Đông Anh lập các ban tư vấn ở cơ sở để lắng nghe ý kiến người dân

Mở rộng “tai mắt” của Mặt trận ở cơ sở

Ủy ban MTTQ xã Đông Anh công bố quyết định thành lập Ban Tư vấn văn hóa - xã hội và Ban Tư vấn dân chủ - pháp luật nhiệm kỳ 2025-2030. Ảnh: Mai Khôi

Không chỉ là bước cụ thể hóa các quy định về giám sát, phản biện xã hội, mô hình này còn mở ra một cách tiếp cận mới, giúp tiếng nói của người dân được “chắt lọc”, phân tích và chuyển hóa thành những kiến nghị có chiều sâu, góp phần nâng cao chất lượng điều hành ở địa phương.

Hoạt động nắm bắt, tổng hợp ý kiến nhân dân ở cơ sở luôn đòi hỏi cách làm bài bản, có hệ thống để những phản ánh từ đời sống được phân tích, chắt lọc thành các kiến nghị có giá trị tham khảo trong quá trình hoạch định và điều chỉnh chính sách. Để đáp ứng yêu cầu đó, việc tổ chức các kênh tiếp nhận, xử lý thông tin từ người dân cần được thực hiện một cách khoa học, gắn với thực tiễn địa bàn.

Tại xã Đông Anh, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã đã thành lập hai ban tư vấn theo từng lĩnh vực cụ thể. Ban Tư vấn văn hóa - xã hội và Ban Tư vấn dân chủ - pháp luật hoạt động theo mô hình gọn nhẹ, kiêm nhiệm, quy tụ những người dày dạn kinh nghiệm, am hiểu địa bàn và có uy tín trong cộng đồng, góp phần phân tích, chắt lọc ý kiến nhân dân một cách khách quan, sâu sát hơn.

Theo quy chế hoạt động, hai ban tư vấn không phải là cơ quan hành chính, không có tư cách pháp nhân riêng, không làm thay chức năng quản lý của chính quyền. Chính điều này lại tạo nên điểm khác biệt quan trọng, giúp các ý kiến tư vấn giữ được tính độc lập, khách quan, không bị chi phối bởi yếu tố quản lý.

Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc xã Đông Anh Đào Duy Tùng cho biết, việc thành lập các Ban Tư vấn nhằm “tăng thêm một tầng phân tích trước khi ý kiến của người dân được chuyển đến chính quyền, từ đó bảo đảm tính chính xác, có cơ sở và có sức thuyết phục hơn”.

Người dân trao đổi trực tiếp với thành viên Ban Tư vấn về các vấn đề dân sinh, góp phần mở rộng kênh tiếp nhận thông tin ở cơ sở. Ảnh: Mai Khôi

Trong thực tế vận hành, hai ban tư vấn đóng vai trò như một “bộ lọc” của dư luận xã hội. Các ý kiến từ cơ sở, từ phản ánh của người dân sẽ được tập hợp, phân loại, đối chiếu với quy định pháp luật và tình hình thực tiễn. Từ những ý kiến ban đầu, các thành viên Ban tư vấn phân tích, hệ thống hóa, chỉ ra nguyên nhân và đề xuất hướng xử lý phù hợp.

Ông Phạm Tiến Dũng, thành viên Ban Tư vấn dân chủ - pháp luật chia sẻ: “Ban tư vấn xem xét cơ sở pháp lý của từng phản ánh, phân biệt đâu là vấn đề mang tính cá nhân, đâu là nội dung liên quan đến cộng đồng để kiến nghị phù hợp”.

Cách làm này giúp các kiến nghị không còn dừng ở mức “ý kiến đơn lẻ”, mà trở thành những đề xuất có luận cứ, có căn cứ thực tiễn. Vai trò tham mưu của MTTQ vì thế được nâng lên rõ rệt, không chỉ phản ánh mà còn góp phần định hướng giải quyết vấn đề.

