Đối thoại gỡ vướng cho doanh nghiệp hàng hải

Doanh nghiệp kiến nghị tháo gỡ vướng mắc

Tại hội nghị, ông Nguyễn Văn Tân, Trưởng phòng Điều phối giao thông hàng hải (Cảng vụ Hàng hải TP.HCM), phổ biến những điểm cần lưu ý của Thông tư số 20/2026/TT-BXD liên quan đến miễn thủ tục tàu vào, rời cảng; trách nhiệm của doanh nghiệp cảng và thuyền trưởng.

Cảng vụ Hàng hải TP.HCM giới thiệu dự thảo nội quy cảng biển thuộc phạm vi quản lý; triển khai hệ thống phân luồng hàng hải tại vịnh Gành Rái và phổ biến ấn phẩm hướng dẫn hoạt động tàu thuyền tại cảng biển TP.HCM.

Quang cảnh hội nghị.

Nêu ý kiến tại hội nghị, ông Nguyễn Xuân Kiên, Phó giám đốc Trung tâm Điều độ cảng Tân Cảng Cát Lái cho biết, nhiều phương án bảo đảm an toàn hàng hải được phê duyệt từ nhiều năm trước hiện không còn phù hợp khi kích thước tàu ra vào cảng ngày càng lớn.

Do đó, ông đề nghị Bộ Xây dựng và Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam nghiên cứu xây dựng phương án thay thế quy định cũ để đáp ứng việc tiếp nhận tàu có kích thước lớn hơn.

Ông Võ Thanh Phú, Giám đốc Công ty CP Tiếp vận Phước Tạo đánh giá việc cắt giảm nhiều thủ tục hành chính thời gian qua đã tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, theo ông, việc phân cấp quản lý bến thủy nội địa và bến cảng vẫn phát sinh vướng mắc do một số địa phương còn thiếu kinh nghiệm trong thẩm định, cấp phép...

Đại diện Công ty Tàu dịch vụ dầu khí cho biết, hoạt động dịch vụ dầu khí đa năng sử dụng nhiều loại tàu có tính cơ động cao, thường xuyên phải điều động trong phạm vi cảng.

Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, mỗi lần điều động tàu phải bố trí hoa tiêu, khiến doanh nghiệp mất nhiều thời gian, làm giảm tính linh hoạt trong khai thác và ảnh hưởng đến tiến độ các dự án dầu khí.

Doanh nghiệp kiến nghị nghiên cứu cơ chế đặc thù đối với hoạt động dịch vụ dầu khí, xem xét miễn hoa tiêu trong trường hợp điều động tàu cùng vùng cảng, không phải di chuyển từ cảng này sang cảng khác.

Ông Võ Thanh Phú, Giám đốc Công ty CP Tiếp vận Phước Tạo nêu ý kiến tại hội nghị.

Đại diện hãng tàu Wan Hai Việt Nam phản ánh các đại lý hiện gặp khó khăn khi làm thủ tục với lực lượng Biên phòng. Theo đó, khi tàu đậu ở các cảng Phước An, Cát Lái, Hiệp Phước phải mang hộ chiếu đến Biên phòng đóng dấu, gây mất nhiều thời gian. Doanh nghiệp đề xuất bố trí lực lượng Biên phòng trực tiếp tại các cảng để hỗ trợ thực hiện thủ tục.

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cho rằng, thủ tục đối với thuyền viên Việt Nam còn rườm rà, khiến một số chủ tàu e ngại sử dụng lao động trong nước.

Theo ông Ngô Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Đại lý, Môi giới và Dịch vụ Hàng hải Việt Nam (VISABA), hiện nay, nhiều đơn vị hoa tiêu chỉ ưu tiên bố trí tàu cập, rời cảng vào thời điểm "nước đẹp", khiến nhiều tàu phải chờ đợi, gây ùn ứ trên luồng.

"Chúng ta đã có đội tàu lai hiện đại hơn, nhưng vẫn áp dụng cách tổ chức dịch vụ cũ, có khi tàu phải chờ 4-5 giờ mới có hoa tiêu. Nếu cần có thể làm đề tài nghiên cứu, đánh giá về điều kiện kỹ thuật thủy văn tại một số cảng trọng điểm. Kể cả khi phải trả chi phí cao hơn để có tàu lai phù hợp, doanh nghiệp vẫn sẵn sàng nếu tiết kiệm được thời gian", ông Tuấn nói.

Ông Ngô Anh Tuấn, Phó Chủ tịch VISABA phát biểu.

Một đại diện khác của VISABA cũng kiến nghị, tại các vùng nước cảng biển có nhiều đơn vị cung cấp dịch vụ hoa tiêu, nên cho phép hãng tàu được lựa chọn đơn vị hoa tiêu, nhằm tăng tính cạnh tranh.

Đại diện Công ty Vận tải thủy Tân Cảng đề xuất miễn hoa tiêu đối với các tàu hoạt động trong phạm vi cảng hoặc cho phép doanh nghiệp cảng tự cung ứng dịch vụ hoa tiêu nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.

Về phía đơn vị cung cấp dịch vụ, ông Nguyễn Văn Thọ, Giám đốc Công ty TNHH MTV Hoa tiêu Hàng hải miền Nam cho biết, đơn vị đã công bố mớn nước và khuyến cáo thời điểm hoa tiêu lên tàu phù hợp cho các hãng tàu ngay từ đầu năm.

Theo ông Thọ, việc bố trí thời điểm tàu rời cảng phải căn cứ nhiều yếu tố như mớn nước, gió và dòng chảy nhằm bảo đảm an toàn. Nếu tàu rời cảng không đúng thời điểm, khi ra luồng có thể mắc cạn và tiếp tục phải chờ con nước, tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Tháo gỡ ngay vướng mắc

Tiếp thu ý kiến tại hội nghị, ông Lê Đỗ Mười, Cục trưởng Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam giao Cảng vụ Hàng hải TP.HCM phối hợp Phòng Thanh tra của Cục rà soát, làm rõ các vấn đề doanh nghiệp phản ánh, đặc biệt là thủ tục đối với thuyền viên Việt Nam, chất lượng dịch vụ hoa tiêu và việc chia sẻ các mô hình quản lý hiệu quả.

Ngay tại hội nghị, Cục trưởng công bố số điện thoại đường dây nóng để các doanh nghiệp phản ánh trực tiếp những khó khăn, vướng mắc phát sinh.

Ông Võ Minh Tiến, Giám đốc Cảng vụ Hàng hải TP.HCM phát biểu tại hội nghị.

Ông Võ Minh Tiến, Giám đốc Cảng vụ Hàng hải TP.HCM cho biết, nội dung điều tiết khai thác cầu cảng nhằm tránh tình trạng tàu tập trung cùng thời điểm đã được đưa vào dự thảo nội quy cảng biển và sẽ sớm triển khai.

Phát biểu kết luận, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Xuân Sang cho biết, Bộ đang nỗ lực kiểm soát giá dịch vụ hoa tiêu.

Theo Thứ trưởng, nếu để hãng tàu tự lựa chọn hoa tiêu có thể dẫn đến tình trạng mất cân đối trong hoạt động cung ứng dịch vụ và làm tăng giá. Bộ sẽ nghiên cứu để có hình thức phù hợp hơn.

Đối với đề xuất nâng ngưỡng tàu bắt buộc thuê hoa tiêu trong cảng, Thứ trưởng đề nghị doanh nghiệp tiếp tục nghiên cứu, tính toán và có kiến nghị cụ thể.

Riêng đề xuất cho doanh nghiệp cảng tự cung ứng dịch vụ hoa tiêu, Thứ trưởng thống nhất chủ trương với điều kiện đơn vị đáp ứng đầy đủ các quy định đối với hoạt động hoa tiêu hàng hải.

Về phân cấp quản lý đường thủy nội địa, Thứ trưởng cho biết, Bộ Xây dựng đã chuyển giao thẩm quyền quản lý cho các địa phương. Bộ và Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam chỉ thực hiện chức năng quản lý quy hoạch các tuyến đường thủy quốc gia.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Xuân Sang và Cục trưởng Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam giải đáp nhiều đề xuất của các doanh nghiệp.

Theo Thứ trưởng, trong quá trình phân cấp vẫn còn một số địa phương chưa nắm đầy đủ quy định. Vì vậy, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam được giao chỉ đạo các cảng vụ cử cán bộ trực tiếp hỗ trợ, hướng dẫn địa phương thực hiện thủ tục cho doanh nghiệp đến khi địa phương vận hành thông suốt.

Đối với kiến nghị về thủ tục cấp phép cho thuyền viên, Thứ trưởng cho rằng, cần áp dụng thống nhất quy trình giữa thuyền viên Việt Nam và nước ngoài.

Ông đề nghị Biên phòng và Cảng vụ Hàng hải TP.HCM tổng hợp các vướng mắc để Bộ Xây dựng có văn bản làm việc với Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng và các cơ quan liên quan nhằm nghiên cứu tháo gỡ.