Đồng hành vì đô thị xanh, bền vững

UVTV Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hoàng Hải Minh. 

Thưa đồng chí, đồng chí đánh giá thế nào về tầm vóc và ý nghĩa của mối quan hệ hợp tác giữa TP. Huế và tổ chức JICA Nhật Bản trong tiến trình phát triển của địa phương?

Mối quan hệ hợp tác giữa TP. Huế với Nhật Bản nói chung, JICA nói riêng đã được xây dựng trong thời gian dài, trên nhiều lĩnh vực và ngày càng đi vào chiều sâu. Sự hợp tác này không chỉ thể hiện qua các chương trình viện trợ, dự án (DA) đầu tư mà còn góp phần vào phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Qua nhiều năm, sự hỗ trợ của JICA được thể hiện ở nhiều lĩnh vực của thành phố. Trong y tế, JICA đồng hành cùng Bệnh viện Trung ương Huế trong nâng cấp cơ sở vật chất, chuyển giao kỹ thuật, góp phần nâng cao năng lực khám, chữa bệnh và vị thế của bệnh viện.

Trong giáo dục, văn hóa, Chương trình Tình nguyện viên JICA đã cử các chuyên gia, tình nguyện viên hỗ trợ giảng dạy tiếng Nhật tại Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Huế. Đồng thời, tham gia các hoạt động về du lịch sinh thái, công tác xã hội tại một số cơ sở trên địa bàn.

Ở lĩnh vực hạ tầng, các DA có sự hỗ trợ của Nhật Bản, JICA như DA hầm Hải Vân, DA Cải thiện môi trường nước thành phố đã tạo thêm những điều kiện quan trọng cho phát triển đô thị và kết nối khu vực.

Qua những kết quả đó, TP. Huế trân trọng mối quan hệ hợp tác với Nhật Bản và xem JICA là một trong những đối tác quốc tế quan trọng, tin cậy trong quá trình phát triển của thành phố.

Xin đồng chí cho biết những kết quả nổi bật mà Dự án Cải thiện môi trường nước thành phố giai đoạn 1 đã mang lại cho đô thị Huế sau hơn 5 năm đi vào vận hành?

DA Cải thiện môi trường nước thành phố giai đoạn 1 là một trong những dự án ODA quy mô lớn trên địa bàn và đã phát huy hiệu quả sau khi đưa vào vận hành. DA triển khai tại 11 phường khu vực phía nam sông Hương, với khoảng 213km cống thoát nước thải, 23km cống bao, 7 trạm bơm và Nhà máy xử lý nước thải công suất 30.000m³/ngày, đêm.

Từ khi vận hành cuối năm 2020, hệ thống đã góp phần cải thiện đáng kể khả năng tiêu thoát nước mưa, giảm tình trạng ngập úng cục bộ tại một số khu vực, tuyến đường như: Hùng Vương, Nguyễn Huệ, Đống Đa, Trần Quang Khải, Duy Tân, Lương Văn Can...

UVTV Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hoàng Hải Minh tại buổi tiếp và làm việc với đoàn công tác JICA. 

Sau hơn 5 năm, Nhà máy xử lý nước thải đã thu gom, xử lý an toàn hơn 35 triệu m³ nước thải đô thị. Nước sau xử lý đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, góp phần bảo vệ nguồn nước sông Hương và hệ thống sông, hồ nội đô.

Một kết quả khác là từ nguồn vốn kết dư khoảng 1.000 tỷ đồng, được Thủ tướng Chính phủ và JICA chấp thuận, thành phố đã sử dụng để thảm nhựa, xây dựng vỉa hè cho 40 tuyến đường trung tâm; kè sông Như Ý, sông An Cựu, hói Long Thọ và cải tạo hạ tầng khu đô thị An Vân Dương.

Những hạng mục này góp phần hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, chỉnh trang đô thị, cải thiện cảnh quan và điều kiện sinh hoạt của người dân.

Từ thành công của giai đoạn 1, TP. Huế đang khẩn trương chuẩn bị triển khai DA giai đoạn 2 - khu vực ưu tiên. Đồng chí có thể cho biết cụ thể về quy mô, mục tiêu và các hạng mục đầu tư trọng điểm của giai đoạn mới này?

Kế thừa kết quả của giai đoạn 1, DA giai đoạn 2 tập trung vào khu vực phía bắc thành phố, với diện tích khoảng 934ha. Mục tiêu là xây dựng đồng bộ hệ thống thoát nước, thu gom và xử lý nước thải; nâng cao năng lực tiêu thoát nước, giảm ngập úng và tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

DA cũng hướng đến việc bảo vệ sông Hương, cải thiện môi trường và cảnh quan khu vực Kinh thành Huế.

Các hạng mục chính gồm xây dựng Nhà máy xử lý nước thải công suất 30.000m³/ngày, đêm, có khả năng mở rộng lên 50.000m³/ngày, đêm; hệ thống trạm bơm và mạng lưới cống thu gom.

Bên cạnh đó, DA sẽ cải tạo hệ thống thủy đạo Kinh thành Huế, nạo vét mương hào, các hồ di tích gắn với yêu cầu thoát nước bền vững; nạo vét, chỉnh trang sông Bạch Yến và kênh Hàng Tổng, qua đó nâng cao khả năng tiêu thoát nước và ứng phó với biến đổi khí hậu.

 Nhà hát Sông Hương nằm bên sông Hương với nhiều cây xanh xung quanh. Ảnh: Đ. Quang

Đồng chí có thể cho biết cụ thể về cơ cấu nguồn vốn, các điều kiện tài chính của khoản vay ODA này cũng như khả năng cân đối của ngân sách địa phương?

Sơ bộ tổng mức đầu tư DA khoảng 27.255 triệu JPY, tương đương khoảng 4.279 tỷ đồng, hay 170 triệu USD. Trong đó, vốn vay ODA là 22.437 triệu JPY, khoảng 3.522 tỷ đồng; vốn đối ứng ngân sách thành phố là 4.818 triệu JPY, khoảng 756 tỷ đồng, chủ yếu phục vụ giải phóng mặt bằng, thuế và phí.

Khoản vay áp dụng khung ưu đãi “Preferential Terms” dành cho lĩnh vực bảo vệ môi trường, với thời hạn 30 năm, ân hạn 10 năm. Lãi suất là 3,40%/năm đối với xây lắp, thiết bị và 1,10%/năm đối với tư vấn. Ngân sách trung ương cấp phát 90% vốn ODA, khoảng 3.170 tỷ đồng; thành phố vay lại 10%, khoảng 352,3 tỷ đồng.

Với hạn mức vay nợ còn lại của thành phố năm 2026 hơn 9.800 tỷ đồng, thành phố có khả năng cân đối nguồn lực, bảo đảm an toàn tài chính và thực hiện nghĩa vụ trả nợ. Dự án dự kiến triển khai trong giai đoạn 2027 - 2032.

Để bảo đảm DA giai đoạn 2 được chuẩn bị kỹ lưỡng, khởi công đúng tiến độ và phát huy hiệu quả đầu tư, Đảng bộ và chính quyền thành phố sẽ tập trung chỉ đạo những giải pháp trọng tâm nào, thưa đồng chí?

Trước hết, thành phố tập trung hoàn thiện các thủ tục pháp lý để DA được triển khai đúng quy định. Thành phố chỉ đạo Ban Quản lý dự án phối hợp với Sở Tài chính và các sở, ngành rà soát, đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội, trình phê duyệt chủ trương đầu tư theo Nghị định 242/2025/NĐ-CP và Nghị định 119/2026/NĐ-CP.

Cùng với đó, thành phố tiếp tục phối hợp với Văn phòng JICA Việt Nam trong quá trình khảo sát, thẩm định kỹ thuật và đàm phán Thỏa thuận vay.

Thành phố sẽ tập trung các nguồn lực cần thiết, tăng cường quản lý để DA được triển khai đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng và hiệu quả đầu tư, góp phần hoàn thiện hạ tầng đô thị, xây dựng TP. Huế theo hướng xanh, sạch và bền vững.