Đòn bẩy tín dụng chính sách nâng tầm nhân lực chất lượng cao

Việc mở rộng chính sách theo hướng ưu tiên các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM) không chỉ góp phần bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục mà còn tạo động lực phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ yêu cầu chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

Đưa chính sách đến gần người học

Cán bộ Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Nghi Lộc, Nghệ An, tuyên truyền cho người dân tiếp cận, chính sách tín dụng hỗ trợ đối với các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM) cho sinh viên.

Từ năm 2026, theo Quyết định số 29/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, học sinh, sinh viên theo học các ngành STEM được tiếp cận chương trình tín dụng riêng với mức vay tối đa 5 triệu đồng mỗi tháng để chi trả học phí, sinh hoạt và các chi phí học tập.

Chính sách này được kỳ vọng sẽ góp phần giảm áp lực tài chính cho người học, đồng thời khuyến khích lựa chọn các ngành đào tạo có nhu cầu nhân lực cao, phục vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Gia đình chị Trần Thị Thanh Thắng, ở thôn Phan Bội Châu, xã Vạn An, là một trong những trường hợp được hỗ trợ từ chính sách. Con trai chị là Nguyễn Minh Trường, cựu học sinh Trường THPT Nam Đàn 1, trúng tuyển ngành Công nghệ thông tin, Đại học FPT Hà Nội. Tuy nhiên, với thu nhập không ổn định từ nghề lái xe và kinh doanh tự do, khoản chi phí hơn 100 triệu đồng mỗi năm cho việc học của con trở thành gánh nặng lớn.

Chị Thắng cho biết, nếu không có nguồn vốn tín dụng ưu đãi, gia đình khó có thể bảo đảm việc học của con. Trước khi vay vốn, gia đình cũng cân nhắc dựa trên năng lực học tập của con, nhu cầu nhân lực của ngành Công nghệ thông tin, cơ hội việc làm sau tốt nghiệp và chất lượng đào tạo của nhà trường. Sau hơn một năm học tập, chị Thắng nhận thấy khoản vay không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn về tài chính mà còn tạo động lực để con nỗ lực hơn. Việc sinh viên phải duy trì kết quả học tập đạt yêu cầu để tiếp tục được vay vốn cũng góp phần nâng cao trách nhiệm trong học tập và rèn luyện.

Không chỉ gia đình chị Thắng, nhiều hộ gia đình khác cũng đang được hưởng lợi từ chính sách mới. Gia đình bà Vũ Kiều Anh, xóm Kim Ngọc, xã Trung Lộc, có hai con trai đang học tại Đại học Bách khoa Hà Nội gồm Nguyễn Như Thông, ngành Tự động hóa và Nguyễn Như Tịnh, ngành Cơ điện tử.

Gia đình bà Vũ Kiều Anh, xóm Kim Ngọc, xã Trung Lộc, có hai con trai đang học tại Đại học Bách khoa Hà Nội được tư vấn về chính sách tín dụng ưu đãi cho học sinh, sinh viên.

Chi phí học tập ngày càng tăng khiến gia đình, vốn làm nông nghiệp, gặp nhiều khó khăn. Trước đây, con trai lớn của bà được vay vốn theo Quyết định 157 với mức 4 triệu đồng/tháng. Khi chương trình tín dụng dành cho sinh viên ngành STEM được triển khai, gia đình chuyển sang chương trình mới để được hỗ trợ 5 triệu đồng/tháng tiền sinh hoạt cùng toàn bộ học phí. Tổng số vốn vay cho hai con trong một năm khoảng 165 triệu đồng.

Bà Kiều Anh cho biết, chi phí học đại học hiện nay là gánh nặng lớn đối với nhiều gia đình nông thôn. Nhờ nguồn vốn của Ngân hàng Chính sách xã hội, gia đình giảm bớt áp lực, có điều kiện để các con yên tâm học tập và chuẩn bị cho tương lai.

Thực tế tại Nghệ An cho thấy, tín dụng chính sách dành cho học sinh, sinh viên đang có sự thay đổi trong cách tiếp cận. Nếu trước đây người dân thường chủ động tìm đến ngân hàng khi có nhu cầu vay vốn, thì hiện nay các đơn vị đã tích cực đưa chính sách đến gần hơn với học sinh ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Tại xã Vạn An, Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Nam Đàn phối hợp với các trường trung học phổ thông triển khai chương trình “Chắp cánh ước mơ”. Qua đó, học sinh lớp 12 được cung cấp thông tin về các chính sách tín dụng dành cho học sinh, sinh viên, chương trình vay vốn đối với ngành STEM, đồng thời được tư vấn lựa chọn ngành nghề phù hợp với năng lực, hoàn cảnh gia đình và nhu cầu của thị trường lao động.

Theo ông Nguyễn Sỹ Hải, Giám đốc Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Nam Đàn, việc tuyên truyền sớm ngay trong trường học giúp phụ huynh chủ động nắm bắt chính sách, chuẩn bị nguồn lực tài chính trước khi con bước vào giảng đường. Cùng với đổi mới phương thức tiếp cận, chính sách tín dụng dành cho học sinh, sinh viên tiếp tục được hoàn thiện để mở rộng cơ hội học tập cho người trẻ.

Hỗ trợ ngành STEM, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Tại Nghệ An, chương trình cho vay học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn theo Quyết định số 157 của Thủ tướng Chính phủ chiếm tỷ trọng lớn nhất với dư nợ 529,9 tỷ đồng, hỗ trợ hơn 8.000 hộ gia đình.

