Đón gió khơi, 'nắn' dòng điện từ biển 'chảy' vào đất liền

Tàu chuyên dụng PTSC Researcher thuộc PTSC trong chuyến khảo sát gần 1 tháng (từ đầu tháng 10 đến đầu tháng 11 vừa qua) ngoài khơi vùng biển phía Nam Việt Nam cho dự án điện gió của Tập đoàn Pacifico Energy. Ảnh: TTXVN phát

Sự hội tụ giữa tư duy, thể chế đột phá từ Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, cùng những chuyển động thực địa mạnh mẽ ngoài khơi xa đang mở ra cơ hội lịch sử để biến nguồn tài nguyên gió biển dồi dào ngoài khơi Việt Nam thành động lực phát triển bền vững của đất nước.

Nơi hội tụ của các luồng gió biển

Khu vực vùng biển phía Nam, đặc biệt là vùng biển Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Lâm Đồng từ lâu đã được các tổ chức năng lượng quốc tế đánh giá là một trong những nơi có tiềm năng gió biển dồi dào và ổn định bậc nhất khu vực. Sự "hội tụ" của các luồng gió tự nhiên trên biển khơi đang được “khuếch đại” khi có sự đồng hành của dòng vốn đầu tư chất lượng cao và cơ chế kiến tạo mạnh mẽ từ Trung ương.

Là nhà phát triển hạ tầng năng lượng hàng đầu của Hoa Kỳ, đã hiện diện tại Việt Nam từ năm 2017 với các dự án năng lượng trên bờ gồm: Nhà máy Điện mặt trời Mũi Né (40 MW tại tỉnh Lâm Đồng) và Nhà máy Điện gió Sunpro (30 MW tại Vĩnh Long, đi vào vận hành thương mại từ tháng 12/2025), Tập đoàn Pacifico Energy xác định, điện gió ngoài khơi là hướng đi chiến lược dài hạn tại Việt Nam.

Năm 2026, Tập đoàn được Bộ Nông nghiệp và Môi trường chấp thuận giao khu vực biển trên vùng biển phía Nam để thực hiện khảo sát phục vụ phát triển hai dự án điện gió ngoài khơi quy mô lớn có tổng công suất dự kiến lên tới 1.800 MW (1,8 GW), tổng vốn đầu tư ước tính hơn 6 tỉ USD. Đó là Dự án điện gió ngoài khơi Nam Bộ (PE2.1) công suất 500 MW tại vùng biển Thành phố Hồ Chí Minh và Dự án điện gió ngoài khơi Nam Trung Bộ 3 công suất 1.300 MW tại vùng biển tỉnh Lâm Đồng.

Ngày 8/6/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài với bước chuyển mạnh tư duy từ thu hút vốn đơn thuần sang phát triển nền tảng đầu tư chiến lược quốc gia; từ thu hút theo địa giới hành chính sang thu hút theo cụm ngành, chuỗi giá trị và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và lấy chất lượng, hiệu quả, chuyển giao công nghệ, mức độ tham gia chuỗi cung ứng làm thước đo chủ yếu đã tạo sự thay đổi lớn.

Các kỹ sư của PTSC trên tàu chuyên dụng PTSC Researcher thực hiện khảo sát ngoài khơi vùng biển phía Nam Việt Nam cho dự án điện gió của Tập đoàn Pacifico Energy. Ảnh: TTXVN phát

Ngay sau các Nghị quyết chiến lược ban hành là sự chuyển động, vào cuộc từ cấp cao nhất đất nước. Trong khuôn khổ chuyến thăm Hoa Kỳ, ngày 23/9/2026 tại New York, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp và làm việc với ông Nate Franklin, Chủ tịch kiêm Nhà sáng lập Tập đoàn Pacifico Energy. Cuộc gặp ở cấp lãnh đạo cao cấp nhất Việt Nam với lãnh đạo Tập đoàn đã thể hiện cam kết, tinh thần đồng hành, sẵn sàng tháo gỡ khó khăn cho các dự án hạ tầng năng lượng trọng điểm.

Chưa đầy ba tuần sau cuộc tiếp xúc tại New York, ngày 13/10, Lễ khởi động khảo sát kỹ thuật cho các dự án điện gió ngoài khơi tại vùng biển phía Nam Việt Nam đã được các bên phối hợp tổ chức tại Trung tâm công nghiệp năng lượng và hậu cần kỹ thuật PTSC ở phường Rạch Dừa, Thành phố Hồ Chí Minh. Hai tàu chuyên dụng đã lập tức ra khơi để bắt tay ngay vào công việc khảo sát thực địa.

Chủ tịch Điều hành Pacifico Energy Việt Nam Phạm Quốc Anh cho biết, điện gió ngoài khơi là lĩnh vực đòi hỏi quy mô vốn lớn, triển khai phức tạp, yêu cầu trình độ quản lý và kỹ thuật rất cao. Tập đoàn cam kết đưa các công nghệ, kỹ thuật tiên tiến nhất theo tiêu chuẩn quốc tế vào Việt Nam, đồng thời tích cực hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm để các doanh nghiệp nội địa tham gia sâu vào chuỗi cung ứng theo cơ chế Win – Win. Những dự án tiên phong này là tiền đề để xây dựng ngành công nghiệp điện gió ngoài khơi hiện đại, bền vững theo đúng định hướng của Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương đã đề ra.

Sẵn sàng biến gió khơi thành điện

Theo các chuyên gia, để “nắn” dòng điện sạch từ biển khơi “chảy” vào đất liền thì yếu tố quyết định nằm ở năng lực làm chủ công nghệ, hạ tầng kỹ thuật và bản lĩnh của các doanh nghiệp Việt Nam. Trong bức tranh đó, Tổng công ty cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC) nổi lên như một điểm sáng tiên phong với những bước tích lũy năng lực từ rất sớm thông qua các dự án điện gió tại quần đảo Trường Sa (2008 – 2010) và đảo Phú Quý (2010 – 2013).

Đầu năm 2022, khi thị trường điện gió ngoài khơi trên thế giới bùng nổ, PTSC đã chủ động vươn ra biển lớn khi trúng thầu thiết kế, chế tạo 2 trạm biến áp ngoài khơi cho thị trường Đài Loan (Trung Quốc). Chỉ sau một thời gian ngắn, đến cuối năm 2022, PTSC đã tạo tiếng vang lớn khi ký hợp đồng với Tập đoàn Orsted (Đan Mạch) chế tạo 33 chân đế cho dự án trang trại điện gió Greater Changhua 2b & 4 (công suất 920 MW) với tổng khối lượng kết cấu lên tới 80.000 tấn. Sự kiện này đã chính thức đưa doanh nghiệp Việt Nam gia nhập chuỗi cung ứng điện gió toàn cầu ở quy mô công nghiệp.

Đội ngũ công nhân PTSC trình độ cao, sử dụng công nghệ hiện đại trong thi công các cấu kiện lớn tại Trung tâm công nghiệp năng lượng và hậu cần kỹ thuật PTSC ở phường Rạch Dừa, Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Đoàn Mạnh Dương/TTXVN

Liên tiếp trong các năm sau đó, PTSC đã đấu thầu và thắng thầu quốc tế thêm gần 10 hợp đồng điện gió tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương và châu Âu với tổng giá trị khoảng 2 tỷ USD và tổng công suất các dự án dịch vụ vào khoảng 6,5 GW, tạo việc làm ổn định cho khoảng 3.000 lao động cùng gần 100 doanh nghiệp phụ trợ trong chuỗi cung ứng. Nổi bật trong đó là 4 trạm biến áp điện gió ngoài khơi cho dự án Baltica 2 (Ba Lan) đã được PTSC trúng thầu quốc tế, sản xuất tại Việt Nam và xuất khẩu sang châu Âu (khu vực biển Baltic).

Sở hữu 8 căn cứ cảng dịch vụ và bãi chế tạo trải dài cả nước (diện tích hơn 320 ha, gần 3 km cầu cảng), đội tàu 26 chiếc hiện đại cùng lực lượng kỹ sư, công nhân trình độ cao, PTSC đã trở thành đối tác nội địa vững chắc cùng Pacifico Energy triển khai gói khảo sát địa vật lý biển cho dự án PE2.1 bằng tàu chuyên dụng PTSC Researcher.

Phó Tổng Giám đốc PTSC Lê Chiến Thắng chia sẻ, thành quả của PTSC là sự kế thừa của hơn 50 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực dịch vụ kỹ thuật dầu khí chất lượng cao, từ những ngày đầu đi khảo sát tìm dầu ở miền Bắc Việt Nam. Đến nay, PTSC đã xây dựng được nguồn lực cơ sở hạ tầng, trang thiết bị hiện đại, đội ngũ gần 10.000 cán bộ nhân viên giỏi chuyên môn, tay nghề, hệ thống quản lý tiên tiến theo chuẩn quốc tế. Không phải ngẫu nhiên mà PTSC được các nhà đầu tư hàng đầu thế giới tin tưởng trao thầu các hợp đồng điện gió ngoài khơi trị giá hàng trăm triệu USD. Với thế mạnh và bề dày kinh nghiệm của mình, PTSC sẽ chủ động hợp tác với Pacifico Energy cũng như các Nhà đầu tư khác trong phát triển các dự án điện gió ngoài khơi tại Việt Nam

Bên cạnh đó, PTSC cũng đang đề xuất phát triển Trung tâm Công nghiệp, Dịch vụ Năng lượng tái tạo (RE-Hub) tại phường Rạch Dừa, Thành phố Hồ Chí Minh và hợp tác với các đối tác đầu tư xây dựng các nhà máy sản xuất thiết bị, cấu kiện cho ngành điện gió ngoài khơi tại Việt Nam và thế giới.

Những bước đi trên đang đặt nền móng hình thành một hệ sinh thái công nghiệp điện gió hoàn chỉnh, giúp các doanh nghiệp Việt Nam tự tin đảm nhận các vai trò từ khảo sát, EPCI (Tổng thầu thiết kế, mua sắm, thi công, lắp đặt) đến vận hành, bảo dưỡng.

Chặng đường chinh phục biển sâu đòi hỏi sự hội tụ của tri thức và tinh thần đổi mới sáng tạo không ngừng. Nghị quyết số 57-NQ/TW đã xác định đây là động lực chính để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, từng bước tự chủ về công nghệ chiến lược.

Một góc cảng PTSC trong Trung tâm công nghiệp năng lượng và hậu cần kỹ thuật PTSC ở phường Rạch Dừa, Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Đoàn Mạnh Dương/TTXVN

Việc doanh nghiệp Việt Nam hợp tác với các tập đoàn toàn cầu như Pacifico Energy trong các dự án điện gió ngoài khơi quy mô lớn chính là hình mẫu sinh động cho việc thực thi Nghị quyết số 57-NQ/TW. Qua mỗi dự án, đội ngũ kỹ sư, chuyên gia Việt Nam không chỉ tiếp thu các tiêu chuẩn quản trị rủi ro và kỹ thuật khắt khe của quốc tế, mà còn từng bước làm chủ công nghệ biển sâu, tiến tới tự chủ trong thiết kế, chế tạo và vận hành.

Bằng tinh thần chủ động, sự kết hợp giữa thể chế kiến tạo và năng lực thực thi vượt trội của doanh nghiệp nội địa đang nhanh chóng hiện thực hóa mục tiêu đưa những dòng điện sạch từ khơi xa hòa vào mạng lưới điện quốc gia, góp phần đưa Việt Nam thành quốc gia biển mạnh như Nghị quyết số 20-NQ/TW đã đề ra và đưa đất nước bứt phá mạnh mẽ trong tương lai không xa.