Đồng hành “Hộ quốc, an dân”

Thượng tọa Thích Quảng Truyền, Trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh đại diện Ban Trị sự nhận bằng vinh danh của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam

Nơi cửa khẩu biên cương, chùa Tân Thanh đón người dân và du khách đến lễ Phật, gửi gắm ước nguyện về cuộc sống an lành. Bên dòng Kỳ Cùng, phật tử chùa Thành hướng dẫn người dân không bỏ túi ni lông, đồ thờ cúng xuống sông mỗi dịp cuối năm. Trong những gia đình phật tử, các thành viên cùng dành dụm tiền tiết kiệm để giúp người nghèo... Từ mái chùa đến mỗi nếp nhà, tinh thần sống tốt đời, đẹp đạo được vun bồi bằng những việc làm bình dị, gắn bó với quê hương.

Lan toả việc thiện

Phật giáo hiện diện ở Lạng Sơn từ sớm, gắn với những ngôi chùa, di tích đã trở thành một phần trong đời sống văn hóa, tinh thần của người dân. Năm 2007, Ban Đại diện Phật giáo tỉnh được thành lập, đánh dấu bước phát triển mới của Phật giáo trên mảnh đất biên cương. Từ đây, các hoạt động Phật sự từng bước đi vào nền nếp, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tôn giáo của phật tử và Nhân dân. Đến năm 2012, Ban Đại diện được kiện toàn thành Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo (GHPG) Việt Nam tỉnh.

Từ những bước đầu còn nhiều khó khăn về nhân sự, cơ sở sinh hoạt, đến nay, Phật giáo tỉnh có trên 30.000 tín đồ; các đạo tràng, nhóm phật tử duy trì sinh hoạt ở nhiều xã, phường. Trên địa bàn rộng, số lượng chư tăng còn ít, Ban Trị sự phân công phụ trách từng địa bàn, kết nối với các nhóm phật tử ở cơ sở để hướng dẫn sinh hoạt. Cùng với giảng giải giáo lý, những nội dung về đạo đức, trách nhiệm công dân, giữ gìn tình làng nghĩa xóm được chuyển tải bằng cách nói gần gũi, gắn với cuộc sống hằng ngày.

Tại chùa Thành, các buổi giảng được duy trì vào chiều chủ nhật, ngày rằm, mùng một; có buổi dành riêng cho thanh, thiếu niên, phật tử trẻ. Những câu chuyện về chữ hiếu, lòng biết ơn, cách ứng xử với người thân giúp người nghe tìm thấy điều có thể thực hành ngay trong gia đình. Các hoạt động trải nghiệm, giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống cho học sinh cũng tạo thêm sự gắn kết giữa nhà chùa, gia đình và nhà trường. Từ đầu năm 2026 đến nay, Ban Trị sự GHPG tỉnh đã duy trì khoảng 10 buổi thuyết giảng mỗi tháng và tổ chức 5 khóa tu Tịnh độ với trên 500 phật tử tham dự. Những buổi sinh hoạt đều đặn tạo điều kiện để phật tử được hướng dẫn, trao đổi và cùng nhau thực hành lối sống hướng thiện.

Bà Hoàng Thị Kim Ngân, Nhóm phật tử xã Chi Lăng chia sẻ: Hằng tháng được nghe các thầy giảng pháp, tôi học được cách sống có trách nhiệm hơn với người thân và mọi người xung quanh. Hiểu về lòng từ bi, tôi và các phật tử quan tâm, sẻ chia thì tùy khả năng để giúp người khó khăn. Hiểu về đời sống văn minh, tôi cũng nhắc con cháu giữ gìn vệ sinh môi trường, chấp hành quy định của khu dân cư, từng bước xoá bỏ hủ tục lạc hậu trong việc cưới, việc tang và cùng làm những việc có ích.

Tinh thần ấy còn được bồi đắp qua các hoạt động gìn giữ truyền thống gia đình. Mỗi dịp đầu xuân, lễ chúc thọ phật tử cao tuổi là dịp để con cháu quây quần, bày tỏ lòng biết ơn ông bà, cha mẹ. Riêng trong dịp đầu năm 2026, Ban Trị sự tổ chức chúc thọ 359 phật tử. Việc tôn vinh người cao tuổi gắn với giáo dục thế hệ trẻ biết kính trọng, chăm sóc người thân, gìn giữ sự hòa thuận trong mỗi mái nhà.

Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ vì đã có thành tích xuất sắc trong hoạt động xã hội, nhân đạo từ thiện, tốt đời đẹp đạo, góp phần xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc

Trong thực hiện nếp sống văn minh, Ban Trị sự hướng dẫn phật tử tổ chức tang lễ trang nghiêm, tiết kiệm; vận động bỏ những nghi thức rườm rà, không rắc vàng mã trên đường, hạn chế cỗ bàn tốn kém. Các ngày lễ, hoạt động tín ngưỡng được tổ chức gắn với tuyên truyền giữ gìn bản sắc văn hóa, thực hành tiết kiệm, hạn chế mê tín dị đoan. Từ sự thay đổi trong mỗi gia đình phật tử, những thói quen phù hợp từng bước được lan tỏa ở khu dân cư. Để bảo vệ môi trường, những lời khuyên được cụ thể hóa thành hoạt động thường xuyên. Đơn cử, ngày 23 tháng Chạp hằng năm, chư tăng, phật tử phối hợp với UBND phường hướng dẫn người dân thu gom đồ thờ cúng đúng nơi quy định, hạn chế sử dụng túi ni lông, không xả rác xuống sông Kỳ Cùng.

Cùng với đó, Ban Trị sự phối hợp với MTTQ, cơ quan công an và các đơn vị liên quan phổ biến pháp luật, hướng dẫn bảo đảm an toàn giao thông, phòng cháy, chữa cháy. Riêng từ đầu năm 2026 đến nay, hội nghị tuyên truyền về trật tự an toàn giao thông, an ninh trật tự thu hút hơn 500 phật tử tham dự. Nội dung tuyên truyền gắn với những điều cần lưu ý trong sinh hoạt, đi lại, tham gia lễ hội, giúp phật tử thực hiện tốt trách nhiệm công dân và vận động người thân cùng chấp hành.

Chung tay sẻ chia

Sự đồng hành của Phật giáo Lạng Sơn còn hiện hữu trong những mái nhà được sửa sang, những phần gạo hỗ trợ đều đặn, những suất quà đến với người bệnh và trẻ em khó khăn.

Thượng tọa Thích Quảng Truyền, Trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh chia sẻ: Chư tăng, phật tử trong tỉnh luôn tâm niệm thực hành hạnh từ bi bằng những việc làm thiết thực, thể hiện tình thương, sẻ chia và trách nhiệm với cộng đồng. Chúng tôi mong muốn góp một phần công sức cùng cấp ủy, chính quyền chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của người dân, xây dựng quê hương Lạng Sơn ngày càng văn minh, giàu đẹp.

Để việc từ thiện được duy trì, Ban Trị sự GHPG tỉnh kết nối nguồn lực từ chư tăng, phật tử, các nhà hảo tâm, đồng thời phối hợp với MTTQ, Hội Chữ thập đỏ và các xã, phường lựa chọn đối tượng, xác định nhu cầu hỗ trợ. Gần 20 năm qua, Phật giáo tỉnh đã vận động, phối hợp hỗ trợ xây mới, sửa chữa trên 350 căn nhà cho hộ nghèo, gia đình chính sách và đồng bào có hoàn cảnh khó khăn; phối hợp tài trợ xây dựng hơn 30 cầu dân sinh, góp phần giúp người dân vùng sâu đi lại thuận lợi, an toàn hơn. Từ sự chung tay ấy, nhiều hộ nghèo, gia đình chính sách có thêm điều kiện cải thiện nơi ở; người neo đơn, người khuyết tật và trẻ mồ côi được quan tâm, giúp đỡ. Theo tổng hợp của Ban Trị sự tỉnh, bình quân mỗi năm, Phật giáo tỉnh trao từ 5.000 đến 10.000 suất quà dịp tết, Lễ Vu lan; duy trì trợ giúp hằng tháng cho hàng chục hộ nghèo, người cao tuổi neo đơn, người khuyết tật. Các hoạt động hỗ trợ bữa ăn cho người bệnh, trao học bổng, xe đạp, sách vở cho học sinh và phối hợp khám bệnh, cấp thuốc miễn phí tiếp tục nối dài sự sẻ chia trong cộng đồng.

