Động cơ turbine khí của Abrams: Vì sao Mỹ chọn một giải pháp khác biệt?

Khi phát triển XM1, Mỹ không chỉ muốn tạo ra một thân xe tăng mới. Lục quân còn tìm kiếm một hệ thống động lực đủ mạnh để đẩy một chiếc xe tăng có trọng lượng lớn nhưng vẫn duy trì khả năng cơ động cao. Sau nhiều nghiên cứu, turbine khí trở thành lựa chọn được đưa vào Abrams.

M1 sử dụng động cơ AGT1500. Đây là turbine khí công suất khoảng 1.500 mã lực. Động cơ có thiết kế nhỏ gọn so với công suất tạo ra.

Nhờ đó, Abrams có thể đạt tỷ lệ công suất trên trọng lượng cao và có khả năng tăng tốc nhanh. Lục quân Mỹ cũng đánh giá turbine mang lại khả năng cơ động và độ linh hoạt đáng kể cho xe tăng.

Một ưu điểm khác là khả năng sử dụng nhiều loại nhiên liệu. AGT1500 được thiết kế để hoạt động với các loại nhiên liệu phù hợp cho phương tiện quân sự, thay vì phụ thuộc vào một loại nhiên liệu duy nhất.

Điều này có ý nghĩa trong một lực lượng viễn chinh phải duy trì hoạt động trong những điều kiện hậu cần khác nhau.

Turbine khí cũng có đặc tính vận hành khác động cơ piston. Nó có ít bộ phận chuyển động kiểu cơ khí hơn và tạo công suất theo một nguyên lý khác.

Khi vận hành, động cơ có thể cung cấp công suất lớn trong một dải hoạt động rộng. Đây là những đặc điểm phù hợp với yêu cầu cơ động của một xe tăng chủ lực.

Tuy nhiên, cái giá phải trả rất rõ ràng. Turbine cần lượng không khí rất lớn để hoạt động. Tài liệu của Lục quân Mỹ cho biết AGT1500 hút lượng không khí lớn hơn nhiều so với động cơ diesel của M60A3.

Điều này khiến hệ thống lọc khí trở thành một bộ phận đặc biệt quan trọng, nhất là khi Abrams hoạt động trong môi trường nhiều bụi.

Mức tiêu thụ nhiên liệu cũng là điểm yếu nổi tiếng của turbine. Trong quá trình sử dụng lâu dài, Lục quân Mỹ phải tìm nhiều biện pháp để giảm chi phí vận hành và tăng độ tin cậy của AGT1500.

Một tài liệu của U.S. Army Armor cho biết chi phí bảo dưỡng động cơ từng chiếm tỷ trọng rất lớn trong chi phí vận hành và bảo đảm Abrams.

Dù vậy, Mỹ vẫn tiếp tục duy trì turbine khí trên Abrams. Các chương trình cải tiến như TIGER tập trung tăng độ bền và độ tin cậy của AGT1500 thay vì loại bỏ hoàn toàn động cơ này.

Lục quân thậm chí vẫn đang duy trì năng lực sửa chữa và phục hồi AGT1500 cho dòng Abrams.

Turbine khí vì thế là một trong những quyết định táo bạo nhất của chương trình Abrams. Nó không phải lựa chọn tối ưu về mọi mặt. Nhưng vào thời điểm M1 ra đời,

Mỹ chấp nhận mức tiêu thụ nhiên liệu cao để đổi lấy công suất lớn, khả năng cơ động và một hệ thống động lực phù hợp với triết lý thiết kế mới.