Dòng dầu phục hồi, giá dầu vẫn nóng

Giá dầu thô Brent đã duy trì trên 100 USD/thùng trong phần lớn tháng qua, bất chấp hàng loạt báo cáo và số liệu được các công ty theo dõi tàu chở dầu cũng như các ngân hàng đầu tư công bố trong những tuần gần đây cho thấy dòng dầu thô đi qua eo biển Hormuz đã phục hồi, thậm chí vượt mức trước xung đột.

Nhưng nếu lượng dầu thô rời Trung Đông đã phục hồi mạnh như vậy, tại sao giá Brent vẫn quanh mức 100 USD/thùng, tăng từ khoảng 60 USD/thùng trước đây?

“Cơn bão hoàn hảo”

Trên thực tế, việc dòng dầu thô trở lại mức trước xung đột không đồng nghĩa thị trường đã trở lại trạng thái bình thường. Hoàn toàn không phải vậy.

Chi phí đưa dầu ra khỏi Trung Đông hiện ở mức cao chưa từng có, với cước vận tải tàu chở dầu tăng lên các mức kỷ lục. Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh cũng tăng mạnh trong bối cảnh tàu chở dầu tiếp tục đối mặt với nguy cơ bị tấn công tại eo biển Hormuz. Các nhà khai thác dầu tại vùng Vịnh đã tìm cách duy trì dòng dầu thông qua những tuyến thay thế, song các tuyến này kém hiệu quả hơn, khiến các khách hàng phải chịu chi phí cao hơn và mất thêm nhiều tuần để dầu thô có thể tới các nhà máy lọc dầu.

Dòng dầu thô phục hồi về mức trước xung đột không có nghĩa thị trường đã trở lại bình thường

Các nhà máy lọc dầu phải duy trì công suất chế biến ở mức cao để tận dụng biên lợi nhuận lọc dầu đang ở mức kỷ lục, đồng thời tăng sản lượng diesel - mặt hàng đang chịu áp lực nguồn cung lớn nhất

Xuất khẩu nhiên liệu từ Trung Đông vẫn bị hạn chế, trong khi nguồn cung từ Nga gần như không còn do Moscow áp lệnh cấm xuất khẩu diesel. Trung Quốc cũng một lần nữa ưu tiên bảo đảm nguồn cung trong nước và hạn chế dòng nhiên liệu xuất khẩu.

Bên cạnh đó, lượng dầu thô và nhiên liệu tồn kho toàn cầu đã giảm mạnh trong năm nay. Trong tháng 4 và tháng 5, thị trường phải rút dầu thô và nhiên liệu từ các kho dự trữ để ứng phó với tình trạng gián đoạn nghiêm trọng tại eo biển Hormuz. Do đó, lượng tồn kho hiện ở mức rất thấp và có thể không đủ khả năng bù đắp nếu xung đột Mỹ - Iran tiếp tục leo thang.

Đó mới chỉ là những thách thức về vận hành mà thị trường dầu mỏ toàn cầu phải đối mặt trước khi bước vào mùa đông, thời điểm nhu cầu diesel thường tăng cao.

Tuy nhiên, tình hình địa chính trị mới là biến số lớn nhất đối với giá dầu trong thời gian tới và triển vọng chiến tranh sớm kết thúc dường như không rõ ràng. Thay vào đó, thị trường lo ngại xung đột có thể tiếp tục leo thang trước hoặc sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào đầu tháng 11, đe dọa đà phục hồi dòng dầu qua eo biển Hormuz.

Khi dư địa dự phòng để hấp thụ những cú sốc mới đã giảm đáng kể, giá dầu thô tiếp tục phản ánh phần giá tăng thêm do rủi ro chiến tranh, khiến Brent tiếp tục duy trì trên 100 USD/thùng.

Ole Hansen, Trưởng bộ phận Chiến lược Hàng hóa tại Saxo Bank nhận định rằng, để chuẩn dầu Brent giảm bền vững cần có sự bình thường hóa trên diện rộng, bao gồm nguồn cung dầu thô cải thiện, xuất khẩu các sản phẩm dầu mỏ phục hồi và những rủi ro chính trị cũng như tài chính đối với hoạt động vận tải biển giảm xuống.

Trước đó, nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đã công bố kế hoạch giải phóng 100 triệu thùng dầu thô và diesel từ các kho dự trữ. Tuy nhiên, sau phản ứng giảm giá tức thời, Brent nhanh chóng trở lại mốc trên 100 USD/thùng.

Tác động từ thông báo của G7 đối với giá dầu dường như đã suy yếu, một phần do thị trường chưa rõ bao nhiêu trong số 100 triệu thùng là nguồn cung bổ sung thực sự, hay chỉ là phần còn lại trong kế hoạch giải phóng 425 triệu thùng mà IEA công bố từ nhiều tháng trước, trong đó một phần chưa được đưa ra thị trường.

Bjarne Schieldrop, Trưởng bộ phận Phân tích hàng hóa tại SEB Bank nhận định rằng, dù giá hợp đồng Brent kỳ hạn gần nhất ở mức khoảng 100 USD/thùng, giá dầu Oseberg và Forties tại Biển Bắc thực tế đã lên khoảng 140 USD/thùng.

Những rủi ro đẩy giá dầu tăng

Theo SEB, một loạt biến số chưa được giải đáp đang giữ giá Brent kỳ hạn gần nhất quanh mức 100 USD/thùng. Iran có tiến hành các cuộc tấn công mới trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ hay không? Mỹ có tấn công Iran sau cuộc bầu cử hay không? Washington có thể duy trì dòng chảy qua eo biển Hormuz ở mức tương đương 17,5 triệu thùng/ngày hay không?

Một rủi ro khác đến từ lực lượng Houthi. Liệu lực lượng này có tái tấn công đường ống Đông - Tây của Arập Xêút hoặc các tàu thuyền đi qua eo biển Bab el-Mandeb hay không? Rủi ro này càng đáng chú ý trong bối cảnh lực lượng chính phủ Yemen được Riyadh hậu thuẫn đang tìm cách giành lại các khu vực gần Biển Đỏ mà Houthi vừa kiểm soát.

Nguồn lực dự phòng suy giảm khiến giá dầu tiếp tục chịu sức ép từ rủi ro chiến tranh

Và câu hỏi lớn hơn là: tình hình sẽ phải leo thang đến mức nào trước khi Trung Quốc cuối cùng quyết định can thiệp với vai trò trung gian hòa giải trong các cuộc đàm phán ở Trung Đông?

Dù xuất khẩu dầu thô từ Trung Đông được cho là đã trở lại mức trước xung đột, rủi ro đối với giá dầu vẫn nghiêng về phía tăng do nguy cơ xung đột leo thang, cước vận tải và phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh ở mức kỷ lục, tồn kho dầu toàn cầu ở mức rất thấp và cuộc khủng hoảng diesel ngày càng trầm trọng do xuất khẩu từ Trung Đông và Nga sụt giảm.

“Thị trường không chỉ định giá lượng dầu thô được bốc lên tàu, mà còn định giá khả năng những thùng dầu đó có thể được giao đến nơi an toàn, ổn định và với chi phí thấp hay không”, Xuyi Zhao, chuyên gia phân tích dầu mỏ cấp cao tại Guotai Junan Futures, nhận định.

Chi phí đưa dầu thô tới các nhà máy lọc dầu tăng cao, trong khi lượng tồn kho thấp không đủ để hấp thụ một đợt gián đoạn mới trong ngắn hạn. Điều này làm gia tăng nguy cơ giá dầu tăng trở lại nếu một tuyến vận chuyển dầu khác tại Trung Đông bị tấn công, tương tự vụ tấn công nhằm vào đường ống Đông - Tây của Arập Xêút, tuyến đưa dầu ra Biển Đỏ, hồi tháng trước.

Tổng Giám đốc Saudi Aramco Amin Nasser cảnh báo, trong bối cảnh thế giới gần như không còn nhiều nguồn lực dự phòng để ứng phó, “dư địa an toàn của nguồn cung đang mỏng đến mức đáng lo ngại”.

“Các kho dự trữ khẩn cấp có thể giúp chúng ta vượt qua một mùa đông. Nhưng chúng không thể giải quyết vấn đề nguồn cung dài hạn”, ông Nasser nói tại Diễn đàn Energy Intelligence 2026 ở thủ đô London.

“Cho đến khi eo biển Hormuz mở cửa hoàn toàn và niềm tin được khôi phục, thực tế khắc nghiệt của thị trường dầu mỏ là áp lực ở cả hai đầu của chuỗi giá trị sẽ tiếp tục gia tăng”, ông Nasser nhấn mạnh.