Đồng kiến tạo những giá trị mới vì một tương lai bền vững

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Takaichi Sanae chứng kiến Lễ trao các văn kiện hợp tác giữa hai nước. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Chuyến thăm đạt nhiều kết quả hết sức quan trọng. Khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện đã được lãnh đạo hai nước thống nhất nâng lên một tầm cao mới với tinh thần đối tác đồng hành, đồng kiến tạo, cùng có lợi, vì tăng trưởng chất lượng cao, tự chủ chiến lược và tự cường.

Bước chuyển mạnh trong hợp tác kinh tế

Nét nổi bật trong chuyến thăm là Diễn đàn công tư về hợp tác kinh tế và khoa học, công nghệ Việt Nam-Nhật Bản lần đầu tiên được tổ chức, thu hút sự tham dự của đông đảo các tập đoàn, doanh nghiệp hàng đầu Nhật Bản. Diễn đàn đánh dấu bước chuyển đổi từ mô hình hỗ trợ, đầu tư truyền thống sang hợp tác công-tư (PPP) là phương thức chủ đạo. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự diễn đàn và phát biểu chỉ đạo đã nhấn mạnh: Nếu trong những thập kỷ qua, Việt Nam và Nhật Bản cùng nhau xây dựng những công trình, phát triển những ngành sản xuất, thì những thập kỷ tới, cần cùng nhau sáng tạo những công nghệ mới, phát triển những ngành công nghiệp mới, kiến tạo những chuỗi giá trị mới. Các lĩnh vực thế mạnh của Nhật Bản kết hợp với nguồn nhân lực năng động, thị trường giàu tiềm năng của Việt Nam sẽ tạo ra động lực tăng trưởng mới cho cả hai nền kinh tế.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Diễn đàn công tư về hợp tác kinh tế và khoa học công nghệ Việt Nam-Nhật Bản.

Với tình cảm chân thành và những nỗ lực bền bỉ của nhiều thế hệ lãnh đạo hai nước, quan hệ Việt Nam và Nhật Bản liên tục tiến triển vượt bậc. Nhật Bản hiện là đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam. Kim ngạch thương mại hai chiều luôn tăng trưởng ổn định, cân bằng. Tổng kim ngạch thương mại hai nước năm 2025 đạt 52 tỷ USD; chín tháng đầu năm 2026, tăng khoảng 15,34% so cùng kỳ.

Nhật Bản đang có 5.872 dự án có hiệu lực với tổng số vốn đăng ký hơn 81 tỷ USD, đứng thứ 3 trong số 154 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam. Có khoảng 200 doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam, đầu tư vào 33/34 tỉnh, thành phố, tập trung ở lĩnh vực công nghệ chế biến chế tạo, sản xuất phân phối điện, kinh doanh bất động sản. Hợp tác giữa hai nước đang chuyển mạnh sang các lĩnh vực công nghệ chiến lược. Việc triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu chung về bán dẫn trong năm 2026 là minh chứng cho bước chuyển quan trọng này.

Thành tựu ấy góp phần tạo nên không khí sôi động của chuyến thăm. Trong khuôn khổ chuyến thăm, hai bên đã ký kết 11 thỏa thuận giữa các bộ, ngành, địa phương và khoảng 60 thỏa thuận hợp tác giữa các doanh nghiệp. Đây là nền tảng quan trọng thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động hợp tác trong các lĩnh vực mà hai bên có thế mạnh, có nhu cầu, khẩn trương cụ thể hóa cam kết của lãnh đạo hai nước về chuyển mạnh từ việc Việt Nam tiếp nhận công nghệ, hợp tác kỹ thuật đơn thuần sang hai bên cùng nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ.

Những ngày ở thăm Nhật Bản, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc tọa đàm cấp cao với các tập đoàn, doanh nghiệp là thành viên của Liên đoàn các tổ chức kinh tế Nhật Bản (Keidanren), gặp gỡ những tổ chức tài chính hàng đầu Nhật Bản, làm việc với lãnh đạo các tập đoàn kinh tế lớn, viện nghiên cứu, trường đại học của bạn để lắng nghe, trao đổi về các phương hướng hợp tác bền vững.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đại biểu cùng lãnh đạo một số tập đoàn lớn của Nhật Bản. (Ảnh: TTXVN)

Tại cuộc tọa đàm với các doanh nghiệp thành viên của Keidanren (nơi quy tụ hơn 1.500 doanh nghiệp hàng đầu về uy tín và tầm ảnh hưởng sâu rộng tại Nhật Bản), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư chính là xung lực mạnh mẽ nhất, là trụ cột vững chắc kết nối hai quốc gia. Trong đó, các thành viên của Keidanren là những hạt nhân nòng cốt; không chỉ là cầu nối vững chắc đưa đến dòng vốn và công nghệ tiên tiến, mà còn định hình văn hóa kinh doanh chuẩn mực (uy tín, kỷ luật, an toàn lao động và bảo vệ môi trường). Các doanh nghiệp cần nâng cao chất lượng hợp tác, chuyển hóa mối quan hệ từ “hợp tác truyền thống trên cơ sở tiếp nhận-chuyển giao” sang “hợp tác đồng kiến tạo, gắn kết sâu sắc về chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng”, hướng đến mục tiêu tăng trưởng chất lượng cao và nâng cao năng lực tự chủ chiến lược.

Kết nối nguồn nhân lực, kiến tạo chuỗi giá trị mới

Cộng đồng gần 700 nghìn người Việt Nam đang sinh sống, làm việc, học tập trên khắp đất nước Nhật Bản đã và đang làm sâu sắc thêm nền tảng xã hội của quan hệ hai nước. Hơn 100 thỏa thuận hợp tác hiện có giữa các địa phương 2 nước góp phần kết nối hiệu quả nguồn nhân lực, kiến tạo những giá trị mới. Phát biểu trước các nghị sĩ Quốc hội Nhật Bản, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị đặt con người ở vị trí trung tâm và làm sâu sắc hơn sự gắn kết giữa hai xã hội, đồng thời bày tỏ mong muốn hợp tác lao động hướng tới chú trọng chất lượng, kỹ năng và sự phát triển lâu dài của người lao động, bảo đảm người Việt Nam học tập, làm việc tại Nhật Bản đều có cơ hội trưởng thành về chuyên môn, tác phong, kỷ luật lao động để khi trở về Việt Nam có thể phát huy kinh nghiệm, duy trì kết nối, tham gia vào những dự án hợp tác mới.

Nằm tiếp giáp thủ đô Tokyo, tỉnh Kanagawa là trung tâm kinh tế lớn thứ 4 của Nhật Bản, có thế mạnh về ngành công nghiệp nặng, thương mại và dịch vụ, y tế. Tỉnh có gần 40 doanh nghiệp đang đầu tư tại Việt Nam và 25 doanh nghiệp Việt Nam đang đầu tư tại tỉnh. Kanagawa là một trong năm địa phương có số người Việt Nam lưu trú học tập, lao động lớn nhất Nhật Bản với quy mô gần 45 nghìn người. Chính quyền và doanh nghiệp của tỉnh có quan hệ hợp tác tích cực với các tỉnh, thành và bộ, ngành của Việt Nam. Hợp tác y tế ngày càng trở thành lĩnh vực nổi bật trong quan hệ Việt Nam - Kanagawa, tập trung vào công nghệ sinh học, y tế số, AI, thiết bị y tế, chăm sóc người cao tuổi và mô hình ME-BYO56. Thống đốc Kuroiwa đã trực tiếp thúc đẩy các nội dung này với Việt Nam. Từ tháng 11/2026, tỉnh Kanagawa mở Văn phòng Kinh tế Thương mại Hà Nội - Kanagawa tại Hà Nội để đẩy mạnh hợp tác thực chất về kinh tế, thương mại, lao động, đầu tư với Việt Nam.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chính sách tại Quốc hội Nhật Bản. (Ảnh: TTXVN)

Đến thăm tỉnh Kanagawa, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Thống đốc tỉnh Kanagawa quan tâm hơn nữa quan hệ hợp tác với các địa phương Việt Nam nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có thông qua đẩy mạnh các hoạt động giao lưu, trao đổi đoàn các cấp; ủng hộ doanh nghiệp của tỉnh tăng cường hợp tác kinh tế, đầu tư với Việt Nam, nhất là trong các lĩnh vực tỉnh có thế mạnh. Thống đốc Kuroiwa khẳng định mong muốn tăng cường hợp tác với các địa phương Việt Nam, sẽ tiếp tục thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực y tế, chăm sóc sức khỏe, đổi mới sáng tạo, bán dẫn, AI…, tiếp nhận hơn nữa các lao động chất lượng cao, thực tập sinh kỹ năng Việt Nam sang làm việc tại tỉnh trong thời gian tới.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, thành công của hợp tác trong giai đoạn tới cần được đo lường bằng những công nghệ được phát triển, những sản phẩm được tạo ra, những doanh nghiệp cùng trưởng thành và những thế hệ nhân lực chất lượng cao được đào tạo. Có thể thấy mô hình hợp tác của Tập đoàn Meiko đã phản ánh được tinh thần đó. Tập đoàn có gần 100 nhân sự là người Việt Nam đang làm việc tại Nhật Bản. Hơn 50% số nhân sự của Tập đoàn có quốc tịch Việt Nam và tương lai con số này sẽ là 60 đến 70%.

Đây chính là đội ngũ nòng cốt cho các cơ sở sản xuất, nghiên cứu mà tập đoàn phát triển tại Việt Nam trong tương lai. Để nâng cao chất lượng đội ngũ, Meiko sử dụng khoảng 1.100 video chuyên môn kết hợp đào tạo tại chỗ (OJT). Chương trình hợp tác thực tập với Đại học Bách khoa Hà Nội được duy trì ba năm, tiếp nhận khoảng 115 kỹ sư.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: TTXVN)

Xuất phát từ nhu cầu và lợi ích của mỗi bên trong thực hiện mục tiêu tăng trưởng, tăng cường tự chủ chiến lược và tự cường, lãnh đạo hai nước đã nhất trí tăng cường kết nối hai nền kinh tế theo hướng phát triển bền vững; trong đó xác định giáo dục-đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là một trong bốn trụ cột hợp tác gắn kết. Thủ tướng Takaichi khẳng định, Nhật Bản sẽ tăng cường hợp tác trong lĩnh vực đào tạo và triển khai các dự án nghiên cứu chung với Việt Nam trong các lĩnh vực tiên tiến; qua đó hỗ trợ Việt Nam đào tạo 250 tiến sĩ bán dẫn, đóng góp vào mục tiêu đào tạo 100 tiến sĩ AI của Việt Nam đến năm 2030 và tiếp tục thúc đẩy giao lưu nhân lực thế hệ tương lai trong lĩnh vực khoa học-kỹ thuật tiên tiến.

Trên nền tảng hữu nghị và tin cậy đặc biệt, Việt Nam và Nhật Bản đã sẵn sàng đồng hành trong chặng đường phát triển mới với những trụ cột hợp tác gắn kết, bổ trợ lẫn nhau để thúc đẩy sự phát triển của mỗi nước và tạo thêm cơ hội vươn lên cho nhau, mang lại lợi ích thiết thực cho Nhân dân, đóng góp cho hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực.