Đòn tập kích của Iran gây thiệt hại hàng tỷ USD cho hệ thống radar chiến lược của Mỹ

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã thực hiện các đợt tập kích quy mô lớn bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) nhắm vào hạ tầng quân sự của Mỹ. Theo các báo cáo từ chiến trường, chỉ trong tuần đầu tiên giao tranh sau ngày 28/2/2026, tổng giá trị thiệt hại ước tính đã vượt ngưỡng 5 tỷ USD, tập trung vào các hệ thống radar cảnh báo sớm và điều khiển hỏa lực tối tân nhất của Washington.

Vô hiệu hóa mắt thần cảnh báo sớm AN/FPS-132

Tổn thất nặng nề nhất đối với quân đội Mỹ là việc hệ thống radar AN/FPS-132 bị phá hủy. Đây là loại radar cảnh báo sớm tên lửa đạn đạo tầm xa, đóng vai trò là lớp phòng thủ ngoài cùng với khả năng phát hiện mục tiêu từ khoảng cách lên tới 5.000 km. Hệ thống này không chỉ theo dõi hàng trăm mục tiêu cùng lúc mà còn có khả năng dự báo chính xác quỹ đạo tên lửa.

AN/FPS-132 Radar

Mỗi tổ hợp AN/FPS-132 có giá trị khoảng 1,1 tỷ USD. Việc thay thế một hệ thống đã bị phá hủy ước tính mất từ 5 đến 8 năm. Đáng chú ý, hệ thống vừa bị tiêu diệt tại Qatar là radar AN/FPS-132 duy nhất của Mỹ đặt ngoài lãnh thổ quốc gia, vốn được triển khai từ năm 2013 để giám sát kho tên lửa của Iran và Syria. Việc IRGC ưu tiên tiêu diệt mục tiêu này ngay từ đầu được xem là bước đi chiến lược nhằm làm tê liệt khả năng nhận diện từ xa của Mỹ.

Gót chân Achilles của hệ thống phòng thủ THAAD

Bên cạnh AN/FPS-132, hai hệ thống radar di động băng tần X mã hiệu AN/TPY-2 thuộc tổ hợp phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) cũng ghi nhận bị phá hủy. Các radar này nằm tại căn cứ không quân Muwafak Salti (Jordan) và UAE. Với đơn giá từ 550 triệu đến 1 tỷ USD mỗi bộ, AN/TPY-2 hiện là loại radar phòng không đắt đỏ nhất của Lục quân Mỹ, với số lượng hạn chế khoảng 15 hệ thống trên toàn thế giới.

Hệ thống radar AN/TPY-2 thuộc hệ thống THAAD bị phá hủy trong các cuộc giao tranh với lực lượng Iran.

Điểm yếu cốt tử được giới chuyên gia chỉ ra là sự phụ thuộc hoàn toàn của một đại đội THAAD vào một radar duy nhất. Khi AN/TPY-2 bị vô hiệu hóa, đơn vị THAAD không thể tự tìm kiếm hay theo dõi mục tiêu, dẫn đến hiệu quả chiến đấu và phạm vi bao quát bị sụt giảm nghiêm trọng. Ngược lại với triết lý của Mỹ, các hệ thống S-400 của Nga thường sử dụng tới 6 loại radar bổ trợ, giúp duy trì khả năng tác chiến ngay cả khi radar chính bị tiêu diệt.

Cuộc chiến tiêu hao và gánh nặng tài chính

Trong một diễn biến liên quan, 3 chiếc tiêm kích F-15E Strike Eagle của Mỹ đã bị loại khỏi vòng chiến đấu do các sự cố kỹ thuật trong bối cảnh căng thẳng leo thang. Sức ép từ các đợt tấn công liên tục đang đẩy Mỹ vào một cuộc chiến tiêu hao tốn kém.

Chỉ tính riêng từ ngày 13 đến 25/6/2025, các tổ hợp THAAD đã phải tiêu thụ hơn 150 tên lửa đánh chặn với đơn giá 15,5 triệu USD mỗi quả, tổng chi phí lên tới 2,35 tỷ USD. Con số này tương đương với 25% kho dự trữ tên lửa THAAD toàn cầu. Với cường độ tấn công mới nhất từ cuối tháng 2/2026, chi phí vận hành và tổn thất thiết bị đã tạo ra gánh nặng tài chính khổng lồ, làm lung lay thế trận phòng thủ liên hoàn của Mỹ tại khu vực.

Tuệ Nhân