Đối thoại đa chiều về văn hóa doanh nghiệp và năng lực cạnh tranh

300 đại biểu gồm các chuyên gia, nhà quản lý và đại diện cộng đồng doanh nghiệp, tập trung trao đổi về những vấn đề mang tính chiến lược đối với việc xây dựng, phát triển văn hóa doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn mới.

Nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững

Với chủ đề xuyên suốt "Văn hóa doanh nghiệp - Nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững", Diễn đàn hướng tới tạo dựng không gian đối thoại giữa các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp, cùng nhận diện những yêu cầu mới trong xây dựng văn hóa doanh nghiệp, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và đề xuất các giải pháp đưa văn hóa trở thành một phần thiết yếu trong chiến lược phát triển.

Diễn đàn Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam 2026 với chủ đề "Văn hóa doanh nghiệp - Nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững" ngày 13/10 tại Hà Nội. Ảnh: BTC

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, tiếp tục khẳng định vai trò của văn hóa trong phát triển đất nước, Ủy viên dự khuyết BCH Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ VHTT&DL Nguyễn Huy Dũng nói: "Tại Hội nghị toàn quốc triển khai Nghị định số 79 và Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh: "Nếu kinh tế quyết định năng lực đi nhanh, thì văn hóa sẽ quyết định khả năng đi xa." Điều này khẳng định ý nghĩa và tầm quan trọng cốt lõi của văn hóa đối với sự phát triển nhanh, bền vững của từng doanh nghiệp cũng như của toàn đất nước.

Chia sẻ góc nhìn về văn hóa doanh nghiệp Việt Nam trong kỷ nguyên mới, theo Thứ trưởng, "đây là khoảng thời gian chúng ta vừa phải giữ gìn bản sắc dân tộc, vừa phải đổi mới sáng tạo dựa trên công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI)".

Ủy viên dự khuyết BCH Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ VHTT&DL Nguyễn Huy Dũng phát biểu khai mạc Diễn đàn. Ảnh: BTC

Ông nhấn mạnh đến 8 giá trị cốt lõi gồm: Liêm chính, thượng tôn pháp luật và giữ chữ tín; Lấy giá trị thực của khách hàng làm căn cứ hành động (đây cũng là tinh thần cụ thể hóa Nghị quyết 41 của Trung ương về xây dựng uy tín, thương hiệu quốc gia); Tôn trọng con người, trọng dụng tài năng và phát triển năng lực; Khuyến khích đổi mới sáng tạo, học tập liên tục và thích ứng nhanh chóng; Quản trị dựa trên dữ liệu và tiên phong ứng dụng AI một cách có trách nhiệm; Văn hóa nêu gương của người đứng đầu; Giữ gìn bản sắc văn hóa Việt Nam, chủ động tiếp thu tinh hoa thế giới và tự tin hội nhập; Gắn khát vọng doanh nghiệp với sứ mệnh quốc gia, trong đó nhấn mạnh khi đã trở thành doanh nghiệp lớn, cần kết nối mục tiêu phát triển của đơn vị mình với trách nhiệm dài hạn đối với cộng đồng và sự trường tồn của dân tộc.

Để văn hóa không dừng lại ở khẩu hiệu mà trở thành năng lực cạnh tranh

Báo cáo đề dẫn tại Diễn đàn đưa ra những con số đáng chú ý, theo Cục Thống kê, trong năm 2025, cả nước có gần 297,5 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động; nhưng cũng có tới 227,2 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Những con số ấy phản ánh sức sống mạnh mẽ của khu vực doanh nghiệp, đồng thời cho thấy môi trường kinh doanh luôn có sự sàng lọc rất lớn.

Theo nhận định của các chuyên gia, trong một môi trường như vậy, lợi thế về vốn, sản phẩm hay công nghệ có thể tạo ra ưu thế trong một giai đoạn, nhưng sức mạnh dài hạn chính là cách một tổ chức tư duy, cách con người trong tổ chức đó làm việc với nhau, cách người lãnh đạo ra quyết định, cách doanh nghiệp ứng xử với khách hàng, người lao động, đối tác và xã hội. Đó chính là văn hóa doanh nghiệp.

Bà Nguyễn Thị Minh Thu, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và đào tạo doanh nhân khẳng định: "Sự thành công của doanh nghiệp không chỉ đo đếm bằng quy mô nguồn vốn, chiến lược hay nguồn lực, mà yếu tố then chốt để phát triển bền vững chính là văn hóa doanh nghiệp. Trong giai đoạn hiện nay, chúng ta ngày càng đề cao giá trị của chữ "tín" và uy tín thương hiệu đối với khách hàng cùng đối tác. Tất cả những điều đó đều phải xuất phát từ yếu tố con người - nền tảng gốc rễ tạo nên văn hóa doanh nghiệp. Trước hết, điều này bắt đầu từ tư duy của người lãnh đạo. Khi nhà quản trị thực sự quan tâm đến người lao động, đối tác và luôn hướng tới việc tạo ra giá trị cho cộng đồng, văn hóa doanh nghiệp sẽ tự khắc được giữ gìn và phát huy.

