Đồng bộ hóa cơ chế tài chính viễn thông công ích theo quy định mới

Cơ cấu đóng góp: Công bằng và khuyến khích cạnh tranh

Điểm cốt lõi trong quy định mới là việc xác định rõ trách nhiệm tài chính của các đơn vị kinh doanh dịch vụ viễn thông. Các doanh nghiệp sẽ trích nộp tối đa 1,5% doanh thu vào Quỹ Dịch vụ viễn thông công ích Việt Nam. Tỷ lệ cụ thể sẽ được Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh linh hoạt theo từng giai đoạn để phù hợp với sức khỏe tài chính của thị trường và mục tiêu phổ cập dịch vụ.

Thông tư số 01/2026/TT-BKHCN hướng dẫn thực hiện một số nội dung của Nghị định số 295/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Đặc biệt, cơ chế mới thể hiện sự ưu đãi rõ rệt đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp hoặc doanh nghiệp không có hạ tầng mạng (MVNO). Việc miễn đóng góp trong 2 năm đầu và giảm 50% trong 2 năm tiếp theo không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho đơn vị mới mà còn thúc đẩy tính cạnh tranh, đa dạng hóa các loại hình dịch vụ số trên thị trường.

Chuyển đổi phương thức hỗ trợ: Từ "cấp phát" sang "đặt hàng"

Thay vì cơ chế phân bổ có phần thụ động trước đây, quy định mới đẩy mạnh việc hỗ trợ kinh phí dựa trên định mức chi phí hoặc phương án chi phí thấp nhất thông qua đấu thầu và đặt hàng.

Đối với doanh nghiệp: Việc hỗ trợ dựa trên định mức giúp họ chủ động hơn trong việc lập kế hoạch đầu tư tại các khu vực biên giới, hải đảo – nơi chi phí vận hành thường cao gấp nhiều lần so với khu vực đô thị.

Đối với Nhà nước: Phương thức này đảm bảo tính minh bạch, chống lãng phí và lựa chọn được những đơn vị có năng lực triển khai tốt nhất với mức chi phí tối ưu nhất.

Tối ưu hóa nguồn lực Quỹ cho mục tiêu dài hạn

Quỹ Dịch vụ viễn thông công ích Việt Nam, dưới sự quản lý của Bộ Khoa học và Công nghệ, hiện được vận hành như một "vốn mồi" để kích thích hạ tầng số. Nguồn tiền này không chỉ dành cho việc lắp đặt trạm phát sóng hay kéo cáp quang, mà còn được hướng tới việc duy trì các dịch vụ viễn thông khẩn cấp và thiết yếu cho cộng đồng.

Sự đồng bộ hóa giữa Luật Viễn thông và Nghị định 295/2025/NĐ-CP đã tháo gỡ những "nút thắt" về thủ tục thanh quyết toán vốn hỗ trợ. Đây là tiền đề quan trọng để các doanh nghiệp lớn như Viettel, VNPT, MobiFone... mạnh dạn thực hiện các nhiệm vụ chính trị - xã hội tại các địa bàn chiến lược mà vẫn đảm bảo được sự ổn định về tài chính doanh nghiệp.

Đồng bộ hóa cơ chế tài chính không chỉ là một thủ tục hành chính, mà là giải pháp then chốt để duy trì sự bền vững của mạng lưới viễn thông quốc gia. Khi dòng vốn được luân chuyển minh bạch và hiệu quả, khoảng cách số sẽ dần được thu hẹp, mở ra cơ hội bình đẳng về thông tin và kinh tế cho mọi vùng miền trên cả nước.

Nam Phong