Đồng bộ giải pháp, rút ngắn thời gian tiêu thoát nước

Nhiều khu vực rút nước nhanh hơn

Từ sáng 14/9 đến ngày 17/9, Hà Nội xảy ra mưa liên tục, kéo dài trên diện rộng. Đến 14h ngày 17/9, lượng mưa tích lũy tại nhiều khu vực ở mức rất lớn, như Yên Sở 600,3mm; Hai Bà Trưng 598,6mm; xã Vĩnh Thanh 531,2mm; xã Mỹ Đức 530,8mm…

Xí nghiệp thoát nước số 2 ứng trực tại đường Võ Chí Công. Ảnh: PV

Mưa lớn kéo dài khiến mực nước các sông và nguồn tiêu duy trì ở mức cao, hạn chế khả năng tiêu tự chảy, làm chậm quá trình hạ mực nước trên hệ thống, đặc biệt tại khu vực phía Tây và Tây Nam thành phố. Sông Nhuệ tại cầu Hà Đông ở mức 5,28m, vượt báo động II 0,09m; sông Tích từ 8,33 đến 8,64m, vượt báo động III từ 0,24 đến 0,33m; sông Bùi 7,45m, vượt báo động III 0,45m; sông Đáy 6,62m, vượt báo động II 0,12m; sông Mỹ Hà 5,72m, vượt báo động I 0,22m.

Trước diễn biến này, Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội và các đơn vị duy trì thoát nước triển khai phương án ứng phó theo kịch bản ở mức cao nhất. Hơn 2.500 lao động và trên 200 phương tiện, thiết bị được huy động ứng trực, khơi thông dòng chảy, tua vớt rác tại các cửa thu, bơm hỗ trợ tại các vị trí úng ngập, phối hợp cảnh báo và phân luồng giao thông.

Hơn 2.500 lao động và trên 200 phương tiện, thiết bị được huy động ứng trực. Ảnh: PV

Các trạm bơm, cửa phai, hồ điều hòa được vận hành phù hợp với diễn biến mưa và mực nước trên hệ thống. Các đơn vị thủy lợi cũng được phối hợp vận hành Trạm bơm Đào Nguyên 25/25 máy, Cầu Sa 11/11 máy, Khê Tang 9/10 máy và Yên Nghĩa 7/10 máy để hỗ trợ hạ mực nước, tăng khả năng tiêu thoát nước đô thị.

Đến 14h ngày 17/9, thành phố đã ngớt mưa, nhiều điểm úng ngập rút nước, giao thông cơ bản trở lại bình thường. Một số khu vực còn úng ngập hoặc nước đang tiếp tục rút gồm Đại lộ Thăng Long tại các hầm 2, 5, 6 và hầm Km9+656; đường gom Đại lộ Thăng Long đoạn từ cầu vượt An Khánh đến hầm 6; Triều Khúc, Tây Mỗ.

Đáng chú ý, qua đối chiếu với tình trạng úng ngập năm 2025, đại diện Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật thành phố Hà Nội cho biết, các công trình khẩn cấp và công trình chống úng ngập cục bộ sau khi đưa vào vận hành đã bước đầu phát huy hiệu quả. Trong đợt mưa này, nhiều khu vực từng là trọng điểm úng ngập năm 2025 như Phùng Hưng, chợ Hàng Da, Tông Đản, Phan Bội Châu - Lý Thường Kiệt, Nguyễn Khuyến, Cao Bá Quát, Nguyễn Trãi, Quan Nhân, Vũ Trọng Phụng, Resco, Ecohome, Kẻ Vẽ, Tây Hồ Tây, Đoàn Ngoại giao không ghi nhận tình trạng úng ngập.

Tại một số khu vực năm 2025 thường xảy ra úng ngập kéo dài khi có mưa lớn như Võ Chí Công, Ciputra, Hoa Bằng, Trần Bình, Phú Xá, khu vực Quảng trường Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, Dương Đình Nghệ - Phạm Hùng, Đỗ Đức Dục, Cổ Linh - Đàm Quang Trung..., tình trạng úng ngập được cải thiện rõ rệt. Nếu năm 2025, thời gian rút nước tại các khu vực này khoảng 4-10 giờ thì trong đợt mưa vừa qua, thời gian rút nước phổ biến khoảng 30 phút đến 2 giờ sau khi cường độ mưa giảm.

Tăng dung tích điều hòa, tăng năng lực bơm tiêu

Khu vực Tố Hữu - Lương Thế Vinh là một trường hợp cho thấy vai trò của việc kết hợp công trình điều hòa với trạm bơm. Trong đợt mưa, khu vực xảy ra úng ngập cục bộ do mưa liên tục, lượng nước bổ sung vào hệ thống lớn. Mực nước trong cống, mương và các hồ Phùng Khoang, Đồng Bông 2 duy trì ở mức cao, làm giảm dung tích điều hòa và khả năng tiêu thoát.

