Đóng BHXH 28 năm, mắc bệnh hiểm nghèo được nghỉ hưu sớm hay rút một lần?

Một độc giả sinh năm 1977 cho biết đã đóng BHXH 28 năm, hệ số lương 4,32 và đang mắc bệnh ung thư. Người này băn khoăn liệu có đủ điều kiện nghỉ hưu trước tuổi hay hưởng BHXH một lần, đồng thời muốn biết hồ sơ, thủ tục và cách tính mức hưởng trong từng trường hợp.

Giải đáp thắc mắc, BHXH TPHCM cho biết, theo Điều 64 Luật BHXH 2024, người lao động có từ đủ 15 năm đóng BHXH bắt buộc trở lên sẽ được hưởng lương hưu khi đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định.

Trường hợp muốn nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động, Điều 65 Luật BHXH 2024 quy định người lao động phải có từ đủ 20 năm đóng BHXH bắt buộc trở lên, đồng thời đáp ứng điều kiện về tuổi và mức suy giảm khả năng lao động.

Người mắc bệnh ung thư có thể được hưởng BHXH một lần sau khi chấm dứt tham gia BHXH theo quy định. Ảnh minh họa: Thạch Thảo

Cụ thể, người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 61% đến dưới 81% có thể nghỉ hưu khi tuổi thấp hơn tối đa 5 năm so với tuổi nghỉ hưu theo quy định.

Trường hợp suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, người lao động được nghỉ hưu khi tuổi thấp hơn tối đa 10 năm so với tuổi nghỉ hưu thông thường.

Theo BHXH TPHCM, với trường hợp độc giả sinh năm 1977, cần căn cứ ngày, tháng, năm sinh cụ thể và thời gian đã đóng BHXH để xác định thời điểm đủ điều kiện nghỉ hưu. Nếu nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động, người lao động phải thực hiện giám định để xác định tỷ lệ suy giảm khả năng lao động theo quy định.

Hồ sơ đề nghị hưởng lương hưu gồm sổ BHXH; bản chính hoặc bản sao văn bản xác nhận chấm dứt hợp đồng lao động hoặc chấm dứt làm việc. Trường hợp nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động, người lao động phải bổ sung biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động do Hội đồng Giám định y khoa cấp.

Được rút nhận BHXH một lần?

Đối với người mắc bệnh ung thư, quy định về hưởng BHXH một lần có điểm khác biệt. Theo Điều 70 Luật BHXH 2024, người đang mắc một trong các bệnh như ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng hoặc AIDS được hưởng BHXH một lần nếu đã chấm dứt tham gia BHXH và có đề nghị.

Như vậy, người lao động mắc bệnh ung thư không phải chờ đến tuổi nghỉ hưu hoặc đáp ứng điều kiện về thời gian mới được hưởng BHXH một lần. Sau khi chấm dứt tham gia BHXH, nếu có nhu cầu và nộp đủ hồ sơ theo quy định, người lao động sẽ được cơ quan BHXH xem xét giải quyết.

Hồ sơ đề nghị hưởng BHXH một lần gồm sổ BHXH bản chính đã chốt; văn bản đề nghị hưởng BHXH một lần theo Mẫu số 14-HSB; căn cước công dân hoặc hộ chiếu bản chính để đối chiếu; bản tóm tắt hồ sơ bệnh án hoặc bản chính, bản sao giấy ra viện. Trường hợp ủy quyền cho người khác thực hiện thủ tục, người lao động phải bổ sung văn bản ủy quyền theo quy định.

Đóng BHXH 28 năm, được nhận bao nhiêu tiền?

Về mức hưởng BHXH một lần, BHXH TP.HCM cho biết không thể xác định chính xác số tiền chỉ dựa trên hệ số lương 4,32. Mức hưởng được tính căn cứ vào thời gian đóng BHXH và mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của người lao động.

Theo quy định, mỗi năm đóng BHXH trước năm 2014 được tính bằng 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH; thời gian đóng từ năm 2014 trở đi được tính bằng 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.

Trường hợp có thời gian đóng BHXH cả trước và sau năm 2014, nếu thời gian đóng trước năm 2014 có tháng lẻ thì số tháng này được chuyển sang giai đoạn từ năm 2014 trở đi để tính mức hưởng.

Đối với trường hợp đã đóng BHXH 28 năm, để ước tính số tiền được hưởng, cần xác định chính xác thời điểm bắt đầu tham gia BHXH, thời gian đóng trước và sau năm 2014, cũng như mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH sau khi áp dụng các hệ số điều chỉnh.

Do đó, hệ số lương 4,32 hiện tại chưa đủ căn cứ để tính chính xác số tiền BHXH một lần. Số tiền cụ thể sẽ được cơ quan BHXH xác định và ghi trên quyết định hưởng BHXH một lần.