Đòn thuế quan 25% từ Mỹ làm gia tăng rủi ro cho xuất khẩu tôm Việt Nam

Theo công bố của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), tôm tiếp tục giữ vai trò đầu tàu trong xuất khẩu thủy sản. Riêng trong tháng 2/2026, kim ngạch xuất khẩu tôm đạt khoảng 310 triệu USD, tăng 17% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế hai tháng đầu năm, giá trị xuất khẩu đạt 689,5 triệu USD, tăng gần 20% so với cùng kỳ năm 2025.

Tuy nhiên, tại thị trường Mỹ, triển vọng của tôm Việt Nam đang đối mặt với những sức ép mới. Trong tháng 2, xuất khẩu tôm sang Mỹ giảm gần 60% so với cùng kỳ. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) công bố kết quả cuối cùng của kỳ rà soát hành chính lần thứ 19 (POR19) đối với lệnh áp thuế chống bán phá giá tôm nước ấm đông lạnh nhập khẩu từ Việt Nam.

Theo kết luận này, hai doanh nghiệp bị đơn bắt buộc là Công ty STAPIMEX và Công ty Thông Thuận (bao gồm Thông Thuận Cam Ranh) phải chịu mức biên độ phá giá 25,76%. Sau khi trừ khoản bù trừ trợ cấp xuất khẩu 0,3%, mức ký quỹ được điều chỉnh xuống còn 25,46%.

Đối với nhóm doanh nghiệp đủ điều kiện hưởng mức thuế suất riêng biệt nhưng không thuộc diện bị kiểm tra bắt buộc, DOC áp dụng mức biên độ phá giá 4,58% và mức ký quỹ 4,28% sau khi trừ khoản trợ cấp xuất khẩu 0,30%.

Theo VASEP, kết quả này khiến chi phí và rủi ro gia tăng, đồng thời khiến các nhà nhập khẩu Mỹ trở nên thận trọng hơn trong ngắn hạn, qua đó kéo theo sự sụt giảm của kim ngạch xuất khẩu trong tháng 2 vừa qua.

Dù Mỹ vẫn là thị trường quan trọng, động lực tăng trưởng trong năm nay được đánh giá đã suy yếu rõ rệt. Thị trường này hiện chịu tác động đồng thời từ nhu cầu tiêu thụ chậm lại, tâm lý thận trọng của nhà nhập khẩu cũng như những bất định về chính sách thương mại.

Ngoài kết quả POR19 và các quy định liên quan đến Đạo luật Bảo vệ động vật có vú biển (MMPA), Nhà Trắng còn ban hành biện pháp áp thuế nhập khẩu bổ sung 10% đối với hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ trong thời hạn 150 ngày, có hiệu lực từ ngày 24/2/2026.

Theo VASEP, tác động cụ thể đối với từng nhóm thủy sản vẫn cần tiếp tục theo dõi trong quá trình thực thi và phạm vi mã hàng áp dụng. Tuy nhiên, động thái này nhiều khả năng sẽ khiến các đơn hàng trong tháng 3 trở nên thận trọng hơn.

Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp xuất khẩu tôm Việt Nam được khuyến nghị đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường, mở rộng sang các khu vực như Trung Quốc, Liên minh châu Âu (EU) và một số quốc gia thuộc ASEAN nhằm bù đắp sự suy giảm từ thị trường Mỹ và duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu trong thời gian tới.

PV