Từ một chương trình hỗ trợ học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, tín dụng chính sách dành cho giáo dục tại Nghệ An đang từng bước trở thành nguồn lực đầu tư cho phát triển con người, nhất là trong bối cảnh nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng tăng. Việc mở rộng hỗ trợ đối với các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM) được xem là giải pháp quan trọng, góp phần phục vụ quá trình đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo Ngân hàng Chính sách xã hội chi nhánh Nghệ An, đến đầu tháng 8/2026, tổng dư nợ các chương trình tín dụng dành cho học sinh, sinh viên trên địa bàn tỉnh đạt hơn 555 tỷ đồng. Trong đó, chương trình cho vay học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn theo Quyết định số 157 của Thủ tướng Chính phủ chiếm tỷ trọng lớn nhất với dư nợ 529,9 tỷ đồng, hỗ trợ hơn 8.000 hộ gia đình.

Bên cạnh chương trình truyền thống, tín dụng dành cho sinh viên theo học các ngành STEM bước đầu tạo được hiệu quả tích cực. Đến nay, chương trình có dư nợ 25,2 tỷ đồng, hỗ trợ 364 hộ gia đình có con em theo học các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học.

Việc triển khai chương trình tín dụng riêng cho ngành STEM được đánh giá là bước điều chỉnh phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Không chỉ giúp người học giảm áp lực tài chính, chính sách còn góp phần định hướng nghề nghiệp, khuyến khích học sinh lựa chọn những ngành đào tạo có nhu cầu nhân lực lớn, gắn với sự phát triển của kinh tế tri thức và quá trình chuyển đổi số.

Theo ông Lê Thế Chung, Phó Giám đốc Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Nghi Lộc, chương trình cho vay học sinh, sinh viên được triển khai với nhiều cơ chế ưu đãi. Riêng đối với sinh viên ngành STEM, mức vay tối đa hiện nay là 5 triệu đồng/tháng; người vay được hưởng thời gian ân hạn sau khi tốt nghiệp trước khi bắt đầu trả nợ, giúp giảm áp lực trong giai đoạn đầu lập nghiệp.

Cùng với chính sách về mức vay và thời hạn trả nợ, việc đơn giản hóa thủ tục và đưa hoạt động giao dịch về tận xã giúp người dân tiếp cận nguồn vốn thuận lợi hơn. Người vay chỉ cần tham gia Tổ tiết kiệm và vay vốn, có xác nhận của nhà trường và được bình xét công khai tại địa phương, không phải thực hiện các thủ tục chứng minh thu nhập như nhiều hình thức vay thương mại.

Tại cơ sở, các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác cùng hệ thống Tổ tiết kiệm và vay vốn đóng vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền, rà soát nhu cầu và hướng dẫn người dân hoàn thiện hồ sơ. Nhờ đó, chính sách tín dụng học sinh, sinh viên được triển khai đồng bộ, bảo đảm đúng đối tượng, đúng mục đích.

Bà Lê Thị Mai, Tổ trưởng Tổ tiết kiệm và vay vốn xóm Kim Ngọc, xã Đông Lộc, cho biết nhiều năm qua, trước mỗi năm học mới, tổ đều chủ động rà soát các gia đình có con trúng tuyển đại học, cao đẳng để tuyên truyền, hướng dẫn thủ tục vay vốn. Việc thông tin sớm giúp phụ huynh có sự chuẩn bị, giảm bớt lo lắng khi con bước vào môi trường học tập mới.

Cán bộ Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Nam Đàn, Nghệ An, tuyên truyền cho người dân tiếp cận, chính sách tín dụng hỗ trợ đối với các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM) cho sinh viên.

Không chỉ mở rộng quy mô hỗ trợ, Ngân hàng Chính sách xã hội Nghệ An còn chú trọng nâng cao chất lượng tín dụng. Từ đầu năm đến nay, đơn vị đã thu nợ hơn 41,2 tỷ đồng, tỷ lệ nợ trong hạn đạt 99,78%. Kết quả này cho thấy hiệu quả của chương trình khi nhiều sinh viên sau khi tốt nghiệp đã có việc làm, ổn định thu nhập và thực hiện nghĩa vụ trả nợ đúng quy định.

Theo ông Phan Thanh Huyền, Trưởng phòng Kế hoạch nghiệp vụ tín dụng, Ngân hàng Chính sách xã hội chi nhánh Nghệ An, nguồn vốn tín dụng chính sách hiện được triển khai tại tất cả các địa phương trong tỉnh. Chương trình không chỉ mang ý nghĩa an sinh xã hội mà còn góp phần đào tạo nguồn nhân lực, đặc biệt trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học.

Thời gian tới, Ngân hàng Chính sách xã hội tiếp tục phối hợp với các cấp, ngành và địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, đưa chính sách đến đúng đối tượng; đồng thời nghiên cứu các giải pháp mở rộng khả năng tiếp cận vốn, điều chỉnh mức vay phù hợp với chi phí học tập thực tế.

Trong bối cảnh thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đầu tư cho giáo dục, đặc biệt là đào tạo nguồn nhân lực công nghệ cao, trở thành yêu cầu cấp thiết. Nguồn vốn tín dụng ưu đãi dành cho học sinh, sinh viên vì vậy không chỉ hỗ trợ từng gia đình mà còn góp phần xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của địa phương và đất nước.