Động đất kép và hạ tầng yếu: Nguyên nhân khiến Venezuela hứng chịu thảm họa lịch sử
Số người thiệt mạng trong thảm họa động đất kép xảy ra tại Venezuela hôm 24/6 tiếp tục tăng lên 920 người, trong khi hơn 50.000 người vẫn mất tích và hàng nghìn người bị thương. Các chuyên gia nhận định, sự kết hợp giữa động đất kép cường độ mạnh, khu vực đông dân cư và hạ tầng thiếu khả năng chống chịu địa chấn đã khiến đây trở thành thảm họa thiên nhiên có sức tàn phá lớn nhất trong lịch sử hiện đại của quốc gia Nam Mỹ này.
Thương vong tiếp tục tăng, Venezuela gồng mình ứng phó thảm họa
Chủ tịch Quốc hội Venezuela Jorge Rodriguez ngày 26-6 (giờ địa phương) cho biết số nạn nhân thiệt mạng trong trận động đất kép xảy ra hôm 24/6 đã tăng lên 920 người, trong khi 3.360 người khác bị thương. Hiện vẫn còn nhiều người mắc kẹt dưới các đống đổ nát và khoảng 3.007 người buộc phải sơ tán.
Theo thống kê mới nhất, thảm họa đã làm hư hại 383 tòa nhà, trong đó có 13 bệnh viện và 25 trung tâm thương mại; đồng thời ảnh hưởng đến 1.002 cơ sở hạ tầng khác với các mức độ khác nhau. Một trang web tiếp nhận thông tin người mất tích cho biết, đến trưa 26-6, vẫn còn hơn 50.000 người chưa được tìm thấy.
Trong nỗ lực cứu hộ quốc tế, 871 nhân viên cứu nạn nước ngoài đã có mặt tại Venezuela. Liên hợp quốc (LHQ) cũng tăng cường hỗ trợ khẩn cấp, triển khai 30 đội tìm kiếm cứu nạn với hơn 1.600 nhân viên và 100 chó nghiệp vụ. Điều phối viên Cứu trợ Khẩn cấp của LHQ Tom Fletcher đã phê duyệt khoản hỗ trợ khẩn cấp 15 triệu USD từ Quỹ Ứng phó khẩn cấp trung ương (CERF).
Trong khi công tác cứu hộ vẫn đang được triển khai khẩn trương, Trung tâm Địa chấn Địa Trung Hải châu Âu (EMSC) tiếp tục ghi nhận một dư chấn mạnh 4,7 độ ngoài khơi bờ biển phía Bắc Venezuela, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ tiếp tục xảy ra các rung chấn đáng kể trong những ngày tới.

Lực lượng tìm kiếm cứu nạn mang theo thiết bị, băng qua đống đổ nát của các tòa nhà bị phá hủy tại thành phố Catia La Mar, bang La Guaira, Venezuela, ngày 26-6. Ảnh: AFP
Động đất kép, hạ tầng yếu và địa hình đặc biệt khiến thiệt hại gia tăng
Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), Venezuela đã hứng chịu một "trận động đất kép" với cường độ lần lượt 7,2 và 7,5 độ. Khác với dư chấn thông thường, động đất kép xảy ra khi trận động đất đầu tiên làm gia tăng ứng suất lên một đứt gãy lân cận, kích hoạt tiếp một trận động đất lớn khác, khiến mức độ phá hủy tăng lên đáng kể.
Mặc dù Venezuela nằm trên mảng kiến tạo Caribe - nơi vẫn thường xuyên ghi nhận các hoạt động địa chấn - quốc gia này không thuộc "Vành đai lửa" Thái Bình Dương. Chính vì vậy, cơ sở hạ tầng và công tác chuẩn bị ứng phó động đất tại Venezuela không được đầu tư và hoàn thiện như ở các quốc gia thường xuyên xảy ra động đất lớn như Nhật Bản.
Các chuyên gia cho biết, trận động đất năm nay mạnh hơn ít nhất 63 lần so với trận động đất kép xảy ra tại miền Bắc Venezuela vào năm 2025. Đặc biệt, khu vực chịu thiệt hại nặng nề nhất là thủ đô Caracas và các vùng phụ cận - nơi tập trung đông dân cư và có nhiều công trình xây dựng không đáp ứng tiêu chuẩn chống động đất.
Theo đánh giá của USGS, phần lớn người dân trong khu vực bị ảnh hưởng sống trong các công trình dễ bị tổn thương trước rung chấn, chủ yếu là nhà xây bằng gạch không cốt thép hoặc vật liệu xây dựng chất lượng thấp. Bên cạnh đó, Caracas nằm trên một bồn địa trầm tích sâu, khiến sóng địa chấn bị khuếch đại, làm tăng đáng kể mức độ rung lắc và phá hủy.
Ngoài ra, tình trạng đô thị hóa tự phát, sự tồn tại của nhiều khu nhà ổ chuột và thiếu đầu tư cho quy hoạch, xây dựng hạ tầng chống động đất cũng là những nguyên nhân khiến trận động đất kép lần này trở thành thảm họa thiên nhiên có sức tàn phá lớn nhất mà Venezuela phải đối mặt trong hơn một thế kỷ qua. Theo dự báo của USGS, số nạn nhân thiệt mạng có thể tiếp tục tăng và thậm chí vượt ngưỡng 1.000 người trong thời gian tới.
B.N











