Đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, báo chí phải tiên phong hiện thực hóa Nghị quyết Đại hội XIV

Tại điểm cầu Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, đến dự Hội nghị có các Ủy viên BCH Trung ương Đảng: Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Phạm Tất Thắng; Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm; Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân Lê Quốc Minh; Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam Nguyễn Thanh Lâm.

Các đại biểu tham dự Hội nghị

Dự Hội nghị còn có:Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Đinh Thị Mai; nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, nguyên Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương Tạ Ngọc Tấn; Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định; Thứ trưởng Bộ VHTTDL Tạ Quang Đông.

Hội nghị có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam; lãnh đạo các cơ quan báo chí Trung ương, Hội Xuất bản Việt Nam, Hội Nhà báo Việt Nam; lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ VHTTDL, Bộ Khoa học và Công nghệ; cùng đại diện các cơ quan báo chí, xuất bản tại Hà Nội.

Tham dự Hội nghị còn có đại diện các ban, đơn vị và hội thành viên của hai Liên hiệp; Ban Chấp hành và lãnh đạo các Hội văn học, nghệ thuật chuyên ngành Trung ương; các trí thức, nhà khoa học, văn nghệ sĩ; cùng đại diện các đơn vị trong lĩnh vực văn hóa, văn nghệ, Cục Tuyên huấn (Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam), Cục Công tác Đảng và Công tác Chính trị (Bộ Công an) và các đơn vị văn hóa, nghệ thuật liên quan.

Hội nghị được kết nối tới hơn 40 điểm cầu trên cả nước, với khoảng 7.000 đại biểu tham dự.

Tại Hội nghị, các đại biểu đã nghe 4 báo cáo chuyên đề. Theo đó, chuyên đề “Những điểm mới, quan trọng trong Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng” do GS.TS Tạ Ngọc Tấn trình bày; “Quan điểm về khoa học và công nghệ trong Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng” do Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định trình bày.

Quang cảnh Hội nghị

Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân Lê Quốc Minh trình bày chuyên đề “Quan điểm về báo chí, xuất bản trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng”.

GS.TS Phùng Hữu Phú, nguyên Ủy viên BCH Trung ương Đảng, nguyên Phó trưởng Ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương trình bày chuyên đề: “Quan điểm về xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng”.

Bước phát triển mới về chất trong tư duy lý luận và hoạch định chiến lược phát triển đất nước

Theo GS.TS Tạ Ngọc Tấn, Đại hội XIV của Đảng diễn ra trong một thời điểm đặc biệt có ý nghĩa lịch sử: đất nước đã trải qua 40 năm thực hiện đường lối đổi mới, 50 năm thống nhất và quá độ lên chủ nghĩa xã hội.

Đại hội XIV không chỉ là sự tiếp nối mà là một bước chuyển về chất trong giai đoạn phát triển của đất nước, mở ra yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ 3 tư duy phát triển, mô hình tăng trưởng và phương thức quản trị quốc gia, hướng tới một giai đoạn phát triển cao hơn, bền vững hơn và chủ động hơn trong hội nhập quốc tế.

GS.TS Tạ Ngọc Tấn cho rằng, đổi mới trong xây dựng văn kiện - biểu hiện của tư duy hệ thống và tinh thần hành động.

Một trong những điểm mới nổi bật của Đại hội XIV là sự đổi mới trong cách thức xây dựng và tổ chức thực hiện văn kiện.

Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm phát biểu tại Hội nghị

Tư duy đổi mới và tầm nhìn chiến lược là nội dung trọng yếu trong cách tiếp cận mới của Đại hội XIV; trong đó, điểm nhấn nổi bật nhất chính là sự phát triển vượt bậc về tư duy chiến lược.

Đại hội XIV đã xác lập một hệ thống định hướng phát triển toàn diện, có cấu trúc rõ ràng và logic chặt chẽ, trong đó mô hình tăng trưởng mới giữ vai trò trung tâm; khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực chủ yếu; con người và văn hóa là nền tảng; quốc phòng, an ninh và đối ngoại là điều kiện bảo đảm; còn xây dựng Đảng là nhân tố quyết định.

