển khai đồng bộ, cụ thể; cùng với sự chỉ đạo quyết liệt, khoa học trong tổ chức thực hiện.

Dẫn đánh giá của các tổ chức quốc tế, Bộ trưởng cho biết Việt Nam đang có nhiều động lực tăng trưởng mới. Nổi bật là việc tiếp tục duy trì xu hướng mở cửa nền kinh tế và tăng trưởng xuất nhập khẩu; tiêu dùng và dịch vụ phục hồi tích cực; kinh tế số, tài chính số và các ngành kinh tế mới phát triển; môi trường đầu tư, kinh doanh tiếp tục được cải thiện.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chứng kiến trao Quyết định quyền tham gia Hợp đồng Dầu khí, lô Kharyaga PSA tại LB Nga - Phụ lục số 8 Kharyaga PSA. Ảnh: TTXVN

Ở góc độ ngành Công Thương, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng nêu rõ yêu cầu thúc đẩy xuất khẩu và kiểm soát nhập siêu; tập trung chỉ đạo đa dạng hóa thị trường, khai thác các FTA đã ký và đẩy mạnh xúc tiến thương mại, nhất là chương trình Go Global để khai thác các thị trường mới, các dư địa mới.

Theo nhiều chuyên gia, khai thác FTA không chỉ là phổ biến quy tắc xuất xứ hay hỗ trợ doanh nghiệp. Xa hơn, phải giúp doanh nghiệp hiểu thị trường, đáp ứng tiêu chuẩn xanh, tiêu chuẩn lao động, truy xuất nguồn gốc, chuyển đổi số trong thương mại, quản trị rủi ro phòng vệ thương mại và xây dựng thương hiệu đủ sức đứng vững trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đẩy mạnh ngoại giao kinh tế, ngoại giao công nghệ

Trong nhiệm vụ 6 tháng cuối năm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu: “Đẩy mạnh ngoại giao kinh tế, ngoại giao công nghệ, kết hợp chặt chẽ quốc phòng - an ninh với phát triển kinh tế; chuẩn bị tốt để tổ chức thành công Hội nghị APEC 2027. Thực hiện nghiêm túc, hiệu quả cam kết, thỏa thuận quốc tế đã ký kết, chuyển hóa thành nguồn lực phục vụ phát triển đất nước, nâng cao vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam”.

Vấn đề then chốt nằm ở khả năng biến các cam kết thành kết quả phát triển cụ thể. Khi còn dừng trên văn kiện, cam kết quốc tế chưa thể đóng góp nhiều cho tăng trưởng. Ngoài ra, các khuôn khổ đối tác chỉ thật sự trở thành nguồn lực khi được cụ thể hóa bằng dự án, dòng vốn, công nghệ và thị trường. Với FTA, giá trị cần được đo bằng mức độ doanh nghiệp tận dụng ưu đãi, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Ngoại giao công nghệ phải được nhìn từ khả năng kết nối doanh nghiệp với viện nghiên cứu, khu công nghiệp và các trung tâm đổi mới sáng tạo, qua đó hình thành năng lực mới cho nền kinh tế.

Từ phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có thể thấy rằng, hội nhập kinh tế trong giai đoạn mới phải thực chất, chủ động và gắn chặt hơn với mục tiêu tự chủ chiến lược. Việt Nam không thể hội nhập bằng tâm thế đi sau, chỉ tiếp nhận và thích ứng. Việt Nam phải tham gia với tâm thế kiến tạo, lựa chọn, đóng góp và cùng định hình luật chơi.