Nguồn lực sẻ chia được nuôi dưỡng từ những cách làm vừa sức, gần gũi. Nhóm phật tử Tố Liên (nhóm phật tử trẻ tại các phường của tỉnh) duy trì bán muối lộc gây quỹ, mỗi năm thu gần 300 triệu đồng phục vụ hoạt động từ thiện. Được phát động từ năm 2020, chương trình “Nuôi lợn đất - Lớn thiện tâm” đã kết nối tấm lòng của đông đảo phật tử và người dân. Giai đoạn đầu, do ảnh hưởng của dịch COVID-19, chương trình được thực hiện với quy mô nhỏ, từ năm 2022, phong trào được mở rộng. Từ năm 2022 đến hết năm 2024, chương trình thu được 1,48 tỷ đồng, bình quân gần 500 triệu đồng mỗi năm và năm 2025, chương trình thu được hơn 596 triệu đồng.

Đại diện Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh trao kinh phí hỗ trợ xây dựng nhà đại đoàn kết cho người dân xã Hoa Thám

Hướng về biên cương, trong 2 năm 2023 và 2024, Ban Trị sự đã vận động chư tăng, phật tử và các nhà hảo tâm ủng hộ gần 900 triệu đồng xây dựng đường kiểm tra cột mốc biên giới. Từ nguồn lực này, Phật giáo tỉnh phối hợp với các đơn vị bộ đội biên phòng và các địa phương xây dựng gần 30 tuyến đường lên kiểm tra mốc quốc giới.

Trách nhiệm với quê hương còn được thể hiện qua sự tri ân. Từ đầu năm 2026 đến nay, Ban Trị sự GHPG tỉnh và nhóm phật tử Tâm Đăng, xã Đồng Đăng tổ chức lễ cầu siêu, thắp hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại pháo đài Đồng Đăng. Những nén hương thành kính gửi gắm lòng biết ơn đối với người đã ngã xuống, đồng thời nhắc mỗi người thêm trân trọng hòa bình và có trách nhiệm với quê hương.

Những đóng góp của Phật giáo tỉnh trong công tác Phật sự và an sinh xã hội đã được các cấp ghi nhận. Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh được tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhì, Huân chương Đại đoàn kết, Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cùng nhiều phần thưởng của Trung ương và tỉnh. Thượng tọa Thích Quảng Truyền được tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, biểu dương là điển hình tiêu biểu trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh năm 2024.

Ông Lâm Văn Viên, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo cho biết: Những đóng góp của Phật giáo tỉnh được thể hiện trên nhiều mặt, từ hướng dẫn tín đồ chấp hành pháp luật, xây dựng nếp sống văn minh đến chăm lo an sinh xã hội, góp sức bảo vệ biên cương. Các hoạt động đã huy động được sự tham gia tự nguyện của chư tăng, phật tử và có sự phối hợp với chính quyền, MTTQ, các đoàn thể. Qua đó, phát huy những giá trị đạo đức tốt đẹp của Phật giáo, củng cố tình đoàn kết, gắn bó giữa đồng bào có đạo và không có đạo.

Tiếp nối chặng đường 19 năm xây dựng và phát triển, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh định hướng gắn hoạt động Phật sự với nhu cầu thiết thực của người dân; chú trọng các chương trình an sinh lâu dài về giáo dục, y tế, hạ tầng và hỗ trợ sinh kế cho hộ nghèo. Cùng với chăm lo đào tạo, bồi dưỡng tăng ni, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, hướng dẫn phật tử, Phật giáo tỉnh tiếp tục phối hợp với chính quyền, MTTQ và đơn vị bộ đội Biên phòng gìn giữ văn hóa, gắn kết cộng đồng, góp sức xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị. Từ việc vun bồi điều thiện đến chung tay sẻ chia, chư tăng, phật tử xứ Lạng tiếp tục phát huy tinh thần “Hộ quốc, an dân”, đồng hành xây dựng quê hương ngày càng văn minh, giàu đẹp.