'Dòng chảy đột biến': Cuộc đối thoại nghệ thuật của hai thế hệ

Họa sĩ Đào Anh Thơ (nghệ danh CAT)

Đào Anh Thơ, sinh năm 1989 tại Hà Nội trong một gia đình có bề dày nghệ thuật: mẹ cô là họa sĩ sơn mài Bùi Mai Hiên và bố cô là nghệ sĩ trình diễn Đào Anh Khánh. Cô gái trẻ từng có hơn 30 năm học tập, sinh sống và làm việc trong lĩnh vực tài chính ở một số quốc gia trên thế giới như: Mỹ, Úc, Nhật Bản...và từng chưa bao giờ nghĩ tới việc một ngày nào đó sẽ nối gót cha mẹ trở thành nghệ sĩ dù từ bé luôn được tiếp xúc và sống trong môi trường nghệ thuật.

Tuy nhiên, đúng vào dịp sinh nhật tuổi 32, trải qua một biến cố lớn trong cuộc sống mà như CAT chia sẻ là thời khắc cận kề cái chết, cô đã tái sinh mạnh mẽ và bất ngờ quyết định đi những bước đầu tiên đến với nghệ thuật. Biến cố này thôi thúc cô quyết định dành trọn thời gian cho sáng tạo nghệ thuật và bước vào hành trình thử nghiệm nhiều lĩnh vực như: hội họa, âm nhạc và thơ ca. Trong khoảng 5 năm theo đuổi nghệ thuật, CAT đã thực hiện hơn 2.000 bản phác thảo, sáng tác hơn 150 bức tranh sơn mài, đồng thời hoàn thành 3 tác phẩm sơn mài khổ lớn kích thước 3,6m x 4,8m (kích thước hiếm gặp trong hội họa đương đại Việt Nam). Theo cô, việc sáng tác với cường độ lớn là cách để không ngừng thử nghiệm và mở rộng giới hạn biểu đạt của bản thân.

Sau cuộc triển lãm đầu tay với tên gọi "MetaReverse - Tái sinh" (2023), CAT sẽ trở lại với cuộc trưng bày nghệ thuật hội họa có tên gọi "Dòng chảy đột biến" diễn ra từ ngày 13 đến 23-3-2026 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Đây cũng là lần đầu tiên nữ họa sĩ trẻ cùng cha mình – nghệ sĩ Đào Anh Khánh xuất hiện trong cùng một không gian triển lãm, tạo nên cuộc đối thoại đặc biệt giữa hai thế hệ nghệ sĩ.

Đào Anh Thơ và cha - nghệ sĩ Đào Anh Khánh sẽ có cuộc trưng bày triển lãm chung đầu tiên

Với chủ đề “Dòng chảy đột biến”, triển lãm khai thác sự tương phản giữa hai hệ quy chiếu nghệ thuật. Trong nhiều năm qua, nghệ sĩ Đào Anh Khánh được biết đến với các dự án sắp đặt và trình diễn quy mô lớn, nơi ông khai thác năng lượng sinh tồn và sự vận động của tự nhiên. Trong khi đó, CAT – Đào Anh Thơ lại bước vào hội họa với một thế giới nội tâm siêu thực mà cô gọi là “MetaReverse”, khái niệm do chính cô đặt ra để mô tả một “vũ trụ tái sinh” nơi vẻ đẹp của con người, thiên nhiên và những ám ảnh về công nghệ cùng tồn tại.

Trong triển lãm lần này, 3 tác phẩm sơn mài khổ lớn mà CAT dày công thực hiện được kỳ vọng sẽ tạo nên điểm nhấn đặc biệt. Với cấu trúc siêu thực cùng những lớp màu sơn mài dày, rực rỡ và có chiều sâu, các bức tranh mở ra một thế giới vừa quyến rũ vừa bất an, nơi vẻ đẹp của sự sống song hành với nỗi ám ảnh về công nghệ. Ở kích thước lớn như vậy, tranh của CAT không chỉ để nhìn mà còn tạo cảm giác như một không gian thị giác để người xem bước vào và trải nghiệm.