Ở một góc độ khác, mô hình cũng giúp mở rộng “tai mắt” của Mặt trận theo chiều sâu. Thay vì chỉ ghi nhận thông tin, các vấn đề xã hội được nhìn nhận toàn diện hơn, có phân tích, đánh giá và dự báo. Đây là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng phản ánh, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong công tác giám sát, phản biện ở cơ sở.

Đưa giám sát, phản biện xã hội đi vào đời sống người dân

Không dừng lại ở việc thành lập, điểm đáng chú ý của mô hình tại Đông Anh còn nằm ở cách thức tổ chức hoạt động. Theo quy chế, các ban tư vấn làm việc theo chuyên đề, kết hợp giữa nghiên cứu tài liệu và khảo sát thực tế, bảo đảm mỗi nội dung tư vấn đều gắn với tình hình cụ thể tại địa phương.

Tùy từng việc, các ban có thể họp riêng hoặc phối hợp với nhau để đánh giá đầy đủ hơn. Việc lấy ý kiến cũng không chỉ diễn ra trong phòng họp, mà còn thông qua gặp gỡ, trao đổi trực tiếp với người dân. Cách làm này giúp hoạt động tư vấn sát thực tế, tránh hình thức.

Sau mỗi nội dung, kết quả được thể hiện bằng các báo cáo, văn bản góp ý hoặc kiến nghị cụ thể. Đây là căn cứ để Ủy ban MTTQ xã tổng hợp, gửi tới cấp ủy, chính quyền xem xét, xử lý.

Thành viên hai ban tư vấn trao đổi, thảo luận các ý kiến từ cơ sở trước khi tổng hợp, phân tích và kiến nghị tới chính quyền địa phương. Ảnh: Mai Khôi

Hai ban tư vấn cũng được phân công rõ ràng theo lĩnh vực. Ban Văn hóa - Xã hội tập trung vào các vấn đề đời sống, như giáo dục, môi trường, an sinh, xây dựng đời sống văn hóa. Ban Tư vấn dân chủ - pháp luật phụ trách các nội dung về minh bạch, thủ tục hành chính, khiếu nại, tố cáo, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Bà Phạm Thị Mứt, thành viên Ban Tư vấn văn hóa - xã hội cho rằng: “Muốn quy ước, hương ước đi vào cuộc sống thì phải có sự tham gia của người dân. Nội dung đưa ra cần giữ được giá trị truyền thống, đồng thời phù hợp với điều kiện hiện nay”.

Từ những ý kiến như vậy, các nội dung góp ý không chỉ mang tính lý thuyết, mà bám sát thực tiễn đời sống, góp phần hỗ trợ chính quyền điều chỉnh chính sách kịp thời, phù hợp hơn với người dân.

Theo lãnh đạo xã Đông Anh, các ban tư vấn không làm thay chức năng của cơ quan quản lý, nhưng thông qua phản biện sẽ “tạo áp lực tích cực để nâng cao chất lượng điều hành, hướng tới sự minh bạch, hiệu quả”.

Dù vậy, để mô hình thực sự phát huy hiệu quả lâu dài, vẫn còn những yêu cầu đặt ra. Đó là phải tránh tình trạng hình thức, họp cho có. Các thành viên cần thực sự tâm huyết, có chính kiến, dám nêu quan điểm. Đồng thời, cơ chế tiếp thu, phản hồi từ phía chính quyền cũng cần rõ ràng, kịp thời để bảo đảm các kiến nghị không bị “treo”.

Người dân trao đổi trực tiếp với thành viên Ban Tư vấn về các vấn đề dân sinh, góp phần mở rộng kênh tiếp nhận thông tin ở cơ sở. Ảnh: Mai Khôi

Việc xã Đông Anh tiên phong triển khai mô hình Ban Tư vấn ở cấp cơ sở cho thấy một hướng đi mới trong đổi mới hoạt động của Mặt trận. Khi tiếng nói của người dân được phân tích, chắt lọc và nâng tầm thành các kiến nghị có cơ sở, quá trình quản lý, điều hành cũng có thêm một kênh tham chiếu quan trọng.