Chính sự phân tầng và liên kết hữu cơ đó đã tạo nên một chỉnh thể chiến lược phát triển có tính hệ thống cao, bảo đảm cho đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với tư thế chủ động, tự tin và bền vững.

Đại hội XIV của Đảng không chỉ là sự tiếp nối, mà là một bước phát triển mới về chất trong tư duy lý luận và hoạch định chiến lược phát triển đất nước. Điểm nổi bật là sự định hình một cách tiếp cận phát triển mang tính hệ thống, trong đó các yếu tố trung tâm, động lực, nền tảng, điều kiện bảo đảm và nhân tố quyết định được xác lập rõ ràng, gắn kết hữu cơ trong một chỉnh thể thống nhất.

Sự phát triển đó phản ánh trình độ tư duy ngày càng chín muồi của Đảng trong việc xử lý mối quan hệ giữa lý luận và thực tiễn, giữa kế thừa và đổi mới, giữa nội lực và ngoại lực, giữa phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Đồng thời, khẳng định khả năng chủ động thích ứng và định hình con đường phát triển của Việt Nam trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, phức tạp. Với những định hướng chiến lược đã được xác lập, Đại hội XIV tạo cơ sở vững chắc để đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với tư thế chủ động, tự tin và khát vọng vươn lên mạnh mẽ.

Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân Lê Quốc Minh báo cáo chuyên đề tại Hội nghị

KH&CN là điều kiện tiên quyết đưa đất nước phát triển bứt phá, giàu mạnh

Chuyên đề “Quan điểm về khoa học và công nghệ trong Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng” do Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định trình bày nhấn mạnh, Văn kiện không tiếp cận KH&CN theo nghĩa hẹp, mà đặt trong tổng thể mô hình phát triển, phản ánh sự chuyển dịch từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu; từ dựa vào tài nguyên, lao động giá rẻ sang dựa vào tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Theo Thứ trưởng Lê Xuân Định, Văn kiện chỉ ra 6 nội dung chính: Nhận diện đúng bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0 với công nghệ trở thành biến số chiến lược; KH&CN là động lực chính của tăng trưởng, chuyển từ vốn và lao động sang năng suất, đổi mới sáng tạo; Yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, dữ liệu và công nghệ;

Đặt KH&CN trong hệ sinh thái phát triển tích hợp với đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển xanh và nhân lực; Gắn KH&CN với tự chủ chiến lược quốc gia; Đổi mới quản trị theo hướng dựa trên kết quả, sản phẩm và dữ liệu, gắn với doanh nghiệp và thị trường.

Từ đó có thể khẳng định, quan điểm của Đại hội XIV không chỉ là định hướng phát triển một lĩnh vực, mà là tái định vị mô hình phát triển quốc gia, trong đó KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành yếu tố quyết định của tăng trưởng, cạnh tranh và tự chủ chiến lược; là điều kiện tiên quyết đưa đất nước phát triển bứt phá, giàu mạnh trong kỷ nguyên mới.

GS.TS Tạ Ngọc Tấn báo cáo chuyên đề tại Hội nghị

Tái định vị văn hóa và con người trong kỷ nguyên mới

Theo GS.TS Phùng Hữu Phú, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã làm rõ 5 quan điểm cơ bản về xây dựng, phát triển văn hóa và con người trong kỷ nguyên mới. Trước hết, văn hóa tiếp tục được khẳng định là mục tiêu, động lực và nguồn lực nội sinh của phát triển, đồng thời được nâng tầm là nền tảng, trụ cột và “hệ điều tiết” bảo đảm phát triển nhanh, bền vững, góp phần tạo sức mạnh mềm quốc gia.

Cùng với đó, con người được đặt ở vị trí trung tâm, vừa là chủ thể vừa là động lực phát triển.

Về phương châm, Văn kiện nhấn mạnh mối quan hệ biện chứng giữa xây dựng văn hóa và con người; chú trọng xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phát triển toàn diện trên nền tảng hệ giá trị quốc gia, gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam, với các giá trị cốt lõi như yêu nước, bản lĩnh, trí tuệ, tự cường; đồng thời đề cao đạo đức, tài năng, sáng tạo và khát vọng cống hiến. Đây là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài nhưng cũng cấp bách.

Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định báo cáo tại Hội nghị

Văn kiện cũng xác định rõ trách nhiệm: xây dựng văn hóa là sự nghiệp của toàn dân dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước; trong đó đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, doanh nhân và cán bộ, đảng viên giữ vai trò quan trọng, tiên phong nêu gương.

Về nguồn lực, cần đổi mới tư duy đầu tư theo hướng huy động tổng hợp, Nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, khu vực tư nhân là động lực; đồng thời hoàn thiện thể chế, thúc đẩy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đặc biệt, Văn kiện yêu cầu nhận thức và xử lý hài hòa các mối quan hệ lớn của văn hóa như giữa xây và chống, truyền thống và hiện đại, dân tộc và quốc tế, bảo tồn và phát triển, đại chúng và tinh hoa, đời sống thực và không gian số, cũng như giữa dữ liệu mở và bảo đảm an ninh, chủ quyền văn hóa số.

Qua đó, định hình một cách tiếp cận toàn diện, hiện đại và bền vững đối với phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong giai đoạn mới.

GS.TS Phùng Hữu Phú báo cáo tại Hội nghị

Con người là đột phá của mọi đột phá

Phát biểu Kết luận Hội nghị, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm khẳng định, việc tổ chức hội nghị dành riêng cho đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, báo chí, xuất bản thể hiện rõ sự quan tâm, kỳ vọng của Đảng, Nhà nước đối với lực lượng “chủ lực, xung kích, trụ cột” trên mặt trận tư tưởng, văn hóa, khoa học - công nghệ.

Ông nhấn mạnh, việc học tập Nghị quyết không chỉ là nhiệm vụ của năm 2026 mà phải xuyên suốt cả nhiệm kỳ; mỗi cấp ủy, lãnh đạo cần thấm nhuần tinh thần đổi mới để triển khai quyết liệt, sáng tạo, hiệu quả. “Mỗi sản phẩm báo chí, mỗi cuốn sách, mỗi tác phẩm nghệ thuật hay công trình khoa học… phải mang trong mình tinh thần của Nghị quyết, “hơi thở” của cuộc sống, phản ánh khát vọng dân tộc và phục vụ nhân dân”- ông Trần Thanh Lâm yêu cầu.

Cũng theo ông Trần Thanh Lâm, Nghị quyết đã xác định rõ yêu cầu xây dựng nền báo chí, xuất bản chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại; chuyển mạnh từ “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”, đẩy mạnh chuyển đổi số, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Đối với văn nghệ sĩ, cần phát huy vai trò “bồi đắp tâm hồn”, sáng tạo nhiều tác phẩm có giá trị lâu dài, thúc đẩy công nghiệp văn hóa.

Quang cảnh Hội nghị

Với trí thức, nhà khoa học, phải tháo gỡ “nút thắt” cơ chế, tạo môi trường tự do sáng tạo, đưa khoa học - công nghệ trở thành động lực tăng trưởng.

Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm cũng đặc biệt nhấn mạnh yếu tố con người là “khâu đột phá của mọi đột phá”, cần cơ chế thu hút, trọng dụng nhân tài; đồng thời yêu cầu các nghị quyết phải được cụ thể hóa bằng chương trình, kế hoạch rõ ràng, có kiểm tra, đánh giá. Ông đề nghị các địa phương hoàn thiện cơ chế, chính sách để phát huy tối đa trí tuệ của đội ngũ này.

Trong bối cảnh đất nước đứng trước thời cơ và thách thức mới, ông Trần Thanh Lâm bày tỏ tin tưởng đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, báo chí, xuất bản sẽ tiên phong cụ thể hóa Nghị quyết, tạo ra những tác phẩm, công trình có sức lan tỏa, “cổ vũ tinh thần yêu nước, tự lực, tự cường và khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc.”