Tác phẩm "Bath House Healing - Thanh tẩy và Chữa lành" (Series 2: Hành trình chữa lành)

Bên cạnh đó, triển lãm còn giới thiệu 15 bức tranh kích thước 1,68m x 1,2m của CAT được trưng bày song hành cùng các tác phẩm của cha cô - nghệ sĩ Đào Anh Khánh. Sự hiện diện của hai thế hệ nghệ sĩ trong cùng một không gian sáng tạo hứa hẹn mang đến một cuộc đối thoại thú vị: một bên là hành trình hơn ba thập kỷ thực hành nghệ thuật với các dự án trình diễn và sắp đặt quy mô lớn của Đào Anh Khánh; còn bên kia là năng lượng sáng tạo mới mẻ, giàu tính thể nghiệm của CAT.

Trong số những tác phẩm được giới thiệu tại triển lãm có nhiều sáng tác gắn với các trải nghiệm cá nhân của nữ họa sĩ. “Bath House Healing – Thanh tẩy và Chữa lành” được khơi nguồn từ trải nghiệm tắm khoáng giữa thiên nhiên tĩnh lặng, gợi nên hành trình thanh lọc cả cơ thể lẫn tâm hồn. “Father Love – Tình cha” là lời tri ân dành cho người cha, điểm tựa tinh thần đã gieo mầm yêu thương và giúp cô vượt qua những giai đoạn khó khăn trong cuộc sống.

Một số tác phẩm được CAT giới thiệu trong lần trở lại này tiếp tục khai thác chủ đề chữa lành nội tâm, như “Healing from Within – Chữa lành từ bên trong” ghi lại hành trình con người đối diện và vượt qua những tổn thương, hay “Free the Subconscious Mind – Giải phóng tâm thức” phản ánh trạng thái quá tải của con người trước nhịp sống hiện đại khi tâm trí liên tục bị chi phối bởi dòng chảy thông tin. Với “Haunted by Ghosts from the Past – Ám ảnh bởi những bóng ma quá khứ”, CAT cho biết cô đã dành 3 năm để hoàn thiện bức tranh, như một cách đối diện với ký ức và hòa giải với những nỗi niềm của quá khứ.

Tác phẩm "Camsahamnida - Lời cảm ơn" (Series 3: Mùa hè của tình yêu)

Bên cạnh chuỗi tác phẩm về hành trình chữa lành, series “Mùa hè của tình yêu” mà CAT giới thiệu lại mang sắc thái cảm xúc khác, gắn với những kỷ niệm tình yêu và trải nghiệm cá nhân của cô. Một số tác phẩm lấy cảm hứng trực tiếp từ mối quan hệ của cô với chồng, từ những ngày đầu gặp gỡ, những chuyến đi cùng nhau đến những cuộc trò chuyện về vũ trụ và sự vô hạn, mở ra thế giới tưởng tượng trong “vũ trụ CAT”. Các tác phẩm khác tiếp tục mở rộng hệ biểu tượng của nữ họa sĩ, xoay quanh những cung bậc mãnh liệt của tình yêu, sự đồng cảm giữa con người, đồng thời gợi mở năng lượng chữa lành và niềm hy vọng trong hành trình nội tâm.

Tác phẩm "Father Love - Tình cha" (Series 2: Hành trình chữa lành)

Với CAT, “Dòng chảy đột biến” không chỉ đơn thuần là một triển lãm hội họa mà còn là cuộc gặp gỡ giữa hai cách hiểu về sáng tạo: một bên là kinh nghiệm nghệ thuật tích lũy qua nhiều thập niên, một bên là hành trình tìm kiếm bản sắc của thế hệ mới. Trong không gian ấy, những dòng chảy nghệ thuật khác biệt được đặt cạnh nhau, tạo nên sự cộng hưởng đầy ngẫu hứng và mạnh mẽ.

Triển lãm mở cửa đón công chúng từ 13 đến 23-3-2026 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, hứa hẹn mang đến cho người yêu nghệ thuật cơ hội khám phá thế giới hội họa nhiều lớp lang, nơi ký ức, cảm xúc và trí tưởng tượng hòa quyện trong những “dòng chảy đột biến” đầy biến ảo.

Chúc An