Công nhân xí nghiệp thoát nước số 6 đặt biển cảnh báo, rào chắn tại vị trí đang xử lý, bảo đảm an toàn giao thông. Ảnh: PV

Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật thành phố Hà Nội đã chỉ đạo vận hành tối đa các trạm bơm Đồng Bông 2 để hạ mực nước, bơm tiêu ra sông Nhuệ; đồng thời duy trì lực lượng ứng trực, khơi thông cửa thu, phối hợp phân luồng giao thông và kiểm tra hệ thống. Việc đưa hồ điều hòa Đồng Bông 2 và Trạm bơm Đồng Bông 2 vào khai thác đã bổ sung năng lực điều tiết, bơm tiêu cho lưu vực, góp phần giảm áp lực cho hệ thống hiện trạng. Đến 14h ngày 17/9, khu vực đã hết ngập, giao thông đi lại bình thường.

Tại khu vực phường Long Biên, Xí nghiệp Thoát nước số 5 phối hợp đưa nước vào các khu vực hồ Cự Khối đang thi công. Theo ông Đỗ Trung Anh, Phó Giám đốc Xí nghiệp, các khu vực này có diện tích khoảng 10ha, có thể tiếp nhận khoảng 200.000m³ nước, bổ sung dung tích chứa trong thời điểm mưa lớn.

Đơn vị cũng huy động máy bơm di động CP10, công suất khoảng 10m³/phút, để hỗ trợ bơm đẩy, tăng khả năng tiêu thoát nước. Tại Cổ Linh, công nhân ứng trực liên tục, vớt rác, khơi thông dòng chảy, phối hợp phân luồng giao thông và cảnh báo tại những vị trí nước đọng.

Xí nghiệp thi công cơ giới ứng trực trên các tuyến phố Thủ đô. Ảnh: PV

Những giải pháp tại hiện trường được triển khai cùng với hệ thống trạm bơm đầu mối. Theo báo cáo của Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội lúc 19h ngày 17/9, Trạm bơm Yên Sở vận hành 20/20 máy; Bắc Thăng Long - Vân Trì 4/4 máy; Cổ Nhuế 4/4 máy; Đồng Bông 1 vận hành 3/3 máy. Nhiều trạm bơm khác cũng tiếp tục được vận hành để hạ mức nước trên hệ thống.

Đến 19h, thành phố không còn mưa nhưng lực lượng, phương tiện của Công ty vẫn tiếp tục ứng trực, vận hành các trạm bơm đầu mối theo quy trình để hạ mực nước trên hệ thống; đồng thời vệ sinh, bảo đảm khơi thông dòng chảy.

Bám sát hiện trường, xử lý từ nhiều hướng

Tại Xí nghiệp Thoát nước số 2, lực lượng được triển khai từ 3h sáng, duy trì ứng trực 24/24 giờ tại các khu vực trọng điểm như ngã tư Khuất Duy Tiến, Phạm Văn Đồng, Mỹ Đình 2, Dương Đình Nghệ, Trần Bình, Bến xe Mỹ Đình và Hoa Bằng.

Cùng với công nhân thoát nước, lực lượng thi công cơ giới được huy động, sẵn sàng máy móc xử lý các tình huống phát sinh. Các ga thu nước được kiểm tra, vệ sinh, bảo đảm thông thoáng. Tại hồ CV1 và hồ Phú Đô, đơn vị vận hành cửa phai, mở phai để đưa nước vào hồ. Tuy nhiên, do lượng mưa lớn, mực nước tại các hồ đã vượt công suất thiết kế.

Tại Xí nghiệp Thoát nước số 7, toàn bộ quân số được huy động ứng trực từ sáng sớm tại các điểm bơm. Theo ông Trúc Hồng Thanh, Phó Giám đốc Xí nghiệp, khi mực nước sông Sét, sông Tô Lịch dâng cao, đơn vị vận hành tối đa các trạm bơm do Xí nghiệp quản lý. Trạm bơm Thanh Bình vận hành tối đa công suất, trạm bơm Cổ Bi vận hành 4/4 tua máy; các cửa phai, cửa đập cũng được vận hành để tăng khả năng tiêu thoát nước.

Xí nghiệp thoát nước số 7 ứng trực trên phố Triều Khúc.

Từ thực tế tại các đơn vị, việc ứng phó được triển khai đồng thời ở nhiều khâu: Tăng cường nhân lực tại hiện trường, bảo đảm khả năng thu nước, huy động máy bơm và cơ giới, mở cửa phai, bổ sung dung tích điều hòa, vận hành trạm bơm và tổ chức giao thông tại khu vực ngập.

Đây cũng là cách vận hành được duy trì trên toàn hệ thống. Khi mưa dứt, các đơn vị chưa dừng nhiệm vụ mà tiếp tục vận hành công trình, vệ sinh, khơi thông dòng chảy và theo dõi mực nước để tiếp tục hạ nước trên hệ thống. Kết quả rút nước nhanh hơn tại nhiều khu vực từng là điểm úng ngập cho thấy việc kết hợp giữa đầu tư công trình và tổ chức vận hành đang tạo thêm dư địa cho hệ thống thoát nước đô thị trong điều kiện mưa lớn.