Một nghiên cứu do Viện Phát triển Doanh nghiệp thuộc VCCI và Blue C công bố cuối năm 2025, khảo sát 505 doanh nghiệp, cho thấy điểm trung bình về mức độ trưởng thành trong thực thi văn hóa doanh nghiệp đạt 43,84 điểm, tương đương cấp độ 4 trên thang 6 cấp, tăng 4,12 điểm so với năm 2024. Tuy nhiên, mới 48,51% doanh nghiệp được khảo sát đạt cấp độ trưởng thành từ mức 4 trở lên; tỷ lệ đạt hai cấp độ cao nhất là 27,9%.

Có thể nhìn những con số này ở cả hai chiều. Văn hóa doanh nghiệp đang ngày càng được quan tâm, nhưng khoảng cách từ nhận thức về văn hóa đến quản trị bằng văn hóa, từ việc xây dựng giá trị cốt lõi đến biến những giá trị ấy thành hành vi thường ngày, vẫn còn khá lớn.

Quang cảnh Diễn đàn Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam 2026 với chủ đề "Văn hóa doanh nghiệp - Nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững" ngày 13/10 tại Hà Nội. Ảnh: BTC

Các ý kiến tại Diễn đàn cùng làm rõ: làm thế nào để văn hóa không dừng lại ở khẩu hiệu, bộ nhận diện, những quy ước treo trên tường hay các hoạt động phong trào, mà trở thành một năng lực thực sự của doanh nghiệp.

Theo ông Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp Nhỏ và Vừa TP Hà Nội, vấn đề là làm sao để chuyển hóa văn hóa doanh nghiệp thành năng lực phát triển nội sinh? Sức mạnh nội sinh đó đến từ tinh thần tự lực, tự chủ; từ việc chuẩn hóa quy ước, nội quy, quy trình sản xuất đến tư tưởng, lối sống và tinh thần trách nhiệm của cả chủ doanh nghiệp lẫn người lao động. "Nếu như trước đây, người ta thường đo đếm sự thành bại của doanh nghiệp qua doanh thu và thị phần, thì ngày nay, văn hóa chính là thước đo cho sự phát triển bền vững", ông nói.

Đặc biệt, Diễn đàn đặt ra yêu cầu kết nối những nỗ lực xây dựng văn hóa của từng doanh nghiệp với việc hình thành hệ sinh thái văn hóa kinh doanh Việt Nam có bản sắc, có trách nhiệm và khả năng cạnh tranh trong môi trường hội nhập quốc tế.

Ông Hồ Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam phát biểu tại Diễn đàn. Ảnh: BTC

Ông Hồ Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam cho biết, để triển khai thiết thực các nghị quyết của Đảng và Bộ Chính trị, việc tập hợp lực lượng doanh nhân cả trong và ngoài nước đóng vai trò hết sức quan trọng. 

"Chúng tôi đang dự kiến thành lập Mạng lưới Doanh nhân người Việt Nam toàn cầu theo mô hình mạng lưới mềm. Mạng lưới này sẽ kết nối các doanh nhân, hiệp hội và hội đoàn người Việt ở nước ngoài trên nền tảng văn hóa kinh doanh, qua đó vừa quảng bá văn hóa kinh doanh Việt Nam, vừa tiếp thu tinh hoa văn hóa kinh doanh thế giới. Đồng thời, mạng lưới sẽ giúp các doanh nhân kiều bào tìm điểm giao thoa giữa luật pháp, tiêu chuẩn nước sở tại và bản sắc văn hóa Việt Nam để tránh xung đột và phát triển bền vững", theo ông Tuấn.

Diễn đàn gồm 2 phiên, cùng hướng tới làm rõ những yêu cầu đặt ra đối với doanh nghiệp trong việc xây dựng hệ giá trị cốt lõi, đề cao đạo đức kinh doanh, tăng cường trách nhiệm xã hội, phát huy vai trò của người lãnh đạo và lấy con người làm trung tâm của quá trình phát triển.

Với thông điệp đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững, Diễn đàn Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam 2026 kỳ vọng tạo thêm động lực để cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam phát huy bản sắc, nâng cao năng lực cạnh tranh, xây dựng uy tín thương hiệu và đóng góp tích cực vào khát